«کربزنی»؛ عزاداری ویژه لاهیجانیها
گروه اجتماعی: کربزنی در ایران کمنظیر و بینظیر است و این مراسم در شهر لاهیجان، از دیرباز به طور ویژه و با شکوهی توسط عزاداران محله «شعربافان» در ماه محرم اجرا میشود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از گیلان، ماه محرم با آداب و آیینهایش دارای جایگاه برجستهای در زندگی مردم گیلان است که جلوهای از حماسه عاشوراییان و مظلومیت ائمه(ع) است و نشان از علاقه وافر مردم این سرزمین به اهل بیت پیامبر(ص) دارد.
در ماه محرم مساجد و تکایای گیلان سیاهپوش میشوند، بر بالای سردرب بازارهای مختلف استان بیرقهای عزا نصب میگردد، بسیاری از مردم لباس سیاه به تن میکنند و خلاصه آنکه همه شهرها و روستاها، کوچه و خیابانها حال و هوای محرم به خود میگیرد.
«کربزنی» یکی از این آیینهاست. کربزنها لباس سیاه به تن دارند و پاره چوبی استوانهای شکل به سنگینی 400 تا 600 گرم را که از میان به دو برابر تقسیم شده و هر پاره تسمهای چرمی به پیکر خود دارد در کف دست میگیرند و با تکه چرمی که به پشت دست بسته میشود و دست کربزنها در میان آن قرار میگیرد را با حرکات مخصوصی در زیر پا و پشت سر خود در حالیکه خم و راست میشوند با ضربآهنگ خاصی، یکنواخت به هم زده و به صدا در میآورند(با وزن مرثیهای خاصی که مرثیهخوانان آن را میخوانند آنها را به هم میکوبند و قسمتی از مرثیه را به عنوان جواب مرثیه، تکرار میکنند).
کربزنی در ایران کمنظیر و بینظیر است و این مراسم در شهر لاهیجان، از دیرباز به طور ویژه و با شکوهی توسط عزاداران محله «شعربافان» در ماه محرم اجرا میشود.
محمد ابراهیم غبرائی(متخلص به فانی) در سفری که در اواخر قرن 12 شمسی به کربلا داشت، این نوع ویژه عزاداری را دریافت و پس از جستوجو درباره تاریخچه و فلسفه وجودی آن، در بازگشت به شهر خود یعنی لاهیجان، با توجه به طبع شعری که داشت ریتمهای جدیدی برای آن ابداع کرد و مرثیههایی به زبان فارسی برای آن سرود و آن را در شب دسته محله شعربافان به اجرا درآورد.
در یک نوع آن، عزاداران خم و راست میشوند و کربها را به هم میکوبند و در نوع دیگر هم ایستاده این کار را انجام میدهند.
این رسم علاوه بر لاهیجان در سبزوار سمنان نیز اجرا میشود، ولی آنها با شیوهای متفاوت کربها را برهم میکوبند. این مراسم در شب هشتم و همچنین در روز عاشورا توسط محله شعربافان اجرا میشود.
همچنین دو روایت برای این مراسم وجود دارد؛ این رسم بر جا مانده از دوران سیاوش است. آن روز که پیکر خونین سیاوش را از توران به ایران میآورند سوگوارانی که در پی او روان بودند سنگ بر هم کوفته و مویه میکردند و دیگری این است که هنگامی که حضرت زینب(س) میخواست برای اهل کوفه سخنرانی کند عدهای به دستور ابن زیاد سنگهایی را برهم میزدند تا صدای حضرت زینب به مردم نرسد؛ در این هنگام حضرت فرمودند «ساکت شو» که بعد از این واقعه دیگر هرچه سنگ ها را بر هم زدند فایدهای نداشت.
