قرآن، واسطه حجتهای قاطع و زداينده آفات اجتماعی و انواع انحرافات است
گروه انديشه: قرآن واسطه حجتهای قاطع، از بين برنده انواع شک و شبهههای اعتقادی، درمانكننده انواع بيماریها با وجود انواع موعظههای روحبخش و زداينده انواع آفات فردی و اجتماعی و خشكاننده انواع انحرافات است.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه هرمزگان، خدا در كتاب خود قرآن، كتاب شفابخش و زندگى ساز میفرماید: «وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاء وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِينَ وَلاَ يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إَلاَّ خَسَارًا؛ و ما آنچه را براى مؤمنان مايه درمان و رحمت است از قرآن نازل مى كنيم ولى ستمگران را جز زيان نمى افزايد»، (آيه 82، سوره اسراء).
همان گونه كه جسم انسان دارای صحت و بيماری است روح او نيز به امراضی نياز دارد كه نيازمند دارو و درمان است بيماریهای روحی شامل انواع شك و شبه، رذايل اخلاقی و اختلالات روانی است و قرآن كريم شفای دلها و برای همه اينها راه درمان معرفی كرده است؛ بنابراين اين كتاب آسمانی داروی دردهاست.
قرآن واسطه حجتهای قاطع، از بين برنده انواع شك و شبهههای اعتقادی، درمانكننده انواع بيماریها با وجود انواع موعظههای روحبخش و زداينده انواع آفات فردی و اجتماعی و زايل كننده خارهای مسير سعادت و خشكاننده انواع انحرافات است.
خداوند در آيه 152 سوره بقره در قرآن كريم میفرمايد: «فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُواْ لِي وَلاَ تَكْفُرُونِ؛ پس مرا ياد كنيد تا شما را ياد كنم و شكر آنها را به جاى آريد و با من ناسپاسى نكنيد»، از امام محمدباقر(ع) نقل شده است كه حضرت موسی(ع) از پروردگارش پرسيد: آيا تو نزديكی تا با تو نجوا كنم يا دوری تا تو را ندا كنم؟ خداوند فرمود: انا جليس من ذكرنی، من همنشين كسی هستم كه مرا ياد كند.
يكی از خواستههای رهبر معظم انقلاب از جوانان تلاوت، تدبر در آيات قرآن است و در جايی میفرمايد: غفلت از معنويت تمامی درهای صلاح و رستگاری را به روی انسان بسته نگاه میدارد.
از سيدبحرالعلوم نقل است كه با جمعی از ياران به حرم حضرت علی(ع) آمده بود ـ معمولاً مقابل حرم هر امام بايد دعای ورود به حرم را خواند و اين خود يكی از آداب زيارت است ـ ولی آن روز برخلاف روزهای ديگر مقابل حرم اميرالمؤمنين علی(ع) ايستاد و اين مصرع شعر را زمزمه كرد: چه خوش است صوت قرآن ز تو دلربا شنيدن به رخت نظاره كردن سخن خدا شنيدن، ياران پرسيدند: مقام علمی و پارسايی كسی چون شما و مكان مقدسی كه در آن ايستادهايد با خواندن شعر مناسبت ندارد، علت چيست؟ سيد فرمود: چون واردحرم شدم حضرت مهدی(عج) را ديدم كه در قسمت بالای سر حرم نشسته و با صدای جانبخش مشغول تلاوت قرآن است با شنيدن آن صدا اين شعر بر زبانم جاری شد سپس آن حضرت از قرائت دست برد و حرم را ترك كرد. ( كتاب ستاره مؤمنان، انتشارات هويزه)
امام صادق(ع) میفرمايد: برای هر پديدهای قلب و دلی است و قلب قرآن يس است هركس آن را در روز بخواند در هر روزی كه آن را خوانده از گرفتاریها مصون و محفوظ است و پر رزق و روزی خواهد ماند...
