«روايت فتح» تنها مستند شخصيتپرداز جنگ است
گروه هنر: يك منتقد و كارشناس سينما در يادواره «راوی آسمانی» تأكيد كرد: در كارهای شهيد آوينی دوربين در درستترين جای خود قرار دارد، به همين دليل من آثار وی را شخصيتپردازترين كار جنگ میدانم.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا)، مراسم بزرگداشت سيد شهيدان اهل قلم مرتضی آوينی با عنوان «راوی آسمان» عصر روز گذشته 20 فروردينماه در مركز همايشهای برج ميلاد برگزار شد. در اين برنامه، جمعی از هنرمندان، مقامات لشكری و علاقمندان حضور داشتند.
در ابتدای اين مراسم پس از تلاوت آياتی چند از كلامالله مجيد، قسمت چهاردهم مجموعه مستند روايت فتح به نمايش در آمد و در ادامه پس از سخنان مجری برنامه كليپی از مراسم تشيع اين شهيد پخش شد. در اين مراسم گراميداشت يك ميزگرد نيز برگزار شد كه در آن بهروز افخمی، نادر طالبزاده، وحيد جليلی، ابراهيم فياض و مسعود فراستی حضور داشتند.
در ابتدای اين ميزگرد، فراستی به عنوان منتقد و كارشناس سينما در سخنانی تصريح كرد: بسيار خوشحالم امروز شاهد اثری از شهيد آوينی بودم كه مدتها در پی تماشايش هستم كاری كه همانند كلاس درسی است كه بايد با دقت به تماشايش نشست.
اين كارشناس ادامه داد: از نگاه من محتوا قبل از فرم وجود ندارد. با اين توضيح در كارهای شهيد آوينی نيز چيزی مشاهده میشود كه از آن به عنوان جبهه ياد میكنيم و فردی آن را نشان میدهد كه اهل جبهه است، پس در اين شرايط مطمئنا فرم نيز به دست خواهد آمد. آوينی به شكل صحيحی از تكنيك سخن میگويد به نحوی كه از كلماتش متوجه میشويم فرم ارزش بيشتری از محتوا دارد. فرمی كه شامل؛ تكنيك، نگاه و جوشش نگاه میشود.
اين كارشناس در بخش ديگری از سخن خود تاكيد كرد: از نگاه من فردی كه حرفی برای گفتن دارد ولی نمیتواند آن را بيان كند، پس حرفی ندارد. در سينما نيز چنين ويژگی وجود دارد بدين معنا كه تا فرم را بلد نباشيم نمیتوانيم حرفمان را بزنيم. در كارهای شهيد آوينی به خوبی میشود ديد كه حرف در قالب فرم بيان میشود پس تاثيرگذار است.
فراستی در بخش ديگری از سخنان خود گفت: روايت فتح متلعق به آدمهايی است كه اهل جبهه هستند، چراكه اين افراد به خوبی میفهمند در اينكارها دوربين جزيی از بدن فيلمساز است و تصاوير با اعتقاد گرفته شده است. ويژگی بارز ديگری كه از كارهايی شهيد آوينی به چشم میخورد اين است كه در كارهای وی تصويری از كشتار مشاهده نمیشود، به همين دليل زمانی كه قرار است از اسيران عراقی تصوير بگيرد نگاهی انسانی به آنها دارد.
اين كارشناس سينما تاكيد كرد: در كارهای آوينی دو ويژگی را به خوبی میبينيم. زمين و آسمان را، بدين معنا كه نشان داده میشود جسم بچهها روی زمين است، اما روحشان در آسمان. در ضمن در كارهای وی به خوبی تصوير میشود جسم رزمندهها موقتا به روی زمين است و به زودی به آسمانها میرود.
وی در خاتمه سخنانش تاكيد كرد: من روايت فتح را تنها مستند شخصيتپرداز جنگ میدانم كه در هيچ كار ديگری تكرار نشده است، چون جای دوربين به خوبی در كار مشخص است، همانند كارهای جان فرود كه دوربين جای درست خود قرار دارد.
