تقويت رشد سیاسی مردم مهمترين اثر مشورت در پرتو سيره ائمه(ع) است
گروه سياسی: فراهم آوردن زمينه برای خروج استعداد و تبلور تجربه افراد، شناخته شدن افراد صادق از دروغگو، تربيت و تقويت رشد سیاسی مردم و پيشگيری از انتقادهای بیجا را از مهمترين آثار مشورت در پرتو سيره و سنت ائمه معصومين(ع) عنوان كرد.
حجتالