طهارت باطن و فهم قرآن/21
«وَاعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى یَأْتِیَكَ الْیَقِينُ»؛ مؤكد ارتباط ميان قلب سليم و دريافت حقيقت قرآن
گروه انديشه: مدير مدرسه علميه الامام المهدی(عج) اهواز با اشاره به آيه «وَاعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى یَأْتِیَكَ الْیَقِينُ» (حجر/99) و با بیان اینکه در سايه عبادت و پاكی طينت، خداوند حق را بر زبان انسان جاری میكند، گفت: مفسر بايد بتواند با حقيقت قرآن ارتباط برقرار كند و راه ارتباط با حقيقت قرآن همان قلب سليم است.
حجتالاسلام والمسلمين عبدالكريم سلطانی، مدير مدرسه علميه الامام المهدی(عج) اهواز در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه خوزستان، درباره نقش طهارت باطن در فهم آيات قرآن بيان كرد: در بحث فهم حقيقت قرآن كه بحث بسيار جدی و مهمی است نياز است مفسر يا شخصی كه در قرآن تأمل میكند با زبان قرآن آشنا شود و از آن جايی كه قرآن يك كلام سماوی و الهی است از جرگه كلام بشر نيست، فهم و دريافت آن نيازمند ارتباط خاص و جدی با ربالعالمين است تا مفسر بتواند در سايه اين ارتباط به حقايق ناب قرآنی دست پيدا كند.
وی اظهار كرد: آيه «وَاعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى یَأْتِیَكَ الْیَقِينُ؛ و پروردگارت را پرستش كن تا اينكه مرگ تو فرا رسد»، (حجر/99) اشاره به همين مطلب دارد كه در سايه عبادت و بندگی و پاك بودن طينت و قلب، خداوند حق را بر زبان انسان جاری میكند. در روايات نيز داريم كسی كه چهل روز گناه نكند خداوند چشمههای حكمت را از قلب او بر زبانش جاری میسازد.
سلطانی ادامه داد: از اين منظر است كه اگر كسی باطن و قلب پاكی داشته باشد به حقايق قرآن بيشتر دست پيدا خواهد كرد. چنين فردی هر قدر بتواند از لحاظ روحی با خداوند تبارك و تعالی ارتباط معنوی برقرار كند خداوند حكمت و نور را در قلب او جاری میسازد.
اين مدرس حوزه علميه افزود: در روايات مختلفی اين مطلب مطرح شده است. از امام صادق(ع) نقل است كه فرمودند: العلم نور يفذفه الله فی قلب من يشاء؛ علم نوری است كه خداوند در قلب كسی كه بخواهد ايجاد میكند. ممكن است كسی از لحاظ علمی در درجه بالايی قرار گرفته باشد اما نتواند به حقايق قرآن دست پيدا كند، حقايق قرآنی از جمله علوم نيستند؛ گرچه يكی از راههای رسيدن به حقايق قرآنی فهم ادبيات و ديگر علوم لازم برای فهم آيات است، ليكن اينها كافی نيست و مفسر بايد بتواند با حقيقت قرآن ارتباط برقرار كند كه راه ارتباط با حقيقت قرآن همان قلب سليم است.
وی با بيان اينكه قلب سليم و علاوه بر آن علوم مقدماتی در فهم قرآن، دسترسی به تفسير صحيح از مضامين عاليه قرآن را درپی خواهد داشت، گفت: حقايقی كه از طريق قلب سليم به دست میآيند، نوعاً حقايق عرفانی هستند كه به دست آوردن آنها برای عوام ميسر نيست، حقايقی كه ما نام آنها را يقينيات میگذاريم. كسی كه به حقيقت رسيده است مانند روز حقيقت را میبيند. مفسری كه با باطن پاك بدون غل و غش و بدون فضاهای بد نفسی به سراغ قرآن میرود، حقايق قرآن برای او ملموس خواهند بود؛ وعدهها، وعيدها، عذابها و عقابهای قرآنی را به وضوح درك خواهد كرد.
مدير مدرسه علميه الامام المهدی(عج) اهواز ادامه داد: هنگامی كه فرد به درجه يقين رسيد، دچار تعارض و كجفهمی برای ارتباط با قرآن نمیشود و نوعی مصونيت از فهم ناصحيح از قرآن را به وجود میآورد.
سلطانی با بيان اينكه طهارت باطن مكمل مقدمات ضروری در فهم قرآن است، اضافه كرد: چنين نيست كه شرط طهارت باطن جدای از عقل و روايات باشد، مفسری كه مسلح به علوم لازم در فهم قرآن باشد، قلب سليم به او كمك میكند كه آيات را در جای صحيح خود بچيند. برداشتها بايد در چارچوب و ضوابط معينی باشد. اين فضای يقينی و طهارت باطن در ارتباط با علوم و معارف اهل بيت(ع) میتواند به مفسر كمك كند فهم دقيقتری از قرآن را به مخاطب عرضه كند.
اين مدرس حوزه خاطرنشان كرد: آيه 99 سوره حجر رمز رسيدن به يقين الهی را عبد خدا شدن میداند؛ يعنی كسی كه به بندگی خدا تن دهد، يقينی به دست میآورد كه وقتی آيه را میخواند نه تنها با علم دنيايی كه آن را كسب كرده بلكه بهگونهای آن را میفهمد كه گويی با آن زندگی كرده با آن معاشر بوده است؛ اين چنين قرآن كتاب زندگی میشود يعنی قرآن در اين صورت از روش زندگی ما جدا نمیشود، تنها بهعنوان يكی از عقايد ما قرار نمیگيرد بلكه همه عقيده همه حركت و سكون ما قرآن كريم میشود اين يقين است.