فضيلت سورهها و آيات قرآن كريم به قدری است كه تنها تلاوت آن به انسان آرامش میدهد و زمانی كه آيات و تفاسير آن را با دقت و تدبر بخوانيم متوجه خواهيم شد كه روح و روان ما در پرتوی نورانيت كلام خداوند روحبخش است.
حمكتهای قرآن كريم آنقدر برای انسانها پندآموز است كه اگر روزی فقط چند پند قرآن را برای خود تداعی و يادآوری كنيم، آن وقت به خود اجازه دروغگويی، فريب ديگران، رياكاری، دروغ، تهمت زدن، مالاندوزی، غرور و تكبر و جاهطلبی نخواهيم داد.
آنچه قرآن میگويد حقيقتی است كه از سوی خداوند آگاه و دانا به انسانها ابلاغ شده است و عبرتی است برای ما انسانها كه بدانيم تدبر در قرآن و يادآوری زندگی گذشتگان لازمه زندگی است و جزای نافرمانی خداوند حتمی است چه در دنيا و چه در آخرت.
با اين توضيحات و با تدبر در آيات 94 تا 96 سوره يوسف، «وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيرُ قَالَ أَبُوهُمْ إِنِّي لَأَجِدُ رِيحَ يُوسُفَ لَوْلاَ أَن تُفَنِّدُونِ ﴿۹۴﴾ قَالُواْ تَاللّهِ إِنَّكَ لَفِي ضَلاَلِكَ الْقَدِيمِ ﴿۹۵﴾ فَلَمَّا أَن جَاء الْبَشِيرُ أَلْقَاهُ عَلَى وَجْهِهِ فَارْتَدَّ بَصِيرًا قَالَ أَلَمْ أَقُل لَّكُمْ إِنِّي أَعْلَمُ مِنَ اللّهِ مَا لاَ تَعْلَمُونَ ﴿۹۶﴾؛ و چون كاروان رهسپار شد پدرشان گفت: اگر مرا به كمخردى نسبت ندهيد بوى يوسف را مى شنوم (۹۴) گفتند به خدا سوگند كه تو سخت در گمراهى ديرين خود هستى (۹۵) پس چون مژده رسان آمد آن [پيراهن] را بر چهره او انداخت پس بينا گرديد گفت آيا به شما نگفتم كه بى شك من از [عنايت] خدا چيزهايى مىدانم كه شما نمىدانيد (۹۶)» میبينيم قرآن درمان دردها و شفای دلهاست در بررسی بيشتر در بحث وسوسههايی كه انسان را مغرور میكند و اين غرور وسيله سقوط او خواهد بود، از زبان قرآن پی میگيريم.
در آيه 121 سوره انعام آمده است: «وَلاَ تَأْكُلُواْ مِمَّا لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللّهِ عَلَيْهِ وَإِنَّهُ لَفِسْقٌ وَإِنَّ الشَّيَاطِينَ لَيُوحُونَ إِلَى أَوْلِيَآئِهِمْ لِيُجَادِلُوكُمْ وَإِنْ أَطَعْتُمُوهُمْ إِنَّكُمْ لَمُشْرِكُونَ؛ و از آنچه نام خدا بر آن برده نشده است مخوريد چرا كه آن قطعا نافرمانى است و در خفا شيطانها به دوستان خود وسوسه مى كنند تا با شما ستيزه نمايند و اگر اطاعت شان كنيد قطعا شما هم مشرك ايد».
ايجاد شبهه برای از بین بردن ايمان و سست كردن يقين مؤمنان است و ريشه شيطانی دارد و اينجاست كه قدرت خداوند برای هدايت مؤمنان تدبر در آيات قرآن كريم نمود پيدا میكند و با تلاوت نورانی اين كتاب الهی میتوان خود را از وسوسههای شيطانی دور كرد.
در تاريخ بشر «غرور» همواره از علل اصلی فساد، انحراف و نفاق بوده است در واقع دل خوش بودن به چيزی موافق با هوای نفس يا خودفريبی است و هر چيزی كه انسان را میفريبد چه مال و چه جاه باشد، غرور و برتربينی است.
