علیاكبر حنيفی، داور بينالمللی قرآن كريم و از اساتيد قرائت قرآن، در گفتوگو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) شعبه مؤسسات قرآنی مردمنهاد، در رابطه با كاردبرد الحان در تلاوت قرآن كريم گفت: قرآن كريم به دو صورت تجلی پيدا میكند، در واقع از دو طريق میتوان به آيات روحبخش كلامالله مجيد عمل كرد كه اين امر فقط از مفاد كتاب الهی ميسر است.
اين مسئول اضافه كرد: يكی از اين مراحل، تجلی كتبی است، يعنی ما كتاب قرآن كريم را میگشاييم و بعد از مطالعه كردن معانی آيات قرآن به فرمودههای خداوند عمل میكنيم.
اين كارشناس قرآن دومين مرحله از اين كاربرد را تجلی صوتی عنوان كرد و افزود: تجلی صوتی به معنای اين است كه يك نفر میخواند و ديگری از كتاب مفاد الهی با خبر میشود.
وی ادامه داد: اگر قرآن مسلمانان را به تلاوت آياتش دعوت كرده است، برای اين است كه از عبرتهای قرآن درس بگيرند و از معارف بلند آن رهتوشهای برای دنيا و آخرت خويش برگيرند. اين موضوع تنها با خواندن قرآن حاصل نمیشود، بلكه بايد خواندن، همراه با توجه به معانی آيات، فهميدن آن و تدبر و انديشه كردن باشد.
حنيفی تلاوت قرآن كريم را به دو صورت نغمی و غيرنغمی دانست و بيان كرد: چگونه خواندن آيات قرآن كريم خيلی مؤثر است زيرا اگر قاری بدون آهنگ آيات قرآن را تلاوت كند جذابيتی كمتری برای شنونده دارد.
اين داور بينالمللی نحوه خواندن قرآن را بهصورت تفكيك شده بيان كرد و افزود: غيرنغمی خواندن، بدون آهنگ و بهصورت معمولی خواندن آيات است و نغمی بهصورت آهنگين است، در واقع خواندن غير آهنگين اگر بهصورت عادی باشد اثرش كمتر خواهد بود يعنی اگر فرد متخصص نباشد نمیتواند مطلب را بهصورت دقيق و با تكنيك به شنونده منتقل كند.
وی اشاره كرد: در اين جا نكتهای بسيار مهم وجود دارد كه اگر فرد قاری با تمام موازين عربی آيات قرآن را بخواند تأثيرش چند برابر میشود و جذابيت بيشتری در دل مخاطب میگذارد.
اين داور بينالمللی در ادامه افزود: از آنجايی كه انسان سعی میكند تا بهترين آواها، صداها و پديدهها را داشته باشد پس بهترين نحوه خواندن قرآن را میطلبد كه اين ناشی از يك روح خدايی است زيرا خداوند زيباست و زيبايیها را دوست دارد و انسان هم زيبايی را میستايد و در اين راه است كه انسان به آهنگ خوب تلاوت توجه میكند.
وی ادامه داد: وقتی تلاوت قرآن همراه با آهنگی زيبا باشد و با صوت خوبی خوانده شود از خردسال تا كنهسال گوش میدهند و از آن استفاده بهينه میبرند.
حنيفی در ادامه تلاوت قرآن كريم را هنری اصيل و دريچه ورود به مفاهيم قرآنی دانست و عنوان كرد: بداههخوانی به اين معناست كه خواننده بدون هيچگونه مرور پيشين و بهصورت كاملا زنده و تصادفی فرازی از يك متن را برای اجرا و آهنگگذاری برگزيند كه اين امر در موسيقی غيرآيينی البته يك هنر و نشاندهنده مهارت و توانمندی بالای خواننده در اجرای رديفهای آوازی است.
وی افزود: بداههخوانی در موسيقی آيينی همچون تلاوت قرآن كريم به خلاف تصور رايج امری پسنديده و درخور ستايش است؛ چرا كه تلاوت قرآن آنگاه اثربخش است كه تلاوتگر قرآن بتواند نخست مفهوم آيه را دريافته آنگاه متناسب با حال مجلس و مقتضی كلام پروردگار رديف آهنگی خاصی را پياده سازد.
داور بينالمللی قرآن كريم در ادامه لحن عربی را به دو منظور عنوان و تصريح كرد: در اين راه الفاظ هستند كه بايد مطابق با لفظ عرب و فصاحت خوانده شود كه اين مطلب شامل تجويد و فصيحخوانی میشود.
اين كارشناس قرآن در بيان دومين دليل خواندن قرآن با لحن عرب گفت: ما نمیتوانيم يك متن انگليسی را با لهجه فارسی بخوانيم زيرا اين كلمات مفهوم و گويا نخواهد بود. مثلا اگر متن عربی را به صورت فارسی بخوانيم نه جذابيتی دارد و نه مخاطب را متوجه اصل موضوع میكند. فصاحت و رعايت لحن عرب برای فهميدن و درك بهتر و انتقال مطلب انجام میشود كه اين مسئله موجب جذابيت بيشتری نيز میشود.
ادامه دارد...