نهادينه كردن فرهنگ ايثار و شهادت/91
نقش معلم در ترويج فرهنگ ايثار و شهادت بين نسل جوان
گروه اجتماعی: «نقش معلم در ترويج فرهنگ ايثار و شهادت در بين نسل جوان» عنوان مقاله عليرضا ولیزاده است كه با اشاره به اهميت نهادينه شدن فرهنگ ايثار و شهادت بين نسل جوان، به تبيين نقش ارزشمند معلم در اين حوزه پرداخته است.
به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، «نقش معلم در ترويج فرهنگ ايثار و شهادت در بين نسل جوان» عنوان مقاله و پژوهش عليرضا ولیزاده است كه در مقدمه آن میخوانيم؛ پژوهش در متون و منابع مربوط به ادبيات مذهبی و علوم اجتماعی درباره شهادت و مذاهب و اديان، مكاتب و نظريههای علمی، حاكی از آن است كه به شهادت به مثابه يكی از ارزشهای دينی و اختصاصات شيعه نگريسته میشود و هم به مثابه امری ماورای مذهبی و جلوهای از سرشت انسانی و هم از بعد اعتلای معنوی كه به يك معنا اختصاص به ملت يا مذهب خاصی ندارد.
لذا شهادت نه يك پديده سياسی، بلكه پديدهای انسانی، اجتماعی و عرفانی و مرتبط با همه شئون زندگی شناخته میشود. شهادت به عنوان يك پديده فرازمانی و فرامكانی در همه اديان و مكاتب به نوعی مطرح است، اما در فرهنگ اسلامی شهادت و مفاهيم مرتبط با آن گسترده و قدمتی به گستردگی و ديرينگی فرهنگ غنی اسلامی در بين مسلمانان و مخصوصاً تشيع دارد.
همچنين، آموزش و پرورش سنگ زير بنای توسعه اجتماعی، اقتصادی، سياسی و فرهنگی هر جامعه است. بررسی عوامل مؤثر پيشرفت و ترقی در جوامع پيشرفته نشان میدهد كه همه اين كشورها، از آموزش و پرورش توانمند و كارآمد برخوردار بودهاند. نگاه به تاريخ ملل نيز، بيان كننده اين واقعيت است كه دوران شكوفايی و درخشش آنها با رشد و پويايی نظامهای آموزشی مقارن بوده است. پويايی و تحول آموزش و پرورش منوط به سياستگذاری، برنامهريزی، تصميمگيری و سازماندهی دقيق در ساختار اجتماعی مدارس است كه از طريق معلمان به منصه ظهور میرسد.
همچنين برای اينكه كودك يا نوجوان را به انجام دادن عملی ترغيب كنيم، بايد ترتيبی بدهيم كه او بتواند شخصی را كه از نظر او مهم يا محبوب است در حال انجام دادن آن عمل مشاهده كند و با نفوذترين و محبوبترين فردی كه میتواند در اين مرحله حساس به كودك كمك كند، معلم است؛ به همين جهت دانشآموزان معلم را به عنوان يك اسوه میپذيرند و از رفتار، گفتار و اخلاق خوب و بد او سرمشق میگيرند.
يك بررسی علمی نشان داده كه قريب 35 درصد از كودكان در هفت سال دوم زندگی دوست دارند همانند معلم خود باشند، دانشآموزان در صورتی معلم خود را به عنوان اسوه اخلاقی، تربيتی، اجتماعی میپذيرند كه از جام محبت و احسان او سيراب باشند. اگر برخورد روزمره معلمان بر اساس محبت و احترام باشد، آن گاه میتوانند اسوههای بسيار خوب و تأثيرگذار جهت سازندگی يا تغيير رفتار دانشآموزان باشند، در واقع باورهای دينی دانشآموزان از طريق مشاهده رفتارهای عينی معلمان، تقويت و توسعه میيابد.
با توجه به اهميت فرهنگ ايثار و شهادت در ايجاد، تثبيت و تكامل و پيشرفت انقلاب اسلامی، بايد كوشش كرد تا اين امر در جامعه، مخصوصاً بين نسل جوان معرفی، ترويج و نهادينه شود و بهترين محل برای اين امر، آموزش و پرورش و بهترين مجری، معلم است كه میتواند با مشاركت جوانان و خانواده شهدا و ايثارگران در تحقق اين امر كمك كند.
