اعتیاد، واژهای که غیرت را به بازی میگیرد/ رویکرد نظارتی خانواده برمبنای محبت باشد
گروه اجتماعی: اعتیاد واژهای که زندگی، احساسات و غیرت افراد را به بازی میگیرد و در آخر هم چیزی جز شرمندگی و سقوط برای انسان به جای نمیگذارد، واژهای که رعشهها بر اندام افراد میاندازد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، خوگرفتن به چیزی و یا حالتی که در اثر تکرار عمل به وجود میآید «عادت» گفته میشود، خواه آن عادت خوب باشد و یا بد. معمولاً به عادتهای بد که با جان و روح انسان سازگاری ندارد «اعتیاد» میگویند، که مسئله «اعتیاد به موادمخدر» از آن جمله است.
تاکنون واژه اعتیاد به گوشتان رسیده است و شاید هم با آن روبرو شده باشید، واژهای که امروزه بسیاری از افراد جامعه پیر و جوان به آن مبتلا شدهاند. اعتیاد به هر چیزی امکان دارد اما مصرف مواد مخدر و دیگر نوعهای آن ریشه یک انسان را میسوزاند.
اعتیاد، واژهای که غیرت و حیاء را به بازی میگیرد
واژهای که زندگی، احساسات، غیرت و حیاء افراد را به بازی میگیرد و در آخر هم چیزی جز شرمندگی و سقوط برای انسان به جای نمیگذارد، واژهای که با کوچک بودنش رعشهها بر اندام افراد میاندازد، حال اعتیاد یک بیماری اجتماعی است که عوارض جسمی و روانی زیادی را هم برای فرد و هم برای جامعه بهدنبال دارد.
شخصی که در دام اعتیاد گرفتار شد نه تنها خود و خانواده خود را به سمت بدبختی سوق میدهد بلکه به مال، فرهنگ و سیاست جامعهاش آسیب میرساند و حقیقت وجود خود را به آتش میکشاند.
در واقع یکی از ویژگیهای اسلام، تشویق به رعایت پاکی در ابعاد گوناگون زندگی است؛ زیرا دوری از آلودگی جسمی و روحی خواسته فطری هر انسان است و از آنجا که انسان اشرف مخلوقات نامیده شده است باید راهی بهتر از این برای درمان دردها و مشکلاتش بیابد.
آیا مصرف مواد جز اینکه به دردها و مشکلات میافزاید دردی را هم درمان میکند؟ آیا گره از مشکلات باز میکند؟ مواد واقعا جز سوختن چیز دیگری را به دنبال ندارد.
آیا برای دردهایمان خدا کافی نیست!
چرا انسان باید برای جبران کمبودهایش به چیزهایی متوسل شود که جز ضرر برایش چیزی را به ارمغان نمیآورد، آیا برای دردهایمان خدا کافی نیست! همانطور که خودش در قرآن میفرماید: ومَن یَتَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ...؛ کسی که به خدا توکل کند، خدا برایش کافی است.
اما بسیاری از انسانها از این حقایق غافلند و خود را به دست حوادث روزگار میسپارند بدون اینکه در برابر آن ایستادگی کنند هلاکت خود را مهیا میسازند و خداوند در قرآن میفرماید: وَلاَ تُلْقُواْ بِأَیْدِیکُمْ إِلَى التَّهْلُکَةِ....؛ با دستهای خود خویشتن را به هلاکت نیفکنید.
علیرضا هریوندی، کارشناس درمان اعتیاد اداره کل بهزیستی خراسان جنوبی، در گفتوگو با خبرنگار ایکنا با اشاره به اینکه شیوع مواد مخدر صنعتی از معضلات مهم جامعه به شمار میرود، گفت: مبتلا شدن به این مواد، بیشتر از پارتیهای شبانه و شبنشینیها آغاز میشود.
