
داراب نبیزاده، مدیر گروه معارف اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی اراک در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، گفت: در قرآن کریم آمده است؛ «أَفَلَا یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلَى قُلُوبٍ أَقْفَالُهَا، آیا به آیات قرآن نمیاندیشند یا مگر بر دلهایشان قفلهایى نهاده شده است»؛ لذا تدبر در قرآن یکی از دستورات مؤکد ذکر شده در این مصحف شریف است.
وی با بیان اینکه با توجه به آیه مذکور تعقل و تدبر در مفاهیم قرآن برای شناخت بیشتر آن از مسائل مهم و ضروری است، اظهار کرد: تفسیر قرآن نیز در همین راستا از اهمیت بالایی برخوردار است.
نبیزاده با اشاره به اینکه رسول مکرم اسلام(ص) فرمودند؛ «اگر فتنهها مانند شب تاریک شما را فراگرفت، به قرآن پناه ببرید»، ادامه داد: برای بهکارگیری مفاهیم و دستورات قرآن در زندگی لازم است که نسبت به آن معرفت داشته باشیم و از جمله رموز دستیابی به این شناخت انجام پژوهشهای قرآنی است.
توسعه پژوهشهای قرآنی از ضروریات جامعه است
وی عنوان کرد: با توجه به نکاتی که بیان شد توسعه و ترویج پژوهشهای قرآنی از ضروریات جامعه است و این پژوهشها نیازمند حمایت جدی، هدفمند و برنامهریزی شده مسئولان است.
نبیزاده با تأکید بر اینکه تشویق افراد خیر به حمایت از فعالیتهای قرآنی نیز در این خصوص بسیار راهگشاست، گفت: اختصاص بخشی از مالیات، خمس و زکات به پژوهشهای قرآنی و تشویق پژوهشگران قرآنی از دیگر ابزاری است که میتواند جامعه را بهسمت انجام چنین فعالیتهایی ترغیب کند.
خیران در مباحث و پژوهشهای قرآنی وارد شوند
وی با تأکید بر اینکه در کشورهای دیگر انجام کار خیر فقط در کمک به افراد فقیر و مستمند خلاصه نمیشود، اظهار کرد: در این کشورها بخشی از کارهای خیر در جهت کمک به تقویت بنیه علمی کشور صورت میگیرد؛ لیکن پژوهشهای قرآنی نیازمند حمایت خیران بوده و لازم است که خیران در مباحث قرآنی و پژوهشهای قرآنی وارد شوند و دولت را یاری کنند.
نبیزاده با اشاره به اینکه پژوهش قرآنی اثرگذار پژوهشی است که با نیازهای روز جامعه منطبق باشد، بیان کرد: اگر پژوهشها بدون برنامه و بیهدف انجام شود نتیجه لازم را عاید جامعه نمیکند؛ بنابراین مسئولان باید به این نکته توجه جدی داشته باشند.
پژوهشهای قرآنی در راستای رفع مشکلات انجام شود
وی افزود: پژوهش قرآنی امری نیست که بهصورت مقطعی و در بازهای از زمان انجام شده و رها شود؛ بلکه باید در هر برهه از زمان نیازسنجیها صورت گیرد و مشکلات بهصورت دقیق مورد بررسی قرار گرفته و بهطور علمی راهکارهای رفع مشکلات ارائه شود.
نبیزاده با تأکید بر اینکه از جمله علل انجام پژوهشهای قرآنی بیکیفیت و ناکارآمد در جامعه عدم آشنایی مفسران و پژوهشگران قرآنی با مسائل مبتلا به جامعه است، اضافه کرد: متأسفانه افرادی هم که با مشکلات جامعه آشنا هستند با فرهنگ قرآن آشنایی ندارد؛ لذا همین تناقض خود عامل مهمی در عدم ارائه پژوهشهای قرآنی کارآمد است.
وی مطرح کرد: از این رو باید در راستای انجام پژوهش های قرآنی ثمربخش یک ارتباط دوسویه بین قرآنپژوهان و متخصصان قرآنی و جامعهشناسان و مسئولانی که به مشکلات جامعه اشراف دارند، ایجاد شود؛ چراکه با ارتباط این دو طیف پژوهشهای قرآنی بر اساس نیازهای جامعه صورت میگیرد.
نبیزاده با بیان اینکه انجام پژوهشهای قرآنی مهمترین نقش را در زمینه تجدیدنظر در متون آموزشی کلام وحی دارد، مطرح کرد: وقتی این پژوهشها بر اساس نیازهای جامعه انجام شود سبب ارتقاء سطح بینش و شناخت مؤلفان کتب قرآنی شده و به آنها کمک میکند تا تألیفات خود را بر اساس آنچه که مورد نیاز روز جامعه بوده و در اولویت است، چاپ کنند.
پژوهشهای قرآنی باید کاربردی انجام شود
وی با اشاره به اینکه پژوهشهای قرآنی باید کاربردی انجام شود، بدین معنا که قابل تعمیم به درون جامعه بوده و افراد بتوانند آن را در زندگی روزانه خود عملیاتی سازند، مطرح کرد: بهعنوان مثال شبهاتی از قرآن از سوی برخی از افراد بیان میشود؛ لذا لازم است که در جهت رفع این شبهات پژوهشهایی انجام شود.
مدرس دانشگاه آزاد اسلامی اراک در پایان با اشاره به اینکه موضوعاتی همچون آرامش و وحدت از جمله نیازهایی است که هر جامعه به آن نیازمند است، یادآور شد: پژوهشهای قرآنی باید کاربردی باشد و انجام پژوهشها بهصورت بنیادین و بهصرف استخراج مفاهیم ذکر شده در قرآن بهطور قطع در حل آسیبها و معضلات جامعه تأثیر چندانی ندارد.