شهر مقدس قم از ديرباز مهد حاملان كلام وحی بوده و قرآن جايگاه مهمی را در ميان جوانان مذهبی اين استان داراست. در ميان فعاليتهای گوناگون قرآنی، تواشيح و هنرهای جمعخوانی و مديحهسرايی جايگاه مهمی را در ميان جوانان قم دارد و همواره اين استان گروههای مهم و مطرحی را به كشور و حتی عرصههای بينالمللی معرفی كرده است كه در اين ميان قصد داريم به معرفی يكی از برترين گروههای اين استان بپردازيم.
گروه تواشيح و همخوانی بينالمللی ميعاد قم، گروهی كه تنها شش سال است از تأسيس آن میگذرد، ليك در اين مدت نسبتا كوتاه بلاشك به يكی از مهمترين گروههای كشور مبدل شده است.
محمدرسول مهدوی، سرپرست گروه تواشيح بينالمللی ميعاد قم در معرفی خود در گفتوگو با خبرنگار افتخاری خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) گفت: بهمنماه 1364 در شهر قم متولد شدم. بهدليل فضای قرآنی كه در خانواده وجود داشت و به جهت اينكه اخوی بنده يكی از چهرههای قرآنی شهر قم بودهاند از همان دوران كودكی به همراه وی در محافل قرآنی شهر و كشور حضور پيدا كرده و بهواسطه همين محافل و مجالس قرآنی و اينكه برادر بنده عضو گروه تواشيح و مديحهسرايی نور اهل بيت(ع) بود، به فعاليتهای قرآنی بهويژه به رشته تواشيح و همخوانی علاقه پيدا كردم.
وی در ارزيابی كارهاى جمعخوانى (تواشيح و همخوانی) گروههاى استان قم در قياس با ديگر استانها اظهار كرد: فعاليت گروههای تواشيح در كشور را میتوان به سه بخش تقسيم كرد، بخش اول در سالهای 70 تا 78 را میتوان بهعنوان اوج فعاليت گروههای تواشيح در كشور برشمرد، چراكه در اين سالها به جهت اينكه اين هنر تازه در جوامع قرآنی ظهور و بروز پيدا كرده بود طرفداران زيادی پيدا كرده و گروههای تواشيح زيادی در شهرهای مختلف كشور از جمله قم تشكيل شد. در همان سالها در مراسم مختلف استقبال بسيار چشمگيری از برنامههای تواشيح و همخوانی صورت میگرفت.
سرپرست گروه تواشيح بينالمللی ميعاد قم افزود: اما در بخش دوم يعنی اوايل دهه 80 كه مسابقات تواشيح و مديحهسرايی توسط سازمان اوقاف و امور خيريه برگزار شد، فعاليت گروههای تواشيح بسيار كمرنگ شد. در بخش سوم هم كه از سال 85 به بعد را شامل میشود، مجددا فعاليتهای گروههای تواشيح يك روند رو به رشد خوبی را در پيش گرفته است كه اميدوارم اين روند همچنان و با سرعت بيشتری ادامه پيدا كند. در اين سالها گروههای تواشيح قم تا حدودی خوب ظاهر شدهاند اما شايستگی گروههای قم بيشتر از اينها در سطح كشور است كه اميدوارم اين امر در سالهای آينده محقق شود.
مهدوى با اشاره به چگونگی تشكيل گروه تواشيح بينالمللی ميعاد قم بيان كرد: اين گروه از سال 1385 با حضور جمعی از جوانان قرآنی علاقهمند و فعال تأسيس شد كه با عنايت خداوند متعال و به لطف و مدد كريمه اهل بيت حضرت فاطمه معصومه(س) و اهل بيت(ع) توانست خيلی زودتر از برنامهريزی اوليه به اهداف كوتاهمدت خود دست پيدا كند، به طوری كه در همان سال اول توانست در مسابقات جزو 10 گروه برتر كشور قرار گيرد و اين روند همچنان نيز ادامه دارد.
سرپرست گروه تواشيح بينالمللی ميعاد قم ادامه داد: با توجه به انگيزه بالای اعضای گروه در رسيدن به اهداف مورد نظر خود تا كنون فعاليت گروه ادامه پيدا كرده است و ماحصل شش سال تلاش اعضای گروه، اجرای بيش از 800 برنامه مختلف در محافل و مجالس قرآنی، شبكههای مختلف راديويی و تلويزيونی، اجرا در كشورهای مختلف از جمله پاكستان و مالزی و همچنين توليد و ضبط بيش از 50 برنامه استديويی بوده؛ كه آثار خوبی در سطح جامعه داشته است.
وی در پاسخ به اين پرسش كه آيا كارهای تقليدی از ديگر گروههای كشوری را میپسنديد و آيا تا به حال گروه ميعاد قم كارهاى تقليدى اجرا كرده است؟، گفت: اينكه يك گروه صرفا كارهای تقليدی از گروههای مختلف را اجرا كند شايد خيلی جالب نباشد، زيرا اين كار مانع پيشرفت گروه میشود، ولی بايد به اين نكته هم توجه داشت كه آمادهسازی يك قطعه كار تواشيح برای محافل و مجالس كه مخاطب آن عموم مردم هستند واقعا نياز به زمان دارد كه به نظر من اگر گروهی بتواند برای هر محفل و يا مناسبت يك قطعه جديد ارائه كند كار بزرگی را انجام داده است. لذا با توجه به موارد گفته شده گروه ما نيز مستنثنی از اين قاعده نيست اما صرفا يك كار را تقليد نمیكنيم بلكه شايد قطعهای از يك لحن را استفاده كنيم يا اينكه شعر آنرا تغيير دهيم و… كه آن كار صرفا تقليدی محض نباشد.
