اهل بیت(ع)؛ مصداق شجره طیبه/ توحید، ایمان و ولایت؛ از تعابیر کلمه «طیبه»
گروه فعالیتهای قرآنی: نماینده ولیفقیه در لرستان در تفسیر آیه ۲۴ سوره ابراهیم گفت: اهل بیت(ع) مثل شجره طیبه پرثمر هستند اما کفر و شرک و نفاق مثل شجره خبیثه همیشه بیثمر هستند، این آیه تجسم حق و باطل و کفر و ایمان است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، حجتالاسلام سید احمد میرعمادی، نماینده ولیفقیه در استان و امام جمعه خرمآباد شنبه، 28 تیر در جلسه تفسیر قرآن کریم در مسجد بعثت خرمآباد در تفسیر آیه 23 سوره مبارکه ابراهیم(ع) گفت: این آیه مبارکه میفرماید «وَأُدْخِلَ الَّذِینَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ تَحِیَّتُهُمْ فِیهَا سَلاَمٌ»، در این آیه سه ویژگی برای بهشتیان در نظر گرفته شده است.
وی با اشاره به ترجمه این آیه با این مضمون که کسانیکه ایمان آوردهاند و کارهای پسندیده و شایسته کردهاند، به باغهایی برده میشوند که در زیر (کاخها و درختان) آنها جویبارها روان است و با اجازه و توفیق پروردگارشان جاودانه در آنجاها میمانند (و از سوی خدا و فرشتگان) درودشان (میفرستند که) عبارت است از: سلامتان باد»، اضافه کرد: در این آیه سه ویژگی نهرهای آب، جاودانه بودن آنها و خوشآمدگویی به یکدیگر در حالات بهشتیان و بهشت بیان شده است.
این مفسر قرآن با بیان اینکه واژه «تحیت» در این آیه مبارکه از ریشه حیات بهمعنای دعاست، ادامه داد: هرگونه اظهار محبت و هرگونه اظهار لطفی که در آغاز ملاقاتها صورت میگیرد به آن تحیت میگویند اما سلام همان سلامتی است، وقتی ما به هم سلام میکنیم یعنی سلامتی را همدیگر را میخواهیم و این واجب شرعی پاسخ سلام را دادن است.
حجتالاسلام میرعمای با بیان اینکه «تحیت» هم خوشآمدگویی بهشتیان به یکدیگر با کلمه سلام است، افزود: سلام بهترین، پاکیزهترین و مبارکترین تحیات است و هیچ واژهای برای خوشامدگویی بهتر از سلام نیست.
وی بیان کرد: در قرآن کریم آمده که خداوند به بهشتیان سلام میکند، همچنین فرشتگان به بهشتیان و گاهی خود بهشتیان به یکدیگر سلام میکنند.
نماینده ولیفقیه در استان لرستان و امام جمعه خرمآباد با بیان اینکه کلمه «سلام» در آیات مختلف آمده است، عنوان کرد: از جمله این آیات آیه 5 سوره قدر «سَلامٌ هِیَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ» بوده که در مورد شب قدر آمده است.
حجتالاسلام میرعمادی با طرح این سؤال که چرا شب قدر سراسر خیر است؟ عنوان کرد: شب قدر شب سلام است و این شب مبارک ویژگیهای منحصر به فردی دارد.
وی با اشاره به ویژگیهای شب قدر در قرآن، یادآور شد: نزول قرآن، مبارک و پربرکت بودن، قرارگیری در ماه مبارک رمضان، برتر بودن از هزار ماه، شب نزول ملائکه و روح، شب تعیین سرنوشت و شب سلام از ویژگیهای شب قدر است.
این مفسر قرآن با بیان اینکه نام بردن قرآن از شب قدر بهعنوان شب «سلام» دو تعبیر دارد، یادآور شد: بعضی از مفسران میگویند این تعبیر برای بیان عظمت شب قدر است و بعضی دیگر میگویند برای این است که ملائکه و روح در شب قدر دائماً سلام میکنند.
وی در ادامه در رابطه با آیه 24 سوره مبارکه ابراهیم(ع) که میفرماید: «أَلَمْ تَرَ کَیْفَ ضَرَبَ اللّهُ مَثَلاً کَلِمَةً طَیِّبَةً کَشَجَرةٍ طَیِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَا فِی السَّمَاء؛ بنگر که خدا چگونه مثل میزند: سخن خوب به درخت خوبی میماند که تنه آن (در زمین) استوار و شاخههایش در فضا (پراکنده) باشد»، اظهار کرد: در این آیه در مورد شجره طیبه و شجره خبیثه بحث شده است.
وی با بیان اینکه در حقیقت این آیه تجسم حق و باطل، نور و ظلمت و کفر و ایمان است، عنوان کرد: یکی از موضوعات بسیار مهمی که در قرآن فراوان آیه داریم در مورد تقابل حق و باطل و جبهه حق و جبهه باطل است.
حجتالاسلام میرعمادی ادامه داد: خداوند برای تبیین حق و باطل در قرآن مثالهایی آورده مانند همین آیه و در آیه 17 سوره رعد: «أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَسالَتْ أَوْدِیَةٌ بِقَدَرِها فَاحْتَمَلَ السَّیْلُ زَبَداً رابِیاً وَ مِمَّا یُوقِدُونَ عَلَیْهِ فِی النَّارِ ابْتِغاءَ حِلْیَةٍ أَوْ مَتاعٍ زَبَدٌ مِثْلُهُ کَذلِکَ یَضْرِبُ اللَّهُ الْحَقَّ وَ الْباطِلَ فَأَمَّا الزَّبَدُ فَیَذْهَبُ جُفاءً وَ أَمَّا ما یَنْفَعُ النَّاسَ فَیَمْکُثُ فِی الْأَرْضِ کَذلِکَ یَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثالَ» نیز حق را به آب و باطل را به کف روی آب تشبیه کرده است که هدف از این تعابیر این است که باطل جلوهگری و نمود دارد ولی حق اصالت و پایداری دارد.