در ادامه اين مراسم طالبزاده هم در سخنانی اظهار كرد: جالب است كه بدانيد از شهيد آوينی تا زمانی كه زنده بود هيچگاه مصاحبهای پخش نشد، اما امروز میبينيم كه وی در آشپزخانه جهاد برای هنرجويان كلاس برگزار میكرد. در اين مستند كه زمان اصليش 2 ساعت است به اين موضوع پرداخته میشود كه مستند روايت فتح چه تفاوتی با ديگر مستندهای جنگ دارد.
وی افزود: از نگاه من شهيد آوينی يك شاخصه بسيار بزرگ داشت آن نيز زمانشناسی بسيار دقيق اين شهيد بود، همين تيزبينی سبب شده بود كه روايت فتح جنسی از واقعيت به خود گيرد و كار وی را يكی از منحصرترين و ماندگارترين آثار در حوزه دفاع مقدس باشد.
اين كارگردان اضافه كرد: در كارهای شهيد آوينی مختصات زمانی و جغرافيايی به خوبی به تماشاگر بيان میشود. در ضمن تدوين، قيلم و بيان از ديگر امتيازات كارهای آوينی است كه میتوان كيفيت برتر آن را در روايت فتح به خوبی مشاهده كرد. كارهای اين شهيد به اندازهای غنی و تاثيرگذار بود كه نيروهای حزباللهی بعد از تماشای كارهای وی به شوق میآمدند؛ امتيازی كه در زمان حال نيز برای كارهای آوينی وجود دارد.
طالبزاده تاكيد كرد: زمانی كه از بزرگی شهيد آوينی سخن میگوييم بدين دليل نيست كه شعاری داده باشيم، بلكه دليلش اين است كه اين در زمان زنده بودن و پس از شهادتش هيچ هنرمندی نتوانست كاری همانند آثار وی را توليد كند.
وی در پايان خاطرنشان كرد: «روايت فتح» ميراثی گرانبهاست كه برای ما باقی مانده است كه بايد با قلبمان از آن نگهداری كنيم، به ويژه در زمان حال كه دشمنی نسبت به ايران اسلامی بيشتر شده است.
در بخش ديگری از اين مراسم بهروز افخمی با بيان اينكه در كلاس درس آوينی ويژگی معلمی به خوبی بارز است، گفت: در كلاس درس شهيد آوينی قادريم شاخصه معلمی را به خوبی مشاهده كرد، به ويژه اينكه وی كوشد تعريف خود را به روشنی به مخاطبش منتقل كند. در كلامی وی راه و رسم ساخت مستند اشراقی را به هنرجويانش ياد میدهد.
وی ادامه داد: ويژگی مستندهای شهيد آوينی اين است كه مستندهايی میسازد كه سبب میشود تماشاگر از ديدنش سر شوق آيد. اين مزيت نيز كم اهميت نيست، چون ممكن است بچه مسلمانهايی نيز باشند كه در پی رسيدن به چنين خواستهای در عرصه مستندسازی باشند، اما موفق به انجام آن نمیشوند.
اين سينماگر متذكر شد: در كارهای شهيد آوينی میتوان يك ويژگی بارز را مشاهده كرد آن نيز اين بود به واقعيتها جبهه نزديك میشد، اما در كارهای ديگر میديدم كه فيلمساز با پيش فرض شروع به ساخت كارش میكرد و همين مسئله روی كيفيت كارش تاثير میگذاشت. اين امتياز را ما كه دوستانش بوديم درك میكرديم، پس موظيم آن را به ديگران نيز بگوييم.
افخمی در بخش ديگری از سخنانش تاكيد كرد: در سينمای مستند يك بيماری رايج وجود دارد آن نيز اين است كه فيلمساز تصورات خودش را اصل میداند و سعی میكند آن را به تماشاگر منتقل كند، اما در كارهای آوينی اين خودخواهی به هيچ وجه وجود نداشت، بلكه واقعيت آنچه بود كه روی داده بود.
وی در خاتمه سخنانش تاكيد كرد: برخیها اينگونه تصور میكنند كه شهيد آوينی در كارهايش تنها دكمه ضبط را روشن میكند و در آثارش هيچ كار سينمايی صورت نگرفته است، درصورتيكه اينگونه نيست و آوينی با زبانی كاملا سينمايی واقعيتها را تصوير كرد.
