دفاع مقدس؛ طرحی از عاشورای حسینی در دفاع از یک حقیقت

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از آذربایجان شرقی، درباره شهدا هرچه بگوییم کم گفته‌ایم، دفتر خاطرات تک تک شهدای هشت سال دفاع مقدس را اگر باز کنیم، لحظه به لحظه زندگی آنان برای نسل امروز و فردای من و شمای ایرانی درس ایستادگی، استقامت، گذشت، خودسازی، ایثار، مقاومت، ولایت‌پذیری، عزت، استقلال و آزادی است.

حال از خود می‌پرسیم، چرا شهدا رفتند و جاودانه شدند؟ چرا دوران دفاع مقدس ما، مقدس شد؟ رسالت و وظیفه نسل امروز در قبال از جان‌گذشتگی شهدای هشت سال جنگ تحمیلی چیست؟ جز اینکه ایمان بیاوریم که دفاع مقدس، امتحان سخت شهدا و پایداری بر ایمان، امتحان نرم جوانان امروز است.

آنچه در این راستا مهم به نظر می‌رسد، تحقق راه، منش و اندیشه‌های این شهدا، معمار بزرگ انقلاب اسلامی و رهنمودهای مقام معظم رهبری در خصوص توسعه فرهنگ مقاومت، ایثار، گذشت، عزت، استقلال و آزادی و... در جامعه است که پیش از این، شهدای دفاع مقدس این‌ها را به ما آموختند.

شهدا چشم به‌راهند ...
بی‌شک شهدا جان خویش را فدا کردند، تا اینکه ارزش‌های ناب اسلامی زنده بماند و به تعبیر قرآن شهدا در راه مقدس که همان «فی سبیل‌ الله» است، به مقام والای شهادت نائل شدند تا اینکه اسلام، قرآن و حدیث حفظ شود؛ به دیگر سخن، یکی از ویژگی‌هایی که قرآن کریم برای شهیدان ذکر کرده است، مسئله حیات و زنده بودن آنان است و در این راستا، در سوره بقره، آیه ۱۵۴ بر اهمیت این امر تأکید شده است: «وَلاَ تَقُولُواْ لِمَنْ یُقْتَلُ فِی سَبیلِ اللّهِ أَمْوَاتٌ بَلْ أَحْیَاء وَلَکِن لاَّ تَشْعُرُونَ؛ و کسانى را که در راه خدا کشته مى‌‏شوند مرده نخوانید بلکه زنده‌‏اند ولى شما نمى‏‌دانید».

شهدا رفتند تا ...
به همین اعتبار، شهدای هشت سال دفاع مقدس کشورمان نیز با نثار جان خود و با الگوگیری از مکتب عاشورا و قیام امام حسین(ع)، موجب حفظ و احیای فرهنگ اسلام ناب محمدی(ص) شدند، بطوری که عزت و اقتدار امروز ملت ایران در عرصه‌های مختلف به خاطر ثمره خون شهداست.

بدینسان، شهدای هشت سال دفاع مقدس به‌عنوان نماد ایثار، شهامت، شجاعت، آزادی، استقلال، صداقت، معنویت، افتخار و پایمردی ملت ایران، باید همیشه و در همه حال در فضاى جامعه ما زنده باشند و از این رو، زنده نگه‌داشتن یاد و نام این شهدا، گام نهادن در مسیر حرکت و راه آن‌هاست که می‌توان با برگزاری آیین‌ها و یادواره‌های مختلف از جمله برپایی هرچه با شکوه‌تر مراسم‌ هفته دفاع مقدس، قدمی هر چند کوچک برای معرفی و شناساندن راه و آرمان‌های شهدا به نسل جوان برداشت.

دفاع مقدس و درس‌هایی که به ما آموخت
هشت سال دفاع مقدس به ملت ایران و همچنین جهانیان درس‌های زیادی آموخت که در هیچ دانشگاه و مدرسه‌ای تدریس نمی‌شود. این دوران یکی از درخشان‌ترین و مهم‌ترین بخش‌های تاریخ انقلاب اسلامی بود که امروزه الگویی برای مبارزات ملت‌های آزاده علیه استکبار جهانی شده است.

بدینسان، ملت ایران در طول هشت سال جنگ تحمیلی، یعنی 2887 روز در بوته امتحان پایداری و استقامت قرار گرفتند تا ثابت کنند پیروزی از آن مؤمنان، حق‌طلبان، مظلومان و مجاهد‌ان فی سبیل‌الله است.

جهاد؛ دری از درهای بهشت
از سوی دیگر، از منظر اسلام، جهاد و دفاع از جایگاه ارزشی بسیار بالایی برخوردار بوده و در زمره مهم‌ترین امور مقدس دینی به‌شمار می‌آیند؛ امام علی(ع) در نهج‌البلاغه در اهمیت جهاد می‌فرماید: «ان‌ُ الجهاد باب من ابواب الجنٌه فتحه الله لخاصه اولیائه؛ همانا جهاد دری از درهای بهشت است که فقط به روی دوستان خاص خویش گشوده است».

