
فاطمه پسندیده، کارشناس امور زنان و خانواده بسیج دانشجویی استان لرستان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، در رابطه با تاریخچه کنترل جمعیت و علت شعار فرزند کمتر و زندگی بهتر، گفت: پس از انقلاب اسلامی رشد جمعیت شتاب گرفت؛ تلاشهایی پیش از انقلاب انجام شده اما موفق نبوده، چنانکه در بازده 10 ساله 1355 تا 1365 نرخ رشد سالیانه به 3.91 درصد نرخ باروری کلی رسید یعنی اگر جمعیت کشوری صد میلیون و نرخ آن هم یک باشد معنای آن ایناست که پس از یک سال یک میلیون نفر به جمعیت این کشور افزوده میشود، در نتیجه سیاست کاهش جمعیت را پیش گرفتند از اینرو کاهش باروری عمومی زنان تا حد چهار نوزاد و نرخ رشد طبیعی 3.2 درصد در سال 1390 از مهمترین اهداف درازمدت سیاست تحدید موالید کشور بود.
وی با استناد به سخنان علیرضا مرندی، وزیر بهداشت وقت در رابطه با دلایل کنترل جمعیت در دهه شصت، تصریح کرد: مرگ و میر زیاد مادران و نوزادان که به علت عدم وجود امکانات بهداشتی و نداشتن آگاهی مادران در برنامه منظم در بارداری روی میداد و اینکه امکانات آن روز کشور کفاف جمعیت ما را نمیداد و اگر این روند روزافزون افزایش جمعیت ادامه پیدا میکرد، کشور از نظر آموزشی، تغذیه، اشتغال و در نهایت از نظر امنیتی دچار مشکل میشد.
پسندیده ادامه داد: این مسئله و سیاست کنترل جمعیت باید بهصورت مقطعی اجرا میشد اما ما برای این سیاست مقطعی، سیاستی بدون حد و مرز را اجرا کردیم که بدون تردید اشتباه بزرگی بود و نباید ضدارزش و ناپسند بودن فرزندآوری فرهنگسازی و ارزشگذاری میشد.
پسندیده با اشاره به پیامدهای منفی ادامه سیاست تحدید نسل، بیان کرد: کم شدن باروری، تقلیل نیروی جوان، نخبه و فعال کاری و به تبع آن کاهش تولید، ازدیاد سالمندان، قشر بیکار و بازنشسته و هزینه نگهداری، کمبود دانشآموز و تعطیلی مدارس، مهاجرت و افزایش نیروهای غیربومی با فرهنگهای متفاوت و مشکلات ازدواج و طلاق از مهمترین تبعات منفی ادامه سیاست تحدید نسل محسوب میشوند.
مؤلفههای خوشبختی با فرزند در فرهنگ اسلام
این کارشناس زنان و خانواده عنوان کرد: از مهمترین مؤلفههای خوشبختی با فرزند در فرهنگ اسلام میتوان به توکل داشتن به خداوند متعال، برکت وجود فرزند، خالق و رازق بودن خداوند و رزقآوری فرزندان، قناعت کردن، سطح مصرف را پایین آوردن و اعتقاد به اینکه فرزند صالح استمرار وجودی انسان و نقطه امید به زندگی است، اشاره کرد، ولی در غرب فرزند مانند کالایی است که گران بودن پوشاک و شیرخشک او که البته اینها سوء تفاهمهای اقتصادی و روانشناختی و بهداشتی هستند، مانع از رغبت مادران به داشتن فرزند میشود.
پسندیده گفت: در جامعه باید توان باروری و فرهنگ باروری، رابطه بیکاری مادران و فرزندآوری، نگاه آیندهنگرانه به کار و مشکل بیکاری، افزایش فرزند، نیروی فعال و کاری و تولید بیشتر مد نظر قرار بگیرد.
وی در رابطه با سیاستهای کلی جمعیت، تصریح کرد: ارتقای پویایی، بالندگی و جوانی جمعیت با افزایش نرخ باروری به بیش از سطح جانشینی، رفع موانع ازدواج، تسهیل و ترویج تشکیل خانواده و افزایش فرزند، کاهش سن ازدواج و حمایت از زوجهای جوان و توانمندسازی آنان در تأمین هزینههای زندگی و تربیت نسل صالح و کارآمد، از سیاستهای کلی جمعیت است.
پسندیده ادامه داد: اختصاص تسهیلات مناسب برای مادران بهویژه در دوره بارداری و شیردهی، پوشش بیمهای هزینههای زایمان و درمان ناباروری مردان و زنان، تقویت نهادها و مؤسسات حمایتی ذیربط، تحکیم بنیان و پایداری خانواده با اصلاح و تکمیل آموزشهای عمومی درباره اصالت کانون خانواده و فرزندپروری و با تأکید بر آموزش مهارتهای زندگی و ارتباطی و ارائه خدمات مشاورهای بر مبنای فرهنگ و ارزشهای اسلامی ـ ایرانی و توسعه و تقویت نظام تأمین اجتماعی، خدمات بهداشتی و درمانی و مراقبتهای پزشکی جهت سلامت باروری و فرزندآوری نیز از دیگر سیاستهای کلی جمعیت است.
این کارشناس مسائل زنان و خانواده گفت: ترویج و نهادینهسازی سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی و مقابله با ابعاد نامطلوب سبک زندگی غربی، ارتقای امید به زندگی، تأمین سلامت و تغذیه سالم جمعیت و پیشگیری از آسیبهای اجتماعی، بهویژه اعتیاد، سوانح، آلودگیهای زیست محیطی و بیماریها، فرهنگسازی برای احترام و تکریم سالمندان و ایجاد شرایط لازم برای تأمین سلامت و نگهداری آنان در خانواده و پیشبینی ساز و کار لازم برای بهرهمندی از تجارب و توانمندیهای سالمندان در عرصههای مناسب اشاره کرد.