در پايان اين مراسم نيز جليلی با بيان اينكه در كارهای شهيد آوينی میتوان معنای واقعی دفاع مقدس را مشاهده كرد، گفت: برخی مواقع مستندهايی از جنگ پخش میشود كه بيننده را به ياد جنگ ويتنام میاندازد، اما در كارهای آوينی به خوبی میشود، ارزشهای هشت سال دفاع مقدس را به روشنی مشاهده كرد.
در ابتدای اين مراسم پس از تلاوت آياتی چند از كلامالله مجيد، قسمت چهاردهم مجموعه مستند روايت فتح به نمايش در آمد و در ادامه پس از سخنان مجری برنامه كليپی از مراسم تشيع اين شهيد پخش شد. در اين مراسم گراميداشت يك ميزگرد نيز برگزار شد كه در آن بهروز افخمی، نادر طالبزاده، وحيد جليلی، ابراهيم فياض و مسعود فراستی حضور داشتند.
در ابتدای اين ميزگرد، فراستی به عنوان منتقد و كارشناس سينما در سخنانی تصريح كرد: بسيار خوشحالم امروز شاهد اثری از شهيد آوينی بودم كه مدتها در پی تماشايش هستم كاری كه همانند كلاس درسی است كه بايد با دقت به تماشايش نشست.
اين كارشناس ادامه داد: از نگاه من محتوا قبل از فرم وجود ندارد. با اين توضيح در كارهای شهيد آوينی نيز چيزی مشاهده میشود كه از آن به عنوان جبهه ياد میكنيم و فردی آن را نشان میدهد كه اهل جبهه است، پس در اين شرايط مطمئنا فرم نيز به دست خواهد آمد. آوينی به شكل صحيحی از تكنيك سخن میگويد به نحوی كه از كلماتش متوجه میشويم فرم ارزش بيشتری از محتوا دارد. فرمی كه شامل؛ تكنيك، نگاه و جوشش نگاه میشود.
اين كارشناس در بخش ديگری از سخن خود تاكيد كرد: از نگاه من فردی كه حرفی برای گفتن دارد ولی نمیتواند آن را بيان كند، پس حرفی ندارد. در سينما نيز چنين ويژگی وجود دارد بدين معنا كه تا فرم را بلد نباشيم نمیتوانيم حرفمان را بزنيم. در كارهای شهيد آوينی به خوبی میشود ديد كه حرف در قالب فرم بيان میشود پس تاثيرگذار است.
فراستی در بخش ديگری از سخنان خود گفت: روايت فتح متلعق به آدمهايی است كه اهل جبهه هستند، چراكه اين افراد به خوبی میفهمند در اينكارها دوربين جزيی از بدن فيلمساز است و تصاوير با اعتقاد گرفته شده است. ويژگی بارز ديگری كه از كارهايی شهيد آوينی به چشم میخورد اين است كه در كارهای وی تصويری از كشتار مشاهده نمیشود، به همين دليل زمانی كه قرار است از اسيران عراقی تصوير بگيرد نگاهی انسانی به آنها دارد.
اين كارشناس سينما تاكيد كرد: در كارهای آوينی دو ويژگی را به خوبی میبينيم. زمين و آسمان را، بدين معنا كه نشان داده میشود جسم بچهها روی زمين است، اما روحشان در آسمان. در ضمن در كارهای وی به خوبی تصوير میشود جسم رزمندهها موقتا به روی زمين است و به زودی به آسمانها میرود.
وی در خاتمه سخنانش تاكيد كرد: من روايت فتح را تنها مستند شخصيتپرداز جنگ میدانم كه در هيچ كار ديگری تكرار نشده است، چون جای دوربين به خوبی در كار مشخص است، همانند كارهای جان فرود كه دوربين جای درست خود قرار دارد.
در ادامه اين مراسم طالبزاده هم در سخنانی اظهار كرد: جالب است كه بدانيد از شهيد آوينی تا زمانی كه زنده بود هيچگاه مصاحبهای پخش نشد، اما امروز میبينيم كه وی در آشپزخانه جهاد برای هنرجويان كلاس برگزار میكرد. در اين مستند كه زمان اصليش 2 ساعت است به اين موضوع پرداخته میشود كه مستند روايت فتح چه تفاوتی با ديگر مستندهای جنگ دارد.
