تدبر يك نوع تعامل و دقت نظر در آيات و روايات است
گروه فعاليتهای قرآنی: مدير كانون پرورش ـ فكری كودكان و نوجوانان استان كردستان با اشاره به اينكه تدبر يعنی كاوش و دقتنظر در كشف روابط ناپيدای موجود در هر يك از آيات است، گفت: تدبر يك نوع تعامل و دقتنظر و انديشه در آيات و روايات است.
سهيلا شيخی، مدير كانون پرورش ـ فكری كودكان و نوجوانان استان كردستان در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه كردستان، گفت: تدبر بهمعنای كاوش و دقتنظر در كشف مفاهيم و روابط ناپيدای موجود در هر يك از آيات و ارتباط آنها با يكديگر است.
وی با اشاره به اينكه خداوند متعال در آيه 24 سوره محمد میفرمايد: «أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلَى قُلُوبٍ أَقْفَالُهَا؛ آيا به آيات قرآن نمىانديشند يا [مگر] بر دلهايشان قفلهایى نهاده شده است»، اظهار كرد: با دقت در اين آيه میتوان به اهميت تدبر در آيات و دستورات انسانساز آن پی برده است.
شيخی افزود: در آيه 82 سوره نساء خداوند می فرمايد: «أَفَلاَ يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَلَوْ كَانَ مِنْ عِندِ غَيْرِ اللّهِ لَوَجَدُواْ فِيهِ اخْتِلاَفًا كَثِيرًا؛ آيا در[معانى] قرآن نمىانديشند اگر از جانب غير خدا بود قطعا در آن اختلاف بسيارى مىيافتند» بنابراين حقيقت تدبر در قرآن همان تلاوت راستين آن است، كه از قرائت آيات شروع و با تأمل و تعمق در معنی و پيامها و خواستهها ادامه میيابد و با تعهد و التزام و عمل به مضامين آنها ختم میشود.
وی با اشاره به اينكه پيامبر(ص) میفرمايد: «ای مردم، در قرآن تدبر كنيد و آيات آن را بفهميد و به محكمات آن نظر كنيد و از مشابه آن پيروی نكنيد»، بيان كرد: حضرت علی(ع) در اينباره میفرمايد: «در آيات قرآن تدبر كنيد و به وسيله آن عبرت بگيريد چراكه تدبر در آن رساترين عبرت هاست».
مدير كانون پرورش ـ فكری كودكان و نوجوانان استان كردستان عنوان كرد: از اينرو از اين آيات و روايان چنين استنباط میشود كه تدبر يك نوع تعامل، دقت نظر و انديشه در روايات است.
وی اعلام كرد: برای رسيدن به يك هدف بلند و شناخت موجبات سعادت و هدايت انسانها و رسيدن به عمق معانی قرآنی بين قرآن كريم و تدبر درآن رابطه مستقيم دستوری وجود دارد، يعنی خواندن كتاب آسمانی بايد همراه با تدبر و تفكر باشد.
شيخی عنوان كرد: با توجه به موارد مذكور همه آيات و روايات قرآنی كه قرآن را بهار قلبها، چشمه علم برای علما، مايه حيات و زندگی واقعی، قلوب عمل بصيرت و امثال آنها شمردهاند، كنايه از شمارش به تدبر در قرآن كريم است.
وی ادامه داد: عالمان واقعی و انديشمندان ربانی هنگام برخورد با آيات الهی به تدبر و تفكر پرداختهاند و راههای هدايت و سعادت را جستجو میكنند.
مدير كانون پرورش ـ فكری كودكان و نوجوانان استان كردستان گفت: سنجش نتايج تدبر در عمل برخیها قابل مشاهده است مانند رفتارهای بيرونی همچون اخلاق اجتماعی در حاليكه برخی اتفاقات و رفتارهای درونی برای عامه مردم قابل سنجش نيست.
وی افزود: كسانی میتوانند نيات و تفكر درونی افرادی كه قرآن با خون و پوست آن ها درآميخته باشد كه برخوردار از چشم بصيرت و قوه تحليل بوده كه لازمه آن ايمان قوی است.
شيخی تصريح كرد: بنابراين يكی از شاخصههای سنجش عملی تدبر در قرآن كريم بهواقع ميزان عدالت در ديدگاه خود مردم است، برای مثال بايد تحقيق كنيم تا دريابيم مردم تا چه ميزان به حوادث اجتماعی بهصورت عادلانه مینگرند و يا تا چه ميزان در جامعه به نفع خود قضاوت میكنند.