برای تحقق اين امر مهم، راهكارها و فعاليتهايی مانند: برگزاری جشنها و مراسمهای مذهبی و ملی در مراكز فرهنگی مثل: خانه شهيد، برگزاری مسابقه راهپيمايی، كوهپيمايی و دو از مدرسه يا دانشگاه تا مزار شهدا با حضور خانواده شهدا و ايثارگران و فرزندان آنها توسط دانشآموزان يا دانشجويان و اهداء جايزه توسط خانواده شهدا و ... مطلوب است.
همچنين انجام پروژه كلاسی يا پرورشی در زمينه زندگی شهدا، ايثارگران، جانبازان محله، شهر يا روستا به صورت عملی و گروهی، مشاركت دانشآموزان در ايجاد موزه شهدای شهر، روستا و مدرسه، نامگذاری كلاسها، مدارس، نمازخانهها، آزمايشگاهها و كارگاهها به نام شهدا همراه با نصب تصوير از ديگر برنامههای مناسب در اين حوزه است كه بايد با هدايت و راهنمايی معلمان عملياتی شود.
بنابر گزارش ايكنا در اين تحقيق پيشنهاداتی برای معلمان برای افزايش ارتباط بين دانشآموزان و فرهنگ ايثار و شهادت عنوان شده است كه افزايش ارتباط بين خانواده شهدا، جانبازان و ايثارگران با مدرسه، اجرای طرح يك هفته يك خاطره، اجرای يك هفته يك شهيد، جشن گرفتن سالگرد تولد شهدا با حضور دانشآموزان در منازل آنها، جمعآوری و تدوين و چاپ وصيتنامه شهدا بهصورت پوستر جهت نصب در اماكن عمومی و كتاب جيبی و غيره بخشی از اين پيشنهادات است.
همچنين تهيه و اهداء كتب مربوط به جبهه و جنگ و دفاع مقدس به كتابخانه مدارس، برگزاری جشنها در گلزار شهدا مخصوصاً جشن تكليف، تشكيل تشكلهای غير دولتی و NGOها جهت مشاركت در امر ترويج فرهنگ ايثار و شهادت در كليه شهرها، همكاری خانواده شهدا و ايثارگران و آزادگان با دانشآموزان پژوهشگر، تهيه لوحهای فشرده حاوی زندگینامه، خاطرات و آثار از شهيدان و ايثارگران شهر يا روستا ازديگر اقدامات مهم است.
تعريف واژه شهيد و فرهنگ شهادت، ديدگاه رهبر معظم انقلاب اسلامی پيرامون اهميت، نقش ترويج و معرفی فرهنگ ايثار و شهادت در بين نسل جوان، اهميت معرفی و ترويج فرهنگ ايثار و شهادت در بين نسل جوان از ديدگاه امام خمينی (ره) و ... نيز از ديگر بخشهای اين مقاله است.
لذا شهادت نه يك پديده سياسی، بلكه پديدهای انسانی، اجتماعی و عرفانی و مرتبط با همه شئون زندگی شناخته میشود. شهادت به عنوان يك پديده فرازمانی و فرامكانی در همه اديان و مكاتب به نوعی مطرح است، اما در فرهنگ اسلامی شهادت و مفاهيم مرتبط با آن گسترده و قدمتی به گستردگی و ديرينگی فرهنگ غنی اسلامی در بين مسلمانان و مخصوصاً تشيع دارد.
همچنين، آموزش و پرورش سنگ زير بنای توسعه اجتماعی، اقتصادی، سياسی و فرهنگی هر جامعه است. بررسی عوامل مؤثر پيشرفت و ترقی در جوامع پيشرفته نشان میدهد كه همه اين كشورها، از آموزش و پرورش توانمند و كارآمد برخوردار بودهاند. نگاه به تاريخ ملل نيز، بيان كننده اين واقعيت است كه دوران شكوفايی و درخشش آنها با رشد و پويايی نظامهای آموزشی مقارن بوده است. پويايی و تحول آموزش و پرورش منوط به سياستگذاری، برنامهريزی، تصميمگيری و سازماندهی دقيق در ساختار اجتماعی مدارس است كه از طريق معلمان به منصه ظهور میرسد.
