«تقویم سبز»؛ نگاهی به مناسبتهای محیط زیستی از نگاه دین
کتاب «تقویم سبز» 52 مناسبت محیط زیستی ملی و بینالمللی را با نگاه دینی مورد بررسی قرار داده و مبانی ارزشمندی از نگاه اسلام به محیط زیست را مطرح کرده است.
به گزارش ایکنا، در دهههای اخیر توجه به محیط زیست در جهان افزایش قابل توجهی یافته و نگاه انسان از تقابل با محیط زیست به احترام و نگرانی از شرایط آن تغییر پیدا کرده است.
به همت جمعی از روحانیون و طلاب علاقهمند به محیط زیست نیز طی سالهای اخیر نگاه اسلام به محیط زیست از منابع دینی به ویژه قرآن استخراج و در قالب «درس خارج فقه محیط زیست»، «نشستهای تخصصی در زمینه نگاه اسلام به محیط زیست» و کتابهایی در همین زمینه مطرح و منتشر شده است.
یکی از کتابهایی که اخیراً در زمینه نگاه اسلام به مسائل مختلف محیط زیستی منتشر شده، کتاب «تقویم سبز؛ مناسبتهای ملی و جهانی محیط زیست از نگاه دینی» است. این کتاب به قلم حجتالاسلام سلمان بهجتی اردکانی توسط انتشارات میراث ماندگار و با حمایت سازمان حفاظت از محیط زیست منتشر شده است.
در این کتاب 52 مناسبت ملی و بینالمللی محیط زیستی از جمله روز جهانی تالابها، روز جهانی حیات وحش، روز جهانی جنگل، روز جهانی آب، روز جهانی هواشناسی، روز جهانی حیات وحش مهاجر، روز جهانی زمین پاک و ... مطرح و هر مناسبت ابتدا با توضیحی کوتاه درباره اهمیت و ابعاد آن در سطح جهانی یا ملی، معرفی و سپس نگاه دینی و آموزههای اسلامی مرتبط با آن بررسی و ارائه شده است.
در بخشی از این کتاب آمده است: «نگاه بشر به اصطلاح متمدن امروز به طبیعت و محیط زیست یک نگاه مادیگرایانه است. در این دیدگاه، بشر خود را مالک طبیعت میداند و بر این باور است که چون اشرف مخلوقات است، حق هرگونه استفاده از طبیعت را دارد. وی خود را مجاز میداند تا با استفاده از فناوری و تکنولوژی برای دستیابی به رفاه بیشتر و رونق اقتصادی هرچه تمامتر و به استخدام درآوردن مظاهر طبیعت اقدام کند. با چنین دیدگاهی طبیعت را تنها برای لذت بردن بدون هیچ مسئولیتی در بازسازی و نگهداری آن میخواهد؛ اما در دیدگاه الهی، انسان طبیعت را آفریدهٔ خدا و نشانی از نشانههای الهی میشمارد و خود را جانشین خدا در روی کره زمین برمیشمارد؛ لذا وظیفه خود را حفظ و پاسداری از نمودها و نشانههای الهی میداند. بر این اساس، هرگونه تخریب و آلایندگی در زمین برخلاف وظیفهٔ بندگی و خلیفةاللهی انسان است. محیط زیست یک موضوع گسترده و دارای ابعاد متعدد و وسیع است. ساحتهای مختلف حیات بشری به محیط زیست گره خورده است. اهتمام به اقتصاد، سیاست، معیشت، حکمرانی، حقوق، فرهنگ، اخلاق و دین بدون لحاظ محیط زیست و مراعات اصول حفاظت از آن ممکن نیست.»
مطالعه این کتاب فرصتی است برای آشنایی با پیوند میان آموزههای دینی و مسائل محیط زیستی. کتاب «تقویم سبز» با ارائه تحلیلهایی از منظر قرآن و روایات، نشان میدهد که حفاظت از طبیعت و منابع طبیعی، بخشی جداییناپذیر از مسئولیتهای دینی و اخلاقی انسان است.
این کتاب با جمعآوری مناسبتهای مهم زیستمحیطی و بررسی آنها از زاویهٔ دید اسلامی، به مخاطب کمک میکند تا نگاه عمیقتری به مسائل محیط زیست پیدا کند و نقش خود را در حفظ زمین و منابع آن بهتر درک کند. همچنین، برای کسانی که دغدغه فرهنگسازی و آموزش عمومی در حوزهٔ محیط زیست دارند، این اثر منبعی ارزشمند و الهامبخش است.