وی افزود: از نگاه من شهيد آوينی يك شاخصه بسيار بزرگ داشت آن نيز زمانشناسی بسيار دقيق اين شهيد بود، همين تيزبينی سبب شده بود كه روايت فتح جنسی از واقعيت به خود گيرد و كار وی را يكی از منحصرترين و ماندگارترين آثار در حوزه دفاع مقدس باشد.
اين كارگردان اضافه كرد: در كارهای شهيد آوينی مختصات زمانی و جغرافيايی به خوبی به تماشاگر بيان میشود. در ضمن تدوين، قيلم و بيان از ديگر امتيازات كارهای آوينی است كه میتوان كيفيت برتر آن را در روايت فتح به خوبی مشاهده كرد. كارهای اين شهيد به اندازهای غنی و تاثيرگذار بود كه نيروهای حزباللهی بعد از تماشای كارهای وی به شوق میآمدند؛ امتيازی كه در زمان حال نيز برای كارهای آوينی وجود دارد.
طالبزاده تاكيد كرد: زمانی كه از بزرگی شهيد آوينی سخن میگوييم بدين دليل نيست كه شعاری داده باشيم، بلكه دليلش اين است كه اين در زمان زنده بودن و پس از شهادتش هيچ هنرمندی نتوانست كاری همانند آثار وی را توليد كند.
وی در پايان خاطرنشان كرد: «روايت فتح» ميراثی گرانبهاست كه برای ما باقی مانده است كه بايد با قلبمان از آن نگهداری كنيم، به ويژه در زمان حال كه دشمنی نسبت به ايران اسلامی بيشتر شده است.
در بخش ديگری از اين مراسم بهروز افخمی با بيان اينكه در كلاس درس آوينی ويژگی معلمی به خوبی بارز است، گفت: در كلاس درس شهيد آوينی قادريم شاخصه معلمی را به خوبی مشاهده كرد، به ويژه اينكه وی كوشد تعريف خود را به روشنی به مخاطبش منتقل كند. در كلامی وی راه و رسم ساخت مستند اشراقی را به هنرجويانش ياد میدهد.
وی ادامه داد: ويژگی مستندهای شهيد آوينی اين است كه مستندهايی میسازد كه سبب میشود تماشاگر از ديدنش سر شوق آيد. اين مزيت نيز كم اهميت نيست، چون ممكن است بچه مسلمانهايی نيز باشند كه در پی رسيدن به چنين خواستهای در عرصه مستندسازی باشند، اما موفق به انجام آن نمیشوند.
اين سينماگر متذكر شد: در كارهای شهيد آوينی میتوان يك ويژگی بارز را مشاهده كرد آن نيز اين بود به واقعيتها جبهه نزديك میشد، اما در كارهای ديگر میديدم كه فيلمساز با پيش فرض شروع به ساخت كارش میكرد و همين مسئله روی كيفيت كارش تاثير میگذاشت. اين امتياز را ما كه دوستانش بوديم درك میكرديم، پس موظيم آن را به ديگران نيز بگوييم.
افخمی در بخش ديگری از سخنانش تاكيد كرد: در سينمای مستند يك بيماری رايج وجود دارد آن نيز اين است كه فيلمساز تصورات خودش را اصل میداند و سعی میكند آن را به تماشاگر منتقل كند، اما در كارهای آوينی اين خودخواهی به هيچ وجه وجود نداشت، بلكه واقعيت آنچه بود كه روی داده بود.
وی در خاتمه سخنانش تاكيد كرد: برخیها اينگونه تصور میكنند كه شهيد آوينی در كارهايش تنها دكمه ضبط را روشن میكند و در آثارش هيچ كار سينمايی صورت نگرفته است، درصورتيكه اينگونه نيست و آوينی با زبانی كاملا سينمايی واقعيتها را تصوير كرد.
در پايان اين مراسم نيز جليلی با بيان اينكه در كارهای شهيد آوينی میتوان معنای واقعی دفاع مقدس را مشاهده كرد، گفت: برخی مواقع مستندهايی از جنگ پخش میشود كه بيننده را به ياد جنگ ويتنام میاندازد، اما در كارهای آوينی به خوبی میشود، ارزشهای هشت سال دفاع مقدس را به روشنی مشاهده كرد.