تهاجم فرهنگی در گرایش افراد به سمت مواد بیتأثیر نیست
وی با بیان اینکه تهاجم فرهنگی در گرایش افراد به سمت مواد بیتأثیر نیست، اظهار کرد: این رفتارهای غلط بین جوانان به دلیل تبلیغات شبکههای غربی و فرهنگهای غلطی است که وارد جامعه ما شده و افراد از آن الگوبرداری میکنند.
کارشناس درمان اعتیاد اداره کل بهزیستی خراسان جنوبی ادامه داد: استفاده جوانان ایرانی از مواد نیرو زا و محرک میتواند الگوهایی باشد که کشورهای غربی به جامعه ما تزریق کردهاند.
هریوندی عوامل اجتماعی، خانوادگی و فردی را از دلایل گرایش افراد به سمت مواد دانست و عنوان کرد: بسیاری از افراد که به صورت ژنتیکی آستانه تحمل آنها کم و در مقابله با مشکلات صبر و استقامت ندارند مواد مخدر را مُسکنی برای خود میدانند و با این تفکر که این مواد مشکلات آنها را برطرف میکند به سمت آن کشیده میشوند.
وی با اشاره به اینکه فشارهای اجتماعی نیز باعث ترغیب افراد به سمت مواد مخدر میشود، گفت: کسی که نمیتواند به بسیاری از فشارها و مشکلات نه بگوید به راهی میرود که راحتی و رها شدن از مشکلات را در آن میبیند.
شکسته شدن حریمها بین والدین، فرزندان را به سمت مواد مخدر سوق میدهد
کارشناس درمان اعتیاد اداره کل بهزیستی خراسان جنوبی با بیان اینکه اختلافات والدین از دیگر دلایل گرایش افراد است، تصریح کرد: شکسته شدن حریمها بین والدین و کمتوجهی به فرزندان باعث میشود فرزندان به دنبال محبت بیرون از منزل باشند که در نتیجه این محبتهای خیابانی چیزی جز آوارگی و اعتیاد را به دنبال ندارد.
هریوندی تأکید کرد: استفاده از سبکهای فرزندپروری مستبدانه و دیکتاتوری یک رابطه خشک بین فرزندان و والدین برقرار میکند چراکه در این محیط افراد حق اظهارنظر و... را ندارد که در نتیجه این روابط، افراد به سمت دوستان خیابانی میروند تا بتوانند وجود خود را اثبات و خلأ عاطفی خود را رفع کنند.
وی با تأکید بر اینکه شرایط اقتصادی در سوق دادن افراد به سمت مواد مخدر بسیار مؤثر است، افزود: با ارتقای سطح اقتصادی مردم میتوان از این معضل جلوگیری کرد.
والدین باید در تربیت فرزندان خود تغییر نگرش دهند
کارشناس درمان اعتیاد اداره کل بهزیستی خراسان جنوبی با اشاره به اینکه والدین باید در تربیت فرزندان خود تغییر نگرش دهند، خاطرنشان کرد: خانواده نباید در ارتباط با فرزندان خود تفریط و افراط کند بلکه باید میانهرو باشد.
هریوندی یادآور شد: با برگزاری آموزش برای خانوادهها، آموزش ارتباط بین زوجین، ارتقای سطح سلامت خانواده میتوان زمینه جامعهای سالم را فراهم کرد و دولت باید در این زمینه سرمایهگذاری کند و همچنین رسانه جمعی در آشنایی خانوادهها، با روابط مثبت و سالم بسیار مؤثرند.
حجتالاسلام علیرضا حسینی، امام جمعه خوسف همچنین اظهار کرد: یکی از تأثیرات روانشناختی تهاجمات غرب، مصرفگرایی است چراکه این کار شخصیت انسانها را بیاراده و سست میکند.
وی ادامه داد: در حقیقت تهاجمات سختافزاری غرب بهدنبال ملتهایی سست و ضعیف است تا با استفاده از راههایی چون اعتیاد بتواند به اهداف خود برسد چراکه اعتیاد روحیه خلاق، ابتکار و سلحشوری افراد یک جامعه را از بین میبرد.