از زاویه دیگر، جهاد در راه خدا، ترازویى براى سنجش ایمان ذکر شده است، بى‌شک کسانی که خواب را بر خود حرام کرده در راه خدا دل از خانه و آشیانه شسته‌اند و راهى جبهه‌ها گشته‌اند بر کسانی که از علایق دنیوى نبریده در خانه‌هاى خویش راحت آرمیده‌اند، برترى بسیار دارند. قرآن مجید به این نکته اشاره مى‌فرماید: «لاَّ یَسْتَوِی الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ غَیْرُ أُوْلِی الضَّرَرِ وَالْمُجَاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ فَضَّلَ اللّهُ الْمُجَاهِدِینَ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ عَلَى الْقَاعِدِینَ دَرَجَةً وَکُـلاًّ وَعَدَ اللّهُ الْحُسْنَى وَفَضَّلَ اللّهُ الْمُجَاهِدِینَ عَلَى الْقَاعِدِینَ أَجْراً عَظِیماً(95) دَرَجَاتٍ مِّنْهُ وَمَغْفِرَةً وَرَحْمَةً وَکَانَ اللّهُ غَفُوراً رَّحِیما (96)؛ هرگز، مؤمنانى که (بدون هیچ عذرى مانند نابینائى و مرض و غیره) جهاد را ترک نمایند با آنان که به مال و جان در راه خدا جهاد کنند (در مراتب ایمان، یکسان نخواهند بود، خدا مجاهدان فداکار به جان و مال را بر نشستگان، از حیث مرتبه و مقام بلندى و برترى بخشیده است و همه اهل ایمان را وعده نیکو (که دخول در بهشت است) فرموده است و مجاهدان را بر نشستگان به اجر و ثوابى بزرگ برترى داده است. این درجات (و برترى رتبه‌ها) از نظر بخشایش و رحمت است که خدا (درباره خلق آمرزنده و مهربان است»، (نسا آیات 95 و 96).

موج بیداری اسلامی در منطقه و جهان به برکت خون شهدا است
بسیاری از تحلیلگران مسائل سیاسی و جامعه‌شناسان براین باورند که این جانفشانی‌های رزمندگان اسلام در طول هشت سال دفاع مقدس بود که باعث ایجاد جریانی شد که امروزه از آن به موج بیداری اسلامی در منطقه و جهان یاد می‌شود که ضمن پیشبرد منویات پیامبر اکرم(ص)، برای مسلمانان جهان عزت و سربلندی به ارمغان آورده است.

با این حال، آنچه دراین راستا مهم به نظر می‌رسد، اینکه 31 شهریورماه 1359 رژیم بعثی عراق با چراغ سبز و حمایت اربابان خویش حمله ناجوانمردانه‌ای را علیه ملت ایران آغاز کردند تا به خیال خود نهال نوپای انقلاب را از ریشه بخشکانند ولی ملت ایران و به‌ویژه جوانان با نثار خون پاک خویش نگذاشتند ذره‌ای از خاک کشورمان به دست بیگانگان بیفتد.

برای شناخت هرچه بهتر ماهیت هشت سال دفاع مقدس می‌توان به دیدگاه حضرت امام(ره) اشاره کرد، حضرت امام(ره) ماهیت جنگ ایران در برابر عراق را جهاد دفاعی بیان می‌فرماید و ادامه می‌دهد: «ایران برای خدا قیام کرده است، برای خدا ادامه می‌دهد و جز دفاع، جنگ ابتدایی با هیچ کس نخواهد کرد»، (صحیفه نور،ج 16، ص 68).

دفاع مقدس؛ برگ زرینی در تاریخ انقلاب اسلامی
با این حال، دفاع مقدس ملت ایران در برابر رژیم تا بن دندان مسلح عراق، برگ زرینی در تاریخ انقلاب اسلامی به ثبت رساند که حضرت امام آن را یک امتحان الهی قلمداد کردند. از این رو، بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی در این باره می‌فرمایند: «اینکه می‌بینید عراق به ایران حمله می‌کند، علتش گرفتن چهار وجب خاک نیست، بلکه علت اصلی آن ترس آن‌ها از حکومت اسلامی و اتحاد اسلامی است»، (صحیفه امام، ج 15، ص 5).

آری این حماسه هشت سال دفاع مقدس بود که درس‌های زیادی به ایرانیان و به‌ویژه نسل جوان ایران زمین آموخت که امروزه همه ملت‌های آزاده جهان از این حماسه رزمندگان اسلام به افتخار یاد می‌کنند. بی‌شک باید بپذیریم حماسه‌ای که با وجود حمایت همه‌جانبه کشورهای استکباری و حتی سازمان‌های به ظاهر بی‌طرف بین‌المللی از رژیم متجاوز بعث عراق ملت ایران با جان‌فشانی جوانان با غیرت ایرانی، برگی بی‌بدیل از شجاعت و شهامت را در تاریخ کهن ایران زمین به یادگار گذاشتند که امروزه از آن به موج بیداری اسلامی یاد می‌شود؛ چرا که این انقلاب اسلامی ایران و ایستادگی ملت ایران درجنگ تحمیلی بود که امروزه الگوی اخلاقی ملت‌های آزادی‌خواه جهان والگوی برای مبارزات ملت‌های استکبارستیز تبدیل شده است.