مهدوی با اشاره به هدف از اجراى برنامههاى تواشيح و مديحهسرايی عنوان كرد: هر شخصی كه در زمينه امور دينی و فرهنگی فعاليت میكند هدفش چيزی جز ترويج و فرهنگ قرآن و اهل بيت(ع) نمیتواند باشد، چراكه كار فرهنگی از لحاظ مادی سود و درآمد آنچنانی ندارد، چنانچه شما اگر پای صحبتهای هر شخصی كه در اين زمينه فعاليت میكند بنشينيد متوجه میشويد عشق و علاقه آن فرد باعث شده كه وی در آن زمينه فعاليت كند نه مسائل ديگر.
سرپرست گروه تواشيح بينالمللی ميعاد قم ادامه داد: از اينرو هدف اصلی ما اشاعه فرهنگ و غنی قرآن و اهل بيت(ع) در قالب اشعار و الحان زيبای دينی و جذب نوجوانان و جوانان به رشتههای قرآنی بهويژه تواشيح و همخوانی است.
وی با اشاره به انتخاب الحان و اشعار عنوان كرد: غالبا اشعار و الحانی كه برای محافل عمومی آماده میشود با اشعار و الحانی كه برای مسابقات آماده میشود تفاوت دارد. در محافل عمومی از اشعار فارسی و الحانی كه بعضا از ساير گروهها اقتباس شده يا ساخته خود اعضای گروه است استفاده میشود ولی در مقوله مسابقات، ما در سالهای گذشته از آهنگسازان مختلفی از جمله اساتيد بزرگوار سيدكريم موسوی، حسن خانچی، روحالله قوامنيا، رضا شريفی، صادق سياری، محمد جباری و… استفاده كردهايم و در زمينه شعر با توجه به حساسيتهای موجود در سالهای اخير به مبحث شعر با مشورت اساتيد ادبيات عرب غالبا از اشعار شعرای قديمی ازجمله دعبل خزاعی، فرزدق، صاحب بن عباد و… استفاده كرده و نتيجه اين كار را هم گرفتهايم، بهطوری كه سال گذشته از متن گروه ما بهعنوان يكی از سه متن برتر مسابقات تجليل بهعمل آمد.
مهدوی در پاسخ به اينكه اساسنامه گروه تواشيح ميعاد قم بر چه پايههایى استوار است؟ خاطرنشان كرد: اساسنامه گروه ما بر سه اصل توكل، همدلی و نظم بنا نهاده شده است، چراكه اگر در كاری توكل بر خداوند و اهل بيت(ع) نباشد اساسا آن كار نتيجه و خروجی خوبی نخواهد داشت و دو اصل ديگر هم كه كاملا واضح و روشن است.
سرپرست گروه تواشيح بينالمللی ميعاد قم با اشاره به تأثير فعاليتهاى قرآنى در زندگى روزمره گفت: بدون شك هر شخصی كه در ساحت قرآن خدمت و فعاليت میكند قطعا بركات و آثار اين كتاب آسمانی را در زندگی خود احساس میكند.
وی در پاسخ به اينكه فضای جامعه قرآنی امروز را چگونه میبينيد و جلسههاى قرآنى استان قم به چه چيزى نياز دارند؟، عنوان كرد: فضای جامعه قرآنی امروز در مقايسه به گذشته در بعضی زمينهها مانند سطح فنی تلاوتها و دانش افراد قرآنی بيشتر شده؛ ولی متأسفانه در برخی موارد كه مهم هم هستند مانند اخلاق قرآنی و خلوص نيت در تلاوتها نه تنها پيشرفتی حاصل نشده بلكه عقبگرد هم داشتهايم كه اميدوارم به بركت خود قرآن اين مسائل هم رنگ و بويی خدايیتر به خود بگيرد.
مهدوی با اشاره به جلسات قرآنی در قم بيان كرد: با توجه به شرايط جامعه انگيزه لازم برای شركت افراد در جلسات توسط دستگاههای مسئول ايجاد نشده است، البته ناگفته نماند كه چهرههای قرآنی و اساتيد به جز افراد معدودی نيز رغبت به شركت در جلسات و تشكيل جلسات قرآنی از خود نشان نمیدهند كه يك نقطه ضعف بزرگ در اين حوزه است.
وی در پاسخ به اين پرسش كه از گروههاى تواشيح كشور الحان و تواشيحهاى كدام گروهها را بيشتر میپسنديد؟، اظهار كرد: بحمدالله در سالهای اخير گروههای خوبی در كشور و بهويژه مسابقات حضور پيدا كردهاند كه الاحقوالانصاف كارهايی كه اجرا میكنند فاخر و زيبا هستند كه در اين ميان كار گروههای خطه شمال كشور و جنوب كشور را بيشتر میپسندم.
سرپرست گروه تواشيح بينالمللی ميعاد قم با اشاره به محبوبترين قرآء جهان و ايران بيان كرد: تلاوت هر يك از قاريان، زيبايی خاص خودش را دارد كه با ديگری قابل مقايسه نيست، ولی بنده از بين قاريان مصری بيشتر تلاوتهای استاد رفعت، عمران و حصان و از بين اساتيد داخلی تلاوتهای استاد ابوالقاسمی، طوسی و سعيديان را میپسندم.