61 ميليون مسافر نوروزی؛ راهی نزديكتر به خدا يافتيم؟
گروه اجتماعی: ركوردهای سفرهای نوروزی در كشور شكست، شكستنی كه غرور مسئولان را ترميم كرد اما آيا كسی به مردم گفت كه اگر از كوه گذر میكنيد به ياد قيامتی بيفتيد كه در آن «وَتَكُونُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِ» میشود؛ در اين فرصت راهی نزديكتر به خدا يافتيم!
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا) منوچهر جهانيان رئيس ستاد تسهيلات نوروزی آمار سفرهای نوروزی در سال جاری را بيش از 61 ميليون نفر اعلام كرد. يعنی 61 ميليون نفر اين امكان را داشتهاند كه به نص صريح قرآن كه در آيه نهم سوره روم مطرح شده است كه میفرمايد: «أَوَلَمْ یَسِيرُوا فِی الْأَرْضِ فَیَنظُرُوا كَیْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ؛ آيا در زمين نگرديدهاند تا ببينند فرجام كسانى كه پيش از آنان بودند چگونه بوده است» عمل كنند.
و اين بدان معناست كه سفر به مثابه يك دانشگاه است، آموزشگاهی برای فراتر رفتن از تئوریهای كسل كننده و ديدن عينی آنچه كه در گذشته بوده و آنچه كه در آينده رخ خواهد داد و درس گرفتن. البته همچنان كه هميشه قرآن تصريح میكند اين مسئله فقط برای آنهايی رخ میدهد كه بينديشند، تفكر كنند و متذكر شوند؛ «أَفَلَا تَعْقِلُونَ».
بسياری رفتن به كوه را يك سفر تفريحی میدانند، اما نه همه، به راستی چگونه میتوان كوههای سر به فلك كشيده را ديد و به ياد قيامت نيفتاد روزی كه همين كوهها، صخرهها و سنگهای عظيم مانند پشم گوسفند از هم متلاشی و به گردی و خاكی بیارزش تبديل شده و منهدم میشوند. «وَتَكُونُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِ؛ و كوهها چون پشم زده گردد». فرقی نمیكند مقصد از سفر كجا باشد اين 61 ميليون نفر از كوهها، رودها و راههای مختلف گذر كردهاند: «وَأَلْقَى فِی الأَرْضِ رَوَاسِیَ أَن تَمِيدَ بِكُمْ وَأَنْهَارًا وَسُبُلًا لَّعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ؛ و در زمين كوههایى استوار افكند تا شما را نجنباند و رودها و راهها [قرار داد] تا شما راه خود را پيدا كنيد» و چه قدر كور بايد بود و نديد!
اما چند نفر آنچه بايد میديدند را ديدهاند؟ چند نفر متذكر قدرت خداوند، زيبايی الهی و قيامت شدهاند؟ چند نفر به ياد مرگ و در پی آن به ياد چگونه زندگی كردن افتادهاند؟
البته نبايد از نظر دور داشت كه بسياری از اين سفرها به مقصد مناطق زيارتی بوده و يا حداقل زيارت يك امامزاده و بقعه متبركه و يا بازديد از مساجد و مكانهای تاريخی ـ مذهبی بخشی از سفر را تشكيل میداده است و اين يعنی يافتن راهی نزديكتر به خدا.
امام صادق (ع) فرمودهاند: در حكمت آل داود آمده است انسان عاقل را سزد كه جز با سه هدف مسافرت نرود، اول اينكه توشهای برای فردای قيامت برگيرد، دوم اينكه مخارج زندگی را تأمين و ترميم كند و سوم اينكه از راه حلال لذت ببرد و البته در يك سفر هر سه اين اهداف را میتوان كسب كرد و اگر نشد حداقل دو هدف را. ياد خدا عبادت است و چگونه میتوان نشانههای الهی را ديد و گذشت.
رسول خدا(ص) تلاوت قرآن، حضور دائم در مساجد و همراهی با برادران در حل حوائج و نيازهای آنان را نشانه فتوت و جوانمردی در وطن و فراوانی و خوبی توشه و بخشش آن به همسفران، كتمان اسرار همراهان و خوش خلقی، شوخی بدون معصيت را علائم جوانمردی در سفر دانستهاند، اما به نظر نمیرسد مردم اطلاع درستی از توصيههای اسلام در خصوص سفر داشته باشند و يا حتی بدانند احاديث و آيات متعددی در اين خصوص وجود دارد. البته اگر چه قرائت دعای سفر معمولاً فراموش میشود اما صدقه دادن بيشتر معمول است.
