انتظار بدون تقوا، واقعی نیست/ پایبندی به مبانی دینی؛ مهمترین وظیفه شیعیان
گروه اندیشه: بر اساس روایتی از امام صادق(ع)، منتظران باید علاوه بر داشتن حالت انتظار، خود را به فضایل اخلاقی بیارایند؛ لذا مهمترین رسالت شیعیان در عصر غیبت پایبندی به معیارهای دینی است و انتظار بدون تقوا و اخلاق، انتظار واقعی نیست.
حجتالاسلام مهدی اکبرنژاد، رئیس دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه ایلام در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از ایلام، با بیان اینکه موضوع مهدویت تنها به شیعیان اختصاص ندارد، اظهار کرد: روایات زیادی از ناحیه اهل سنت در این زمینه وجود دارد که جای هیچ شک و تردیدی را در این زمینه باقی نمیگذارد.
اعتقاد به آمدن حضرت مهدی(عج) یک باور اسلامی است
مؤلف کتاب «بررسی تطبیقی مهدویت در روایت شیعه و اهل سنت»، گفت: اعتقاد به آمدن مهدی(عج) نه یک باور شیعی بلکه یک باور اسلامی است و همه مسلمانان در انتظار مهدی موعود اسلام که از نسل پیامبر(ص) و از فرزندان حضرت زهرا(س) است، هستند، در اعتقادات شیعه که برگرفته از روایات اسلامی موجود است امام دوازدهم از فرزندان پیامبر(ص) و از نسل امام علی(ع) و حضرت فاطمه زهرا(س) و بنا به تصحیح روایات، نهمین فرزند امام حسین(ع) و پدر آن حضرت امام حسن عسکری(ع) است.
وی افزود: امام دوازدهم(عج) که در قرآن کریم با عنوان «بقیةالله» از ایشان نام برده شده است در شرایط خاصی متولد شدهاند و مراقبت و سختگیری شدید و خاص عباسیان نسبت به امام حسن عسکری(ع) سبب شد که تولد آن حضرت مخفیانه صورت گیرد؛ البته چنین نبود که کسی از تولد آخرین حجت خدا آگاهی نداشته یا پس از تولد، آن حضرت را ندیده باشد. برخی از شیعیان مورد اعتماد و عدهای از وکلای امام عسکری(ع) توفیق دیدن و زیارت آن حضرت را داشتهاند که جریان برخی از این دیدارها در کتب معتبر به ثبت رسیده است و هماکنون دردسترس ما است.
رئیس دانشکده الهیات دانشگاه ایلام با اشاره به بحث غیبت امام عصر(عج)، بیان کرد: امام دوازدهم(عج) به اقتضای پارهای از مقدرات الهی بیش از پنج سال میان مردم حضور نداشت و از آن پس تاکنون در دو مرحله غیبت صغری(کوتاهمدت) و غیبت کبری(بلندمدت) از دیدگان عموم مردم پنهان مانده است و مردم از فیض زیارت آن حضرت بیبهره شدهاند و بنا به اعتقاد شیعه امام زمان(عج) هرچند از دیدگان غایب است، اما در جامعه حاضر است و ناظر بر رفتار و اعمال انسانها است و در جاهایی که نیاز باشد، آن حضرت از طرق خاص از راهنمایی و مشکلگشایی جامعه دریغ ندارد و به امید خدا در فرصتی که مناسب باشد و اراده الهی تحقق یابد ظهور خواهند کرد.
وی پایبندی جدی به مبانی و معیارهای دینی و انسانی را مهمترین وظیفه شیعیان در ایام غیبت دانست و گفت: آنچه از روایات و دستورات اسلامی استفاده میشود این است که مهمترین رسالت شیعیان در عصر غیبت پایبندی جدی و عمیق به مبانی و معیارهای دینی و انسانی است و در روایتی از امام صادق(ع) دستوری که به منتظران حضرت داده شده، این است که در دوران غیبت منتظران باید علاوه بر داشتن حالت انتظار، تقوا و پرهیزگاری از محرمات الهی را رعایت کنند و خود را به برجستگیهای اخلاقی و انسانی بیارایند.
انتظار واقعی، توأم با تقوا است
عضو هیئت علمی دانشگاه ایلام با بیان اینکه این وظایف ما را به این نکته مهم رهنمون میسازد که انتظار بدون تقوا و ویژگیهای برجسته اخلاقی انتظار واقعی نیست و منتظران واقعی باید به این وظایف عمل کنند، افزود: یکی از ایدهها و آمال بشر در طول تاریخ، زیستن در فضا و محیطی توأم با شرایط زیست عادلانه و انسانی بوده است و این امر یک آرزو برای بشر تلقی میشود اما متأسفانه افزونطلبی و سرکشی برخی انسانهای زیادهخواه و طغیانگر مانع از تحقق این آرزوی بشری بوده است و خواهد بود.