درحقیقت، امروزه موج بیداری اسلامی و خیزش عظیم در منطقه و جهان به برکت خون مجاهدان فی‌سبیل‌الله، رهبری حکیمانه رهبر معظم انقلاب اسلامی و امام راحل است که پس از گذشت 36 سال از آن حماسه شاهد به اهتراز درآمدن بیرق آزادی‌خواهی و اسلام‌خواهی در کشور‌های منطقه و جهان هستیم.

دوران دفاع مقدس؛ سند غرور ملت ایران برای نسل‌های آینده
اگر به فرمایشات رهبر معظم انقلاب درخصوص دفاع مقدس توجه کرده باشیم به این نکته پی می‌بریم که ایشان دفاع مقدس را یک نمونه‌ شایسته برای خودسازی، طرحی از عاشورای حسینی، دفاع از یک حقیقت مقدس و این جنگ را یک گنج بیان می‌کنند که ذخیره‌ای تمام‌نشدنی است که باید ارزش‌های دفاع مقدس ضمن مکتوب شدن به نسل‌های دیگر نیز منتقل شود.

بدینسان معظم له دوران هشت سال دفاع مقدس را اوج افتخارات ملت ایران بیان می‌کنند. در این راستا رهبر انقلاب فرمودند: «اگر بخواهیم انقلاب و کشور بیمه باشد، باید این شور و شوق، این حرکت عمومی و بسیج ملت را روز به روز تقویت کنیم»؛ لذا برای حفظ و انتقال ارزش‌های دفاع مقدس و برای تبیین نقش و جایگاه فرهنگ ایثار و شهادت به نسل آینده باید این فرهنگ با جدیت در برنامه‌ریزی فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی کشور مدنظر قرار گیرد.

درکل باید توجه داشته باشیم، دوران دفاع مقدس سند غرور ملت ایران برای نسل‌های آینده است و گرامیداشت روزهای بزرگی چون هفته دفاع مقدس، فتح خرمشهر، عملیات‌های مهم این دوران و ... فرصتی مهم برای تجدید پیمان با آرمان‌های شهدای هشت سال دفاع مقدس، انقلاب و امام راحل است؛ چراکه در حال حاضر اقتدار و سربلندی ایران عزیز به خاطر ایثار و جانفشانی شهدا بوده که باید برای تبیین فرهنگ و ارزش‌های دفاع مقدس برای نسل جوان کشور بیش از گذشته تلاش کنیم.

از سویی، به باور تحلیلگران، جنگ بی‌خانمانی، نفرت، تلخ، ذلت، نامردی نامردان، فتنه، خرابی و ویرانی، وسیله زورگویی مستکبران، ابهت طاغوتیان، ضدانسانیت، روایت وحشی‌گری، مظلوم‌کشی، شقاوت، شرارت، حیله و نیرنگ، حربه نانجیبان و... بوده، اما دفاع نعمت، روشنایی و نور، محبت و همدلی، عزت و سربلندی، جوانمردی مردان، رفع فتنه، الفبای آبادانی، تنها راه رهایی مستضعفان، روایت انسانیت، تحقیر ظالم، برآمده از وجدان، حفظ حریم، حکم عقل، حکم خداست، تکلیف و وظیفه و... است.

جوانان خون دادند تا خاک کشور به دست اجانب نیفتد
امروز جنگ پایان یافته، اما پایان جنگ، آغاز جنگ دیگری چون جنگ نرم، جنگ اقتصادی و... است. به فرموده امام راحل(ره) «جنگ امروز ما جنگ با ابرقدرت‌های شرق و غرب نیست. جنگ ما، جنگ مکتب ماست، علیه تمامی ظلم و جور. جنگ ما جنگ اسلام است علیه تمامی نابرابری‌های دنیای سرمایه‏‌داری و کمونیزم، جنگ ما جنگ پابرهنگی علیه خوشگذرانی‌های مرفهان و حاکمان بی‏‌درد کشورهای اسلامی است. این جنگ سلاح نمی‏‌شناسد، این جنگ محصور در مرز و بوم نیست. این جنگ، خانه و کاشانه و شکست و تلخی کمبود و فقر و گرسنگی نمی‌‏داند. این جنگ، جنگ اعتقاد است، جنگ ارزش‌های اعتقادی ـ انقلابی علیه دنیای کثیف زور و پول و خوشگذرانی است. جنگ ما، جنگ قداست، عزت و شرف و استقامت علیه نامردمی‌هاست».

از این رو، فراموش نکنیم همانطورکه درجنگ سخت با رژیم بعثی عراق جوانان کشورمان با نثار خون خود نگذاشتند یک وجب از خاکمان به دست اجانب بیفتد، امروز در جبهه جنگ نرم، تهاجم فرهنگی، جنگ اقتصادی و... نیز با ایمان و از خودگذشتگی ملت‌مان به‌ویژه جوانان به پیروزی خواهیم رسید.

موسی کاظم‌زاده، شعبه آذربایجان‌شرقی