تکاثر یکی از مهمترین آسیبهای رشد اقتصادی در جوامع بشری است
گروه اندیشه: تکاثر به معنای افتخار به زیادی ثروت و مال و بر آن افزودن است، اهل لغت، تکاثر را به معنای همچشمی کردن، نازدیدن و تفاخر به فزونی اموال، گرفتهاند و این در دین اسلام مذموم واقع شده است.
حجتالاسلام والمسلمین سیداحمد میرعمادی، نماینده ولیفقیه در استان لرستان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، گفت: بحث موانع رشد اقتصادی از مهمترین موضوعات اقتصادی است و تا زمانیکه آسیبشناسی نشود و موانع رشد، شناسایی و برطرف نشود، هرگز انسان در زمینه اقتصاد به رشد و پیشرفت دسترسی پیدا نمیکند.
وی ادامه داد: از سوی دیگر هرگونه تلاش و جهاد اقتصادی نیازمند به شناسایی موانع اقتصادی و رفع آنها و ارائه راهحل برای مبارزه با آن آسیبها است؛ از این رو ابتدا باید موانع رشد اقتصادی شناخته شود تا جهادی فراگیر و همهجانبه برای شکوفایی اقتصادی صورت گیرد.
تکاثر؛ یکی از مهمترین آسیبهای رشد اقتصادی
حجتالاسلام میرعمادی تکاثر و زراندوری را یکی از مهمترین آسیبهای رشد اقتصادی هر جامعهای دانست و ادامه داد: تکاثر به معنای افتخار به زیادی ثروت و مال، زیادی اولاد است، اهل لغت، تکاثر را به معنای همچشمی کردن و نازدیدن و تفاخر به فزونی اموال، گرفتهاند و این در دین اسلام مذموم واقع شده است.
نماینده ولیفقیه در لرستان افزود: خداوند در قرآن کلمه تکاثر را در دو جا به کار برده است و همچنین یک سوره به نام تکاثر است؛ قرآن میفرماید: «أَلْهَکُمُ التَّکَاثُرُ» یعنی افزونطلبی و تفاخر به مال و فرزند شما را مشغول داشته و از خدا غافل کرده است؛ لذا در این آیه شریفه، تکاثر به شدت مورد توبیخ و شرزنش قرار گرفته است، همچنین خداوند در آیه 20 سوره حدید میفرماید: «اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَیَاةُ الدُّنْیَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَزِینَةٌ وَتَفَاخُرٌ بَیْنَکُمْ وَتَکَاثُرٌ فِی الْأَمْوَالِ؛ بدانید که زندگى دنیا در حقیقت بازى و سرگرمى و آرایش و فخرفروشى شما به یکدیگر و فزونجویى در اموال و فرزندان است».
همراهی تکاثر با چهار صفت لهو، لعب، تجمل و فخر
حجتالاسلام میرعمادی عنوان کرد: در قرآن کریم تکاثر همراه چهار صفت دیگر لهو، لعب، تجمل و فخر آمده که همگی از رذایل اخلاقی هستند؛ کمااینکه از شیخ بهایی نقل شده است که این پنج صفت هرکدام اشاره به مرحلهای از مراحل عمر انسان است، دوران کودکی دوران بازی، دوران نوجوانی دوران سرگرمی، دوران جوانی دوران زینت و آرایش، دوران کاملی دوران تفاخر به حسب و نسب و دوران پیری دوران حرص به اموال و اولاد؛ بنابراین یک بخشی از زندگی انسان نازیدن و تفاخر به اموال و اولاد است.
وی بیان کرد: در روایتی از نبی مکرم اسلام(ص) عنوان شده است فرزند آدم پیوسته میگوید: مالم، در حالیکه تو از مال خود چیزی نداری جز آنچه که خوردی، نابود شد و آنچه پوشیدی، پس کهنه شد و یا آنچه در راه خدا صدقه دادی، پسانداز شد؛ لذا در نظام اقتصادی اسلام، به شدت با تکاثر و مالاندوزی مبارزه شده است و تکاثر امری مذموم و ناپسند است؛ بهطوریکه انسان را از راه اصلی و کمال باز میدارد.
امام جمعه خرمآباد اظهار کرد: پیامبراکرم(ص) فرموده است: هَلاکُ رِجالِ اَمتی فی ترک العلم و جمع المال؛ هلاکت و تباهی امت من در ترک علم جمع کردن مال است و در حدیث دیگری به ابوذر فرموده است: ای ابوذر در میان امت من کسانی خواهند بود که در ناز و نعمت به دنیا میآیند و در ناز و نعمت پرورش یابند، همت آنان صرف خوراکها و نوشیدنیهای رنگارنگ است و چاپلوسان و طمعداران آنان را ستایش و تعریف میکنند، آنها هم خوششان میآید درحالیکه آنان اشرار امت من هستند.