حجتالاسلام اکبرنژاد مهمترین ویژگی رفتاری امام زمان(عج) که در روایات به آن اشاره شده است را تحقق این آرزوی دیرینه بشری دانست و گفت: تنها در دوران ظهور است که این آرمان محقق خواهد شد و آرمانشهر بشر که همیشه حکیمان و اندیشمندان از آن سخن راندهاند یقیناً در زمان امام عصر(عج) عینیت خواهد یافت و در آن زمان انسانیت و ویژگیهای اخلاقی بر فضای جوامع انسانی حاکم خواهد شد.
وی درباره موضوع آخرالزمان و مهدویت و ارتباط آن با ادیان دیگر، گفت: مهدویت بهعنوان یکی از مهمترین حوادث آخرالزمان شناخته میشود و تمام کسانی که موضوع آخرالزمان را پیگیری کردهاند، آمدن منجی را در این مقطع مورد توجه قرار دادهاند و مسلمانان، یهودیان و مسیحیان هر کدام بهگونهای به این موضوع پرداختهاند و امروزه موضوع آخرالزمان و منجی، بخش مهمی از اعتقادات یهودیان و مسیحیان را تشکیل میدهد که بر این اساس پیشبینیهایی داشته و دارند و علاوه بر آن حتی در تصمیمگیریهای سیاسی، فرهنگی و نظامی این موضوع را لحاظ میکنند.
این کارشناس دینی افزود: امروزه تحولات پیشآمده در جهان و بهویژه در منطقه خاورمیانه بیارتباط با این نگرش نیست و پیشبینی آمدن منجی برای یهودیان و مسیحیان و حاکمیت پیدا کردن بر کل عالم از سوی آنان بازتابی از این اندیشه است. پیشبینی وقوع پارهای از جنگهای مخرب و سهمناک و حتی تلفات زیاد این جنگها و نبرد آرماگدون که بهعنوان یکی از پیشبینیهای ظهور منجی از طرف یهودیان و مسیحیان مطرح شده است که در آن نبرد تکلیف دنیا مشخص خواهد شد در همین ارتباط قابل توجیه است.
به آسیبهای موجود در بحث مهدویت توجه جدی شود
رئیس دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه ایلام به آسیبهای موجود در موضوع مهدویت اشاره کرد و گفت: متأسفانه موضوعهای ارزشی و مورد توجه بشر همواره با آسیبهایی روبرو بودهاند و مهدویت نیز از این قاعده مستثنی نیست و در طول تاریخ گاهی با آسیبهایی مواجه شده است و امروزه نیز در سطح جامعه میتوان برخی از این آسیبها را مشاهده کرد.
حجتالاسلام اکبرنژاد با بیان اینکه معرفی پارهای از نشانهها بر اساس ذوق، سلیقه، حدس و گمان و تطبیق آنها بر موضوعات خارجی که هیچ سندیت صحیحی ندارد و ممکن است تشویش اذهان را نیز بهدنبال داشته باشد، یکی از آسیبهاست و میتواند ضربه سختی را به باور مهدویت وارد کند، گفت: تبلیغ برخی از دیدارها با امام عصر(عج) که شاید از استناد و سندیت چندانی برخوردار نباشد میتواند دستمایهای برای ترویج بعضی آسیبها قرار گیرد و جامعه ما باید در کنار باور عمیق به مهدویت توجه جدی به این آسیبها داشته باشد؛ چراکه برخی از روی عمد یا از روی سادگی این آسیبها را مطرح و تبلیغ میکنند.
نویسنده کتاب «بررسی تطبیقی مهدویت در روایت شیعه و اهل سنت» وظیفه دانشگاهیان در حوزه مسائل مهدویت را بسیار مهم دانست و اظهار کرد: قشر فرهیخته دانشگاهی باید شناختی دقیق و صحیح از جایگاه مهدویت، ویژگیهای جامعه مهدوی و موضوعات مرتبط با این فکر و اندیشه به دست آورند؛ چرا که گسترش این اندیشه برجسته و والا در جامعه و مبارزه جدی و عالمانه با برخی از آسیبهای فکری این حوزه، رسالتی مهم برای عالمان و اندیشمندان جامعه است.