سست بودن اراده، ریشه اصلی گرایش افراد به سمت اعتیاد است
امام جمعه خوسف با اشاره به اینکه ریشه اصلی گرایش افراد به سمت مواد و امثال آن سست بودن اراده است، گفت: افرادی که احساس پوچی و بطالت میکنند و کرامتی برای خود قائل نیستند به این سمت کشیده میشوند.
حسینی بیان کرد: اگر کسی دارای شغلی باشد احساس هویت کرده و در حقیقت جلوی بسیاری از افکار بیهوده را میگیرد و در مقابل کسی که بیکار باشد احساس بیهوده بودن میکند و برای جبران این خلأ به مواد مخدر پناه میبرد چراکه آن را تسکینی بر دردهای خود میداند.
وی یکی از عوامل ضداعتیاد را ایجاد اشتغال دانست و افزود: با ایجاد اشتغال، افراد احساس کرامت کرده و در نتیجه فرصتی برای افکار بیهوده پیدا نمیکند.
امام جمعه خوسف با تأکید براینکه خانواده بازدارنده بسیار قوی است، تصریح کرد: اگر خانواده تربیت فرزندان را به صورت صحیح انجام دهد میتواند به عنوان یک پادزهر عمل کند و فرد را به گونهای آماده سازد که به راحتی تسلیم مشکلات نشود.
رویکرد نظارتی خانواده برمبنای محبت باشد نه تحقیر و سرزنش
حسینی با اشاره به اینکه شخصیتسازی درکودکی بسیار مؤثر است، بیان کرد: رویکرد نظارتی خانواده باید برمبنای محبت و به صورت عالمانه باشد حتی بعد از اینکه در دام اعتیاد افتادند و نباید نگاهی پلیدانه به آنها داشت.
وی یادآور شد: با دادن آموزش نرم و آگاهسازی خانوادهها در این راستا میتوان جامعه را به سمت سالم بودن رهنمون شد.
هاجر 37 ساله، مصرفکننده مواد مخدر حرفهایش را اینگونه آغاز میکند، دردهای جسمی من به علت بارداری، بسیار زیاد بود با رفتن به خانه همسایه و دوستان شروع کردم به کشیدن قلیان، با وجود اینکه چندبار اول حالم را بد میکرد اما باز هم قلیان میکشیدم چراکه بعد از اینکه عادت کردم متوجه شدم شبها بهتر میتوانم بخوابم.
وی ادامه داد: کمکم با تشویق و ترغیب همسایهها شروع کردم به کشیدن تریاک با این وعده که با یکی دو بار کشیدن معتاد نمیشوی! به مرور زمان ماهی یکبار و... تا این که به مصرف روزی یکبار رسیدم.
بیاعتناییهای دیگران حاصل بیاراده بودن خودم بود
وی عنوان کرد: پدرم بعد از اینکه متوجه شد من در دام اعتیاد افتادهام دیگر به خانهام نیامد و خانواده با من رفتار سردی داشتند و این بیاعتناییها حاصل بیاراده بودن خودم بود.
هاجر با اشاره به اینکه اکنون 5 روز از پاک شدن بدنم از این سم میگذرد، گفت: برای رهایی از این دام بسیار به خداوند متوسل شدم و از او مدد جستم تا مرا از این دردها رهایی بخشد و امروز خوشحالم که در حال ترک این مواد خانمانسوز هستم.
مریم 35 ساله، مصرفکننده مواد مخدر همچنین اظهار کرد: کتکهای شوهرم و فشارهای عصبی که از طرف او تحمل میکردم باعث شد که با تشویق کسانی که خود اهل آن بودند به سمت مواد بروم، و با گفتههای آنها که مواد تو را از آن همه فشار رهایی میبخشد نسبت به مواد ترغیب شدم.