زیادی مال، سبب تباه شدن دین میشود
نماینده ولیفقیه در لرستان با اشاره به فرمایش مولای متقیان امام علی(ع) مبنی بر اینکه بدانید زیادی مال، سبب تباه شدن دین و قساوت قلب میشود، گفت: آری دارایی و مال زیاد و ثروتاندوزی، سببب طغیان و هلاکت انسان است؛ کمااینکه قرآن کریم میفرماید: «کَلَّا إِنَّ الْإِنسَانَ لَیَطْغَى ﴿۶﴾ أَن رَّآهُ اسْتَغْنَى ﴿۷﴾؛ حقا که انسان سرکشى میکند، همین که خود را بینیاز پندارد»، (علق/ 6 و 7) و براساس روایات متعدد، انسان به انجام دادن اعمال صالح، کسب علم و دانش، فراگیری اخلاق و آداب و اقدام به کارهای بزرگ و جوانمردانه بیش از گردآوردن مال نیاز دارد.
حجتالاسلام میرعمادی عنوان کرد: امام صادق(ع) از پیامبر اکرم(ص) نقل میفرماید که فرموده است: ما پیامبران برای گردآوردن مال برانگیخته نشدیم؛ بلکه برای انفاق مال مبعوث شدیم؛ لذا هرکس اندک آشنایی با منابع دینی اسلام داشته باشد، بهخوبی متوجه میشود که تکاثر در اسلام منفی و مطرود است و اسلام برنامهها و راههای مشخصی برای مبارزه با تکاثر دارد.
رشد رذایل اخلاقی از آثار تکاثر است
وی ادامه داد: طغیانگری، غرور و خودپسندی یکی از آثار تکاثر است به طوریکه خداوند در آیات 6 و 7 سوره علق میفرماید: «کَلَّا إِنَّ الْإِنسَانَ لَیَطْغَى، أَن رَّآهُ اسْتَغْنَى» و نیز در تاریخ آمده است امام علی(ع) پس از ورود به بازار بصره گریست و فرمود: ای بندگان دنیا و نوکران اهل دنیا چه وقت زاد و توشه فراهم میآورید و در اندیشه بازگشت به قیامت میافتید، پس از آن آیات 37 تا 39 نازعات را تلاوت فرمود که «فَأَمَّا مَن طَغَى﴿۳۷﴾ وَآثَرَ الْحَیَاةَ الدُّنْیَا﴿۳۸﴾ فَإِنَّ الْجَحِیمَ هِیَ الْمَأْوَى ﴿۳۹﴾؛ هرکس طغیان کرد و زندگی این جهان را برگزید به یقین دوزخ جایگاه اوست».
نماینده ولیفقیه در لرستان بیان کرد: از آثار و پیامدهای دیگر تکاثر، حسادت و حرص، کینه و عداوت، محرومیت از معنویت و نورانیت و ... است، رشد و پرورش این رذایل اخلاقی در نتیجه ثروتاندوزی و فزونطلبی و عدم اعتقاد به معاد و قیامت است.
حجتالاسلام میرعمادی عنوان کرد: تکاثر و تفاخر به زیادی اموال و افراد، دارای علل و انگیزههای فراوانی است، تکاثر از نظر اسلام یک پدیده ساده مادی یا اجتماعی محض نیست، بلکه پدیدهای است نفسانی، اخلاقی، اقتصادی و اجتماعی که دارای علل و زمینههای گوناگون است.
وی ادامه داد: انسان موجودی است که از نظر طبع و غریزه، استخدامگراست، انسان میکوشد تا بهوسیلهای دیگری را به استخدام خود درآورد و از منافع آن بهرهمند شود؛ این روحیه استخدامگری او را وامیدارد به تکاثر وی بیاورد تا منافع بیشتری از این طریق بهدست آورد.
فریبندگی دنیا؛ از عوامل تکاثر
حجتالاسلام میرعمادی با بیان اینکه دومین عامل و زمینه تکاثرطلبی، فریبندگی دنیاست، اظهار کرد: جلوههای فریبنده دنیا، انسان را به خود سرگرم میکند و موجب میشود تا انسان نتواند از قوای خود در راستای هدفی که شناخته بهره جوید.
نماینده ولیفقیه در لرستان عنوان کرد: جمع کردن مال و تکاثر موجب جهل به خدا و قیامت میشود انسان بر اثر جهل و نادانی خیال میکند جمع کردن مال سبب جاودانگی و خوشبختی است در حالیکه سعادت و خوشبختی در انفاق و بخشش است.