وی با طرح این سؤال که هدف قرآن از مثال زدن چیست؟ افزود: خداوند میفرماید هدف از مثال زدن درست فهمیدن، تذکر دادن و عبرت گرفتن و تفکر است.
نماینده ولیفقیه در لرستان در ادامه سخنان خود با اشاره به پنج تعبیر صورت گرفته از کلمه «طیبه» در این آیه مبارکه اظهار کرد: توحید و کلمه «لا اله الا الله»، رهبران آسمانی، اعتقاد به ولایت و ایمان از جمله تعابیر مطرح شده در این زمینه است.
وی ادامه داد: همچنین کلمه شجره طیبه به معنی ریشه درخت و بدنه اصلی آن به رسول خدا(ص) و شاخه اصلی آن امیرالمؤمنین(ع) و شاخههای فرعی آن اهل بیت(ع) و برگهای آن به شیعیان نیز تعبیر شده است.
حجتالاسلام میرعمادی با یادآوری اینکه از پنج تعبیر صورت گرفته برای کلمه «طیبه» سه احتمال توحید، ایمان و ولایت بسیار قویتر است، بیان کرد: در قرآن ویژگیهایی برای شجره طیبه ذکر شده است بهطوریکه این شجره دارای رشد و نمو بوده و پویا و در حال حرکت است.
این مفسر قرآن با بیان اینکه شجره طیبه پاک و پاکیزه است، افزود: ریشه این درخت نیز ثابت و مستحکم و شاخههای آن در آسمان است.
حجتالاسلام میرعمادی با بیان اینکه شجره طیبه میوه پرباری دارد، و خداوند در آیه 24 سوره مبارکه ابراهیم این مثال را میزند تا پند و اندرز بگیریم، در مورد احتمالات مربوط به کلمه طیبه نیز گفت: توحید و ایمان و ولایت ریشه مستحکم دارد و ریشه آنها در عمق جان و درون انسانها و شاخههای این درخت نیز در آسمانهاست.
این مفسر قرآن ادامه داد: صبر، توکل، اخلاص، تواضع و رضای خدا به گفته قرآن شاخههای این شجره طیبه است، این درخت ثمر میدهد و میوه آن در فکر و عمل و اندیشه انسان اثر میگذارد و اثرش این است که مؤمن در برابر سختیها و تهدید مستکبران استقامت، هنگام تصمیمگیری توکل بر خدا و در هنگام خشم کظم غیظ میکند و در عبادت خود اخلاص دارد.
حجتالاسلام میرعمادی در رابطه با آیه 25 سوره ابراهیم(ع) «تُؤْتِی أُکُلَهَا کُلَّ حِینٍ بِإِذْنِ رَبِّهَا وَیَضْرِبُ اللّهُ الأَمْثَالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ یَتَذَکَّرُونَ» اضافه کرد: آیات 24، 25، 26 و 27 سوره ابراهیم یک پیام دارد.
وی ادامه داد: در این آیات خداوند متعال برای شجره طیبه و شجره خبیثه ویژگیهایی را بیان کرده است از جمله اینکه شجره طیبه منظرش زیبا، بویش خوش، میوهاش پربار و پاکیزه است و در مقابل شجره خبیثه منظرش زشت، بویش بد، میوهاش تلخ است، شجره طیبه اصل و ریشهاش مستحکم است ریشهاش پایدار است و در زمین فرو رفته است اما شجره خبیثه مستأصل است و اصل و ریشهای ندارد.
میرعمادی افزود: شجره طیبه میوهاش همیشگی است اما شجره خبیثه یک درخت شوم و زشت است که نه ترقی و نه تکامل دارد و نه گل و میوه و سایهای دارد و این درست مثل ایمان و شرک است ایمان، ولایت و توحید شجره طیبه و کفر و شرک و نفاق شجره خبیثه است.
وی با بیان اینکه درخت ایمان و ولایت خوش منظر است اما درخت کفر بیریشه، بدمنظر و زشت است، گفت: این آیات به ما میآموزد با محبوب واقعیتان صحبت کنید اما با کسیکه مقبوض شماست کم حرف بزنید، هر کس به غیر خدا دلبسته شود ضرر میکند.
حجتالاسلام میرعمادی با اشاره به اینکه شجره طیبه نشاط و شادابی دارد، مثل مؤمن که همیشه نشاط و شادابی دارد و کفر و نفاق همیشه کسالت و تنبلی و سستی دارد، اضافه کرد: نتیجهای که از این آیات میگیریم این است که قرآن حق و باطل را تشبیه به شجره طیبه و شجره خبیثه کرده است.
وی با بیان اینکه منظور از شجره طیبه اهل بیت(ع) و منظور از شجره خبیثه بنیامیه است که جز فساد و ظلم و غصب کار دیگری انجام ندادند، عنوان کرد: در هر زمان و دورهای شجره طیبه و خبیثه داریم، اهل بیت(ع) و ولایت مثل شجره طیبه پرثمر هستند اما کفر و شرک و نفاق مثل شجره خبیثه همیشه بیثمر هستند.