وی افزود: هر معتادی بعد از مدت زیادی مصرف کردن، از زندگی، از خودش و از وضعیتی که در آن دست وپا میزند خسته میشود و من با وجود اینکه 11 سال مصرف میکردم آرزویم این بود که خود را از آن وضعیت اَسف بار رها کنم.
این مصرفکننده با اشاره به اینکه خواهرم برای ترک کردن من بسیار تلاش کرد، گفت: حال که 8 روز از پاک شدن من میگذرد این حال خوبم را مدیون خواهرم و التماسهای فرزندانم هستم.
آرزویم سربلندی فرزندان و برادرانم است
وی خاطرنشان کرد: آرزویم سربلندی فرزندانم است که یک روز با گریههایشان از من تقاضای ترک مواد را داشتند و همچنین سربلندی برادرانی که با شنیدن خبر اعتیاد من، بسیار خشمگین شدند.
ریحانه 22 ساله، مصرفکننده مواد مخدر میگوید من از 12 سالگی به تشویق دختر عمه و دختر همسایهمان شروع به کشیدن مواد کردم، گرچه اول به صورت تفریحی میکشیدم اما کمکم مصرفم روزانه شد.
وی بیان کرد: بعد از اینکه خانوادهام از اعتیاد من با خبر شدند مرا کتک میزدند و در اتاق با زنجیر میبستند اما با این وجود من اعتیادم را انکار میکردم.
این مصرفکننده مواد مخدر بیان کرد: در حقیقت من با خانوادهام مشکلی نداشتم این وسوسههای دوستان و سست بودن خودم باعث شد که به این سمت بروم.
او درباره برخوردهای بد دیگران نسبت به خودش اینگونه میگوید: بعد از اینکه همسایهها متوجه اعتیاد من شدند مرا با انگشت به یکدیگر نشان میدادند و با من بهگونهای رفتار میکردند که انگار به بیماری مبتلا شدهام که ممکن است با صحبت کردن با من به آنها سرایت کند.
ریحانه ادامه میدهد: مصرف مواد، نیروی جسمی را افزایش میدهد و در حقیقت نیرویی کاذب به انسان تزریق میکند چراکه با گذشت اثر آن، حال عصبی بدی به انسان دست میدهد و کاملاً اعصاب فرد به هم میریزد.
ارتباط با جنس مخالف یکی از دلایل اعتیاد من بود
فاطمه 18 ساله، مصرفکننده مواد گفت: یکی از دلایل اعتیاد من ارتباط با جنس مخالف بود، چراکه او مرا به کشیدن مواد تشویق میکرد و همچنین مادرم، که به دلیل اعتیادش برای او مواد تهیه میکردم.
وی بیان کرد: چون مصرف مادرم را با چشمان خود میدیدم و تسکین دردهایش را بعد از مصرف مواد نظارهگر بودم با خود فکر میکردم که این مواد چه چیزی دارد که اینگونه دردها را تسکین میدهد؟ تا اینکه وسوسه شدم به سمت آن بروم.
او ادامه داد: زمانی که بیکار بودم فوراً بهدنبال جایی بودم تا بتوانم خود را بسازم و در مکانهایی که معمولاً بساط اینگونه موارد پهن است هم دختر و پسر حاضرند.
این مصرفکننده اظهار کرد: بعد از گذشت مدتی خالهام از تغییر قیافه من متوجه شد اما من با این پاسخ که اصلاً به سمت آن نمیروم خود را تبرئه کردم و برای اینکه کسی متوجه نشود به مواد آلوده شدم با لوازم آرایشی رنگ صورتم را تغییر میدادم تا مبادا به اعتیادم پی ببرند.
فاطمه در پایان بزرگترین آرزویش را رهایی مادرش از دام اعتیاد بیان میکند.