وی يادآور شد: بنابراين زمانیكه نظر عده كثيری از مردم به عدالت نزديك شود، معلوم میشود كه تدبر در قرآن محقق شده است، پس شاخصه قضاوت هركس بر محور قرآن و خداوند نيست، بلكه بر اساس عدالت خويش است.
وی با اشاره به اينكه خداوند متعال در آيه 24 سوره محمد میفرمايد: «أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلَى قُلُوبٍ أَقْفَالُهَا؛ آيا به آيات قرآن نمىانديشند يا [مگر] بر دلهايشان قفلهایى نهاده شده است»، اظهار كرد: با دقت در اين آيه میتوان به اهميت تدبر در آيات و دستورات انسانساز آن پی برده است.
شيخی افزود: در آيه 82 سوره نساء خداوند می فرمايد: «أَفَلاَ يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَلَوْ كَانَ مِنْ عِندِ غَيْرِ اللّهِ لَوَجَدُواْ فِيهِ اخْتِلاَفًا كَثِيرًا؛ آيا در[معانى] قرآن نمىانديشند اگر از جانب غير خدا بود قطعا در آن اختلاف بسيارى مىيافتند» بنابراين حقيقت تدبر در قرآن همان تلاوت راستين آن است، كه از قرائت آيات شروع و با تأمل و تعمق در معنی و پيامها و خواستهها ادامه میيابد و با تعهد و التزام و عمل به مضامين آنها ختم میشود.
وی با اشاره به اينكه پيامبر(ص) میفرمايد: «ای مردم، در قرآن تدبر كنيد و آيات آن را بفهميد و به محكمات آن نظر كنيد و از مشابه آن پيروی نكنيد»، بيان كرد: حضرت علی(ع) در اينباره میفرمايد: «در آيات قرآن تدبر كنيد و به وسيله آن عبرت بگيريد چراكه تدبر در آن رساترين عبرت هاست».
مدير كانون پرورش ـ فكری كودكان و نوجوانان استان كردستان عنوان كرد: از اينرو از اين آيات و روايان چنين استنباط میشود كه تدبر يك نوع تعامل، دقت نظر و انديشه در روايات است.
وی اعلام كرد: برای رسيدن به يك هدف بلند و شناخت موجبات سعادت و هدايت انسانها و رسيدن به عمق معانی قرآنی بين قرآن كريم و تدبر درآن رابطه مستقيم دستوری وجود دارد، يعنی خواندن كتاب آسمانی بايد همراه با تدبر و تفكر باشد.
شيخی عنوان كرد: با توجه به موارد مذكور همه آيات و روايات قرآنی كه قرآن را بهار قلبها، چشمه علم برای علما، مايه حيات و زندگی واقعی، قلوب عمل بصيرت و امثال آنها شمردهاند، كنايه از شمارش به تدبر در قرآن كريم است.
وی ادامه داد: عالمان واقعی و انديشمندان ربانی هنگام برخورد با آيات الهی به تدبر و تفكر پرداختهاند و راههای هدايت و سعادت را جستجو میكنند.
مدير كانون پرورش ـ فكری كودكان و نوجوانان استان كردستان گفت: سنجش نتايج تدبر در عمل برخیها قابل مشاهده است مانند رفتارهای بيرونی همچون اخلاق اجتماعی در حاليكه برخی اتفاقات و رفتارهای درونی برای عامه مردم قابل سنجش نيست.
وی افزود: كسانی میتوانند نيات و تفكر درونی افرادی كه قرآن با خون و پوست آن ها درآميخته باشد كه برخوردار از چشم بصيرت و قوه تحليل بوده كه لازمه آن ايمان قوی است.
شيخی تصريح كرد: بنابراين يكی از شاخصههای سنجش عملی تدبر در قرآن كريم بهواقع ميزان عدالت در ديدگاه خود مردم است، برای مثال بايد تحقيق كنيم تا دريابيم مردم تا چه ميزان به حوادث اجتماعی بهصورت عادلانه مینگرند و يا تا چه ميزان در جامعه به نفع خود قضاوت میكنند.
وی يادآور شد: بنابراين زمانیكه نظر عده كثيری از مردم به عدالت نزديك شود، معلوم میشود كه تدبر در قرآن محقق شده است، پس شاخصه قضاوت هركس بر محور قرآن و خداوند نيست، بلكه بر اساس عدالت خويش است.