وی در پايان خاطرنشان كرد: بزرگانی مانند امام خمينی(ره) كه توانستند قرآن را با صفای باطن برای مردم تبيين كنند، زبانی گيراتر داشتند. اين فقيه قرآنشناس نمونه بارزی در اين زمينه است. اگر افراد همچون امام(ره) با آن نگرش جامع به قرآن نگاه كنند، قرآن در جامعه بيشتر ترويج و تبيين میشود.
وی اظهار كرد: آيه «وَاعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى یَأْتِیَكَ الْیَقِينُ؛ و پروردگارت را پرستش كن تا اينكه مرگ تو فرا رسد»، (حجر/99) اشاره به همين مطلب دارد كه در سايه عبادت و بندگی و پاك بودن طينت و قلب، خداوند حق را بر زبان انسان جاری میكند. در روايات نيز داريم كسی كه چهل روز گناه نكند خداوند چشمههای حكمت را از قلب او بر زبانش جاری میسازد.
سلطانی ادامه داد: از اين منظر است كه اگر كسی باطن و قلب پاكی داشته باشد به حقايق قرآن بيشتر دست پيدا خواهد كرد. چنين فردی هر قدر بتواند از لحاظ روحی با خداوند تبارك و تعالی ارتباط معنوی برقرار كند خداوند حكمت و نور را در قلب او جاری میسازد.
اين مدرس حوزه علميه افزود: در روايات مختلفی اين مطلب مطرح شده است. از امام صادق(ع) نقل است كه فرمودند: العلم نور يفذفه الله فی قلب من يشاء؛ علم نوری است كه خداوند در قلب كسی كه بخواهد ايجاد میكند. ممكن است كسی از لحاظ علمی در درجه بالايی قرار گرفته باشد اما نتواند به حقايق قرآن دست پيدا كند، حقايق قرآنی از جمله علوم نيستند؛ گرچه يكی از راههای رسيدن به حقايق قرآنی فهم ادبيات و ديگر علوم لازم برای فهم آيات است، ليكن اينها كافی نيست و مفسر بايد بتواند با حقيقت قرآن ارتباط برقرار كند كه راه ارتباط با حقيقت قرآن همان قلب سليم است.
وی با بيان اينكه قلب سليم و علاوه بر آن علوم مقدماتی در فهم قرآن، دسترسی به تفسير صحيح از مضامين عاليه قرآن را درپی خواهد داشت، گفت: حقايقی كه از طريق قلب سليم به دست میآيند، نوعاً حقايق عرفانی هستند كه به دست آوردن آنها برای عوام ميسر نيست، حقايقی كه ما نام آنها را يقينيات میگذاريم. كسی كه به حقيقت رسيده است مانند روز حقيقت را میبيند. مفسری كه با باطن پاك بدون غل و غش و بدون فضاهای بد نفسی به سراغ قرآن میرود، حقايق قرآن برای او ملموس خواهند بود؛ وعدهها، وعيدها، عذابها و عقابهای قرآنی را به وضوح درك خواهد كرد.
مدير مدرسه علميه الامام المهدی(عج) اهواز ادامه داد: هنگامی كه فرد به درجه يقين رسيد، دچار تعارض و كجفهمی برای ارتباط با قرآن نمیشود و نوعی مصونيت از فهم ناصحيح از قرآن را به وجود میآورد.
سلطانی با بيان اينكه طهارت باطن مكمل مقدمات ضروری در فهم قرآن است، اضافه كرد: چنين نيست كه شرط طهارت باطن جدای از عقل و روايات باشد، مفسری كه مسلح به علوم لازم در فهم قرآن باشد، قلب سليم به او كمك میكند كه آيات را در جای صحيح خود بچيند. برداشتها بايد در چارچوب و ضوابط معينی باشد. اين فضای يقينی و طهارت باطن در ارتباط با علوم و معارف اهل بيت(ع) میتواند به مفسر كمك كند فهم دقيقتری از قرآن را به مخاطب عرضه كند.
اين مدرس حوزه خاطرنشان كرد: آيه 99 سوره حجر رمز رسيدن به يقين الهی را عبد خدا شدن میداند؛ يعنی كسی كه به بندگی خدا تن دهد، يقينی به دست میآورد كه وقتی آيه را میخواند نه تنها با علم دنيايی كه آن را كسب كرده بلكه بهگونهای آن را میفهمد كه گويی با آن زندگی كرده با آن معاشر بوده است؛ اين چنين قرآن كتاب زندگی میشود يعنی قرآن در اين صورت از روش زندگی ما جدا نمیشود، تنها بهعنوان يكی از عقايد ما قرار نمیگيرد بلكه همه عقيده همه حركت و سكون ما قرآن كريم میشود اين يقين است.
وی در پايان خاطرنشان كرد: بزرگانی مانند امام خمينی(ره) كه توانستند قرآن را با صفای باطن برای مردم تبيين كنند، زبانی گيراتر داشتند. اين فقيه قرآنشناس نمونه بارزی در اين زمينه است. اگر افراد همچون امام(ره) با آن نگرش جامع به قرآن نگاه كنند، قرآن در جامعه بيشتر ترويج و تبيين میشود.