تهاجم فرهنگی منجر به وابستگی قشر جوان به مواد مخدر میشود
مصیب مولایی، کارشناس درمان دبیرخانه شورای هماهنگی با مواد مخدر خراسان جنوبی یکی از علل شیوع مواد مخدر در جوامع در حال توسعه را تهاجم فرهنگی دانست و گفت: تغییر در مصرف مواد مخدر از سنتی به صنعتی یکی از مدرنترین شیوههای تهاجم فرهنگی بوده چراکه به نوعی منجر به وابستگی قشر جوان به مواد مخدر و از بین رفتن نیروی کار جوان میشود.
وی با اشاره به اینکه در حال حاضر کشورهای اسلامی و در رأس آنها جمهوری اسلامی ایران در تیررس تهاجم فرهنگی است، عنوان کرد: با توجه به رشد و توسعه یافتگی اقتصاد و از طرفی بروز تفکرهای پیشرفتگرایانه در غالب انرژی هستهای، کشورهای ابر قدرت را نسبت به جوانان تهدید میکند.
کارشناس درمان دبیرخانه شورای هماهنگی با مواد مخدر خراسان جنوبی با بیان اینکه علل گرایش میتواند چندین موارد باشد، اظهار کرد: علل اجتماعی، خانوادگی و اقتصادی را میتوان از دلایل کلی گرایش افراد به سمت مواد مخدر دانست که خانواده از تأثیرگذارترین این عوامل است.
خانواده هم میتواند فرد را از رفتن به سمت مواد بازدارد و هم او را سوق دهد
مولایی با اشاره به اینکه خانواده هم میتواند بازدارنده فرد از رفتن به سمت مواد و هم سوقدهنده او به سمت مواد باشد، بیان کرد: اعتیاد یکی از والدین علاوه بر اینکه همسر خود را میتواند معتاد کند، یک حس کنجکاوی را در فرزندان به وجود میآورد که باعث ترغیب آنها به مواد میشود.
وی با بیان اینکه آسیبهای مواد مخدر را در دو حوزه میتوان بررسی کرد، افزود: یکی از آسیبهای فردی این است که فرد پس از مصرف مواد مخدر به آن وابسته میشود و رهایی از آن برایش دشوار است که در نتیجه موجب از بین رفتن توانایی هوشیاری، تعادل روحی و روانی و انحطاط قوای جسمانی فرد میشود.
کارشناس درمان دبیرخانه شورای هماهنگی با مواد مخدر خراسان جنوبی متضرر شدن جامعه از جهت از بین رفتن نیروی کار و توان کاری را از جمله آسیبهای اجتماعی مصرف مواد مخدر برشمرد و تصریح کرد: از طرف دیگر خود فرد در اجتماع به عنوان یک آسیب مطرح میشود چراکه در گرایش دیگران به سمت مواد نقش دارد.
مولایی ایجاد اشتغال، پر کردن اوقات فراغت و از بین بردن وقتهای بیکاری و ایجاد انگیزه در راستای عدم گرایش به سمت مواد را از جمله راهکارهایی عنوان کرد که بهزیستی در راستای خدمات به معتادان بهبود یافته، ارائه میکند.
خانواده، فرد بهبود یافته را از تمام جهات بپذیرد
وی اظهار کرد: زمانی که فرد بهبود یافته در محیطی قرار میگیرد که مصرفکننده وجود دارد و دوباره به محیطی برگردد که لحظات اعتیاد خود را در آن بهسر میبرده و با افرادی معاشرت کند که معتاد هستند دوباره به سمت اعتیاد میرود پس باید محیطی سالم برای او فراهم کرد.
کارشناس درمان دبیرخانه شورای هماهنگی با مواد مخدر خراسان جنوبی خاطرنشان کرد: خانواده با پذیرفتن فرزند خود از تمام جهات و جلوگیری از ارتباطهای ناسالم با دوستان خود میتواند از بسیاری از تنشهای روحی و روانی جلوگیری کند.
مولایی یادآور شد: خانواده یکی از تأثیرگذارترین گروهها در راستای جلوگیری افراد از اعتیاد است پس باید به وظیفه خود درست عمل کنند.