يك مسلمان به هر مقدار كه میتواند روزانه قرآن تلاوت كند، حتماً داستان شخصی كه زنی را در باديه تنها ديد و از او سؤال كرد كيستی؟ و زن جواب داد: «وَقُلْ سَلَامٌ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ؛ و بگو به سلامت پس زودا كه بدانند» سپس سؤال كه در اين بيابان آنهم تنها چه میكنی؟ پاسخ داد: «مَن يَهْدِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِن مُّضِلٍّ؛ هر كه را خدا هدايت كند گمراه كنندهاى ندارد» و باز هم سؤال و باز پاسخهای قرآنی از سوی آن زن ... را شنیدهاید، آن زن با كمال كسی نبود جز فضه خادمه حضرت فاطمه زهرا(س) که با ممارست در تلاوت قرآن به این منزلت رسیده بود.
آن بانوی دو عالم حضرت زهرا(س) كلام نورانی خداوند را چنان زيبا و حكيمانه به خدمتكارش آموخت كه جز به سخن حق كلامی نگفت و اين است نورانيت حق و آرامبخش دلهای آگاهان به قرآن مجيد.
به حق قرآن كريم داروی آرامبخش روح و جان ماست در سوره رعد آيه 28 میخوانيم: «الَّذِينَ آمَنُواْ وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِكْرِ اللّهِ أَلاَ بِذِكْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ؛ همان كسانى كه ايمان آوردهاند و دلهايشان به ياد خدا آرام مى گيرد آگاه باش كه با ياد خدا دلها آرامش مى يابد».
آرامش روح و روان انسان گوهر گرانبهايی است كه در پرتوی ايمان، نماز و عبادت به دست میآيد، ذكر خدا علاوه بر اينكه بزرگترين عبادت و بهترين نيكیهاست، وسوسههای شيطان نفس و افسردگی و كسالتهای روحی را برطرف میكند.
آری ياد خدای كريم، رحمان و رحيم، خالق و رازق، مجيد و حكيم، انسان را از بخل، حرص، حسد و نفاق دور میكند و اين سخن مولی علی(ع) زينتدهنده آخرين جمله باشد كه هركس قلب خود را دائماً با ياد خدا آباد كند اعمال آشكار و پنهان او نيك میشود و نيز فرمودهاند: تداوم ياد خدا غذای روح و راه رستگاری است.
يادداشت از فرنگيس حمزهيی
همان گونه كه جسم انسان دارای صحت و بيماری است روح او نيز به امراضی نياز دارد كه نيازمند دارو و درمان است بيماریهای روحی شامل انواع شك و شبه، رذايل اخلاقی و اختلالات روانی است و قرآن كريم شفای دلها و برای همه اينها راه درمان معرفی كرده است؛ بنابراين اين كتاب آسمانی داروی دردهاست.
قرآن واسطه حجتهای قاطع، از بين برنده انواع شك و شبهههای اعتقادی، درمانكننده انواع بيماریها با وجود انواع موعظههای روحبخش و زداينده انواع آفات فردی و اجتماعی و زايل كننده خارهای مسير سعادت و خشكاننده انواع انحرافات است.
خداوند در آيه 152 سوره بقره در قرآن كريم میفرمايد: «فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُواْ لِي وَلاَ تَكْفُرُونِ؛ پس مرا ياد كنيد تا شما را ياد كنم و شكر آنها را به جاى آريد و با من ناسپاسى نكنيد»، از امام محمدباقر(ع) نقل شده است كه حضرت موسی(ع) از پروردگارش پرسيد: آيا تو نزديكی تا با تو نجوا كنم يا دوری تا تو را ندا كنم؟ خداوند فرمود: انا جليس من ذكرنی، من همنشين كسی هستم كه مرا ياد كند.
يكی از خواستههای رهبر معظم انقلاب از جوانان تلاوت، تدبر در آيات قرآن است و در جايی میفرمايد: غفلت از معنويت تمامی درهای صلاح و رستگاری را به روی انسان بسته نگاه میدارد.