و يقيناً در كشور كسی خود را مسئول يادآوری ويژگیهای سفری اسلامی و آموزش آن نمیداند و حتی به فكر كسی هم خطور نمیكند كه گاهی تذكر و يادآوری ويژگیهای سفر اسلامی و نگاه اسلامی به سفر میتواند چه تحول عظيمی در خيل مسافران ايجاد كند.
گويی همه به دنبال بالاتر بردن آمارها و اعلام آن هستند. اما آيا كسی دل نگران اسلام و به راهانداختن سفرهايی بدون معصيت هم هست؟
و اين بدان معناست كه سفر به مثابه يك دانشگاه است، آموزشگاهی برای فراتر رفتن از تئوریهای كسل كننده و ديدن عينی آنچه كه در گذشته بوده و آنچه كه در آينده رخ خواهد داد و درس گرفتن. البته همچنان كه هميشه قرآن تصريح میكند اين مسئله فقط برای آنهايی رخ میدهد كه بينديشند، تفكر كنند و متذكر شوند؛ «أَفَلَا تَعْقِلُونَ».
بسياری رفتن به كوه را يك سفر تفريحی میدانند، اما نه همه، به راستی چگونه میتوان كوههای سر به فلك كشيده را ديد و به ياد قيامت نيفتاد روزی كه همين كوهها، صخرهها و سنگهای عظيم مانند پشم گوسفند از هم متلاشی و به گردی و خاكی بیارزش تبديل شده و منهدم میشوند. «وَتَكُونُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِ؛ و كوهها چون پشم زده گردد». فرقی نمیكند مقصد از سفر كجا باشد اين 61 ميليون نفر از كوهها، رودها و راههای مختلف گذر كردهاند: «وَأَلْقَى فِی الأَرْضِ رَوَاسِیَ أَن تَمِيدَ بِكُمْ وَأَنْهَارًا وَسُبُلًا لَّعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ؛ و در زمين كوههایى استوار افكند تا شما را نجنباند و رودها و راهها [قرار داد] تا شما راه خود را پيدا كنيد» و چه قدر كور بايد بود و نديد!
اما چند نفر آنچه بايد میديدند را ديدهاند؟ چند نفر متذكر قدرت خداوند، زيبايی الهی و قيامت شدهاند؟ چند نفر به ياد مرگ و در پی آن به ياد چگونه زندگی كردن افتادهاند؟
البته نبايد از نظر دور داشت كه بسياری از اين سفرها به مقصد مناطق زيارتی بوده و يا حداقل زيارت يك امامزاده و بقعه متبركه و يا بازديد از مساجد و مكانهای تاريخی ـ مذهبی بخشی از سفر را تشكيل میداده است و اين يعنی يافتن راهی نزديكتر به خدا.
امام صادق (ع) فرمودهاند: در حكمت آل داود آمده است انسان عاقل را سزد كه جز با سه هدف مسافرت نرود، اول اينكه توشهای برای فردای قيامت برگيرد، دوم اينكه مخارج زندگی را تأمين و ترميم كند و سوم اينكه از راه حلال لذت ببرد و البته در يك سفر هر سه اين اهداف را میتوان كسب كرد و اگر نشد حداقل دو هدف را. ياد خدا عبادت است و چگونه میتوان نشانههای الهی را ديد و گذشت.
رسول خدا(ص) تلاوت قرآن، حضور دائم در مساجد و همراهی با برادران در حل حوائج و نيازهای آنان را نشانه فتوت و جوانمردی در وطن و فراوانی و خوبی توشه و بخشش آن به همسفران، كتمان اسرار همراهان و خوش خلقی، شوخی بدون معصيت را علائم جوانمردی در سفر دانستهاند، اما به نظر نمیرسد مردم اطلاع درستی از توصيههای اسلام در خصوص سفر داشته باشند و يا حتی بدانند احاديث و آيات متعددی در اين خصوص وجود دارد. البته اگر چه قرائت دعای سفر معمولاً فراموش میشود اما صدقه دادن بيشتر معمول است.
و يقيناً در كشور كسی خود را مسئول يادآوری ويژگیهای سفری اسلامی و آموزش آن نمیداند و حتی به فكر كسی هم خطور نمیكند كه گاهی تذكر و يادآوری ويژگیهای سفر اسلامی و نگاه اسلامی به سفر میتواند چه تحول عظيمی در خيل مسافران ايجاد كند.
گويی همه به دنبال بالاتر بردن آمارها و اعلام آن هستند. اما آيا كسی دل نگران اسلام و به راهانداختن سفرهايی بدون معصيت هم هست؟