همچنين برای اينكه كودك يا نوجوان را به انجام دادن عملی ترغيب كنيم، بايد ترتيبی بدهيم كه او بتواند شخصی را كه از نظر او مهم يا محبوب است در حال انجام دادن آن عمل مشاهده كند و با نفوذترين و محبوبترين فردی كه میتواند در اين مرحله حساس به كودك كمك كند، معلم است؛ به همين جهت دانشآموزان معلم را به عنوان يك اسوه میپذيرند و از رفتار، گفتار و اخلاق خوب و بد او سرمشق میگيرند.
يك بررسی علمی نشان داده كه قريب 35 درصد از كودكان در هفت سال دوم زندگی دوست دارند همانند معلم خود باشند، دانشآموزان در صورتی معلم خود را به عنوان اسوه اخلاقی، تربيتی، اجتماعی میپذيرند كه از جام محبت و احسان او سيراب باشند. اگر برخورد روزمره معلمان بر اساس محبت و احترام باشد، آن گاه میتوانند اسوههای بسيار خوب و تأثيرگذار جهت سازندگی يا تغيير رفتار دانشآموزان باشند، در واقع باورهای دينی دانشآموزان از طريق مشاهده رفتارهای عينی معلمان، تقويت و توسعه میيابد.
با توجه به اهميت فرهنگ ايثار و شهادت در ايجاد، تثبيت و تكامل و پيشرفت انقلاب اسلامی، بايد كوشش كرد تا اين امر در جامعه، مخصوصاً بين نسل جوان معرفی، ترويج و نهادينه شود و بهترين محل برای اين امر، آموزش و پرورش و بهترين مجری، معلم است كه میتواند با مشاركت جوانان و خانواده شهدا و ايثارگران در تحقق اين امر كمك كند.
برای تحقق اين امر مهم، راهكارها و فعاليتهايی مانند: برگزاری جشنها و مراسمهای مذهبی و ملی در مراكز فرهنگی مثل: خانه شهيد، برگزاری مسابقه راهپيمايی، كوهپيمايی و دو از مدرسه يا دانشگاه تا مزار شهدا با حضور خانواده شهدا و ايثارگران و فرزندان آنها توسط دانشآموزان يا دانشجويان و اهداء جايزه توسط خانواده شهدا و ... مطلوب است.
همچنين انجام پروژه كلاسی يا پرورشی در زمينه زندگی شهدا، ايثارگران، جانبازان محله، شهر يا روستا به صورت عملی و گروهی، مشاركت دانشآموزان در ايجاد موزه شهدای شهر، روستا و مدرسه، نامگذاری كلاسها، مدارس، نمازخانهها، آزمايشگاهها و كارگاهها به نام شهدا همراه با نصب تصوير از ديگر برنامههای مناسب در اين حوزه است كه بايد با هدايت و راهنمايی معلمان عملياتی شود.
بنابر گزارش ايكنا در اين تحقيق پيشنهاداتی برای معلمان برای افزايش ارتباط بين دانشآموزان و فرهنگ ايثار و شهادت عنوان شده است كه افزايش ارتباط بين خانواده شهدا، جانبازان و ايثارگران با مدرسه، اجرای طرح يك هفته يك خاطره، اجرای يك هفته يك شهيد، جشن گرفتن سالگرد تولد شهدا با حضور دانشآموزان در منازل آنها، جمعآوری و تدوين و چاپ وصيتنامه شهدا بهصورت پوستر جهت نصب در اماكن عمومی و كتاب جيبی و غيره بخشی از اين پيشنهادات است.
همچنين تهيه و اهداء كتب مربوط به جبهه و جنگ و دفاع مقدس به كتابخانه مدارس، برگزاری جشنها در گلزار شهدا مخصوصاً جشن تكليف، تشكيل تشكلهای غير دولتی و NGOها جهت مشاركت در امر ترويج فرهنگ ايثار و شهادت در كليه شهرها، همكاری خانواده شهدا و ايثارگران و آزادگان با دانشآموزان پژوهشگر، تهيه لوحهای فشرده حاوی زندگینامه، خاطرات و آثار از شهيدان و ايثارگران شهر يا روستا ازديگر اقدامات مهم است.
تعريف واژه شهيد و فرهنگ شهادت، ديدگاه رهبر معظم انقلاب اسلامی پيرامون اهميت، نقش ترويج و معرفی فرهنگ ايثار و شهادت در بين نسل جوان، اهميت معرفی و ترويج فرهنگ ايثار و شهادت در بين نسل جوان از ديدگاه امام خمينی (ره) و ... نيز از ديگر بخشهای اين مقاله است.