از سيدبحرالعلوم نقل است كه با جمعی از ياران به حرم حضرت علی(ع) آمده بود ـ معمولاً مقابل حرم هر امام بايد دعای ورود به حرم را خواند و اين خود يكی از آداب زيارت است ـ ولی آن روز برخلاف روزهای ديگر مقابل حرم اميرالمؤمنين علی(ع) ايستاد و اين مصرع شعر را زمزمه كرد: چه خوش است صوت قرآن ز تو دلربا شنيدن به رخت نظاره كردن سخن خدا شنيدن، ياران پرسيدند: مقام علمی و پارسايی كسی چون شما و مكان مقدسی كه در آن ايستادهايد با خواندن شعر مناسبت ندارد، علت چيست؟ سيد فرمود: چون واردحرم شدم حضرت مهدی(عج) را ديدم كه در قسمت بالای سر حرم نشسته و با صدای جانبخش مشغول تلاوت قرآن است با شنيدن آن صدا اين شعر بر زبانم جاری شد سپس آن حضرت از قرائت دست برد و حرم را ترك كرد. ( كتاب ستاره مؤمنان، انتشارات هويزه)
امام صادق(ع) میفرمايد: برای هر پديدهای قلب و دلی است و قلب قرآن يس است هركس آن را در روز بخواند در هر روزی كه آن را خوانده از گرفتاریها مصون و محفوظ است و پر رزق و روزی خواهد ماند...
فضيلت سورهها و آيات قرآن كريم به قدری است كه تنها تلاوت آن به انسان آرامش میدهد و زمانی كه آيات و تفاسير آن را با دقت و تدبر بخوانيم متوجه خواهيم شد كه روح و روان ما در پرتوی نورانيت كلام خداوند روحبخش است.
حمكتهای قرآن كريم آنقدر برای انسانها پندآموز است كه اگر روزی فقط چند پند قرآن را برای خود تداعی و يادآوری كنيم، آن وقت به خود اجازه دروغگويی، فريب ديگران، رياكاری، دروغ، تهمت زدن، مالاندوزی، غرور و تكبر و جاهطلبی نخواهيم داد.
آنچه قرآن میگويد حقيقتی است كه از سوی خداوند آگاه و دانا به انسانها ابلاغ شده است و عبرتی است برای ما انسانها كه بدانيم تدبر در قرآن و يادآوری زندگی گذشتگان لازمه زندگی است و جزای نافرمانی خداوند حتمی است چه در دنيا و چه در آخرت.
با اين توضيحات و با تدبر در آيات 94 تا 96 سوره يوسف، «وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيرُ قَالَ أَبُوهُمْ إِنِّي لَأَجِدُ رِيحَ يُوسُفَ لَوْلاَ أَن تُفَنِّدُونِ ﴿۹۴﴾ قَالُواْ تَاللّهِ إِنَّكَ لَفِي ضَلاَلِكَ الْقَدِيمِ ﴿۹۵﴾ فَلَمَّا أَن جَاء الْبَشِيرُ أَلْقَاهُ عَلَى وَجْهِهِ فَارْتَدَّ بَصِيرًا قَالَ أَلَمْ أَقُل لَّكُمْ إِنِّي أَعْلَمُ مِنَ اللّهِ مَا لاَ تَعْلَمُونَ ﴿۹۶﴾؛ و چون كاروان رهسپار شد پدرشان گفت: اگر مرا به كمخردى نسبت ندهيد بوى يوسف را مى شنوم (۹۴) گفتند به خدا سوگند كه تو سخت در گمراهى ديرين خود هستى (۹۵) پس چون مژده رسان آمد آن [پيراهن] را بر چهره او انداخت پس بينا گرديد گفت آيا به شما نگفتم كه بى شك من از [عنايت] خدا چيزهايى مىدانم كه شما نمىدانيد (۹۶)» میبينيم قرآن درمان دردها و شفای دلهاست در بررسی بيشتر در بحث وسوسههايی كه انسان را مغرور میكند و اين غرور وسيله سقوط او خواهد بود، از زبان قرآن پی میگيريم.
در آيه 121 سوره انعام آمده است: «وَلاَ تَأْكُلُواْ مِمَّا لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللّهِ عَلَيْهِ وَإِنَّهُ لَفِسْقٌ وَإِنَّ الشَّيَاطِينَ لَيُوحُونَ إِلَى أَوْلِيَآئِهِمْ لِيُجَادِلُوكُمْ وَإِنْ أَطَعْتُمُوهُمْ إِنَّكُمْ لَمُشْرِكُونَ؛ و از آنچه نام خدا بر آن برده نشده است مخوريد چرا كه آن قطعا نافرمانى است و در خفا شيطانها به دوستان خود وسوسه مى كنند تا با شما ستيزه نمايند و اگر اطاعت شان كنيد قطعا شما هم مشرك ايد».
ايجاد شبهه برای از بین بردن ايمان و سست كردن يقين مؤمنان است و ريشه شيطانی دارد و اينجاست كه قدرت خداوند برای هدايت مؤمنان تدبر در آيات قرآن كريم نمود پيدا میكند و با تلاوت نورانی اين كتاب الهی میتوان خود را از وسوسههای شيطانی دور كرد.
در تاريخ بشر «غرور» همواره از علل اصلی فساد، انحراف و نفاق بوده است در واقع دل خوش بودن به چيزی موافق با هوای نفس يا خودفريبی است و هر چيزی كه انسان را میفريبد چه مال و چه جاه باشد، غرور و برتربينی است.
يك مسلمان به هر مقدار كه میتواند روزانه قرآن تلاوت كند، حتماً داستان شخصی كه زنی را در باديه تنها ديد و از او سؤال كرد كيستی؟ و زن جواب داد: «وَقُلْ سَلَامٌ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ؛ و بگو به سلامت پس زودا كه بدانند» سپس سؤال كه در اين بيابان آنهم تنها چه میكنی؟ پاسخ داد: «مَن يَهْدِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِن مُّضِلٍّ؛ هر كه را خدا هدايت كند گمراه كنندهاى ندارد» و باز هم سؤال و باز پاسخهای قرآنی از سوی آن زن ... را شنیدهاید، آن زن با كمال كسی نبود جز فضه خادمه حضرت فاطمه زهرا(س) که با ممارست در تلاوت قرآن به این منزلت رسیده بود.
آن بانوی دو عالم حضرت زهرا(س) كلام نورانی خداوند را چنان زيبا و حكيمانه به خدمتكارش آموخت كه جز به سخن حق كلامی نگفت و اين است نورانيت حق و آرامبخش دلهای آگاهان به قرآن مجيد.
به حق قرآن كريم داروی آرامبخش روح و جان ماست در سوره رعد آيه 28 میخوانيم: «الَّذِينَ آمَنُواْ وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِكْرِ اللّهِ أَلاَ بِذِكْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ؛ همان كسانى كه ايمان آوردهاند و دلهايشان به ياد خدا آرام مى گيرد آگاه باش كه با ياد خدا دلها آرامش مى يابد».
آرامش روح و روان انسان گوهر گرانبهايی است كه در پرتوی ايمان، نماز و عبادت به دست میآيد، ذكر خدا علاوه بر اينكه بزرگترين عبادت و بهترين نيكیهاست، وسوسههای شيطان نفس و افسردگی و كسالتهای روحی را برطرف میكند.
آری ياد خدای كريم، رحمان و رحيم، خالق و رازق، مجيد و حكيم، انسان را از بخل، حرص، حسد و نفاق دور میكند و اين سخن مولی علی(ع) زينتدهنده آخرين جمله باشد كه هركس قلب خود را دائماً با ياد خدا آباد كند اعمال آشكار و پنهان او نيك میشود و نيز فرمودهاند: تداوم ياد خدا غذای روح و راه رستگاری است.
يادداشت از فرنگيس حمزهيی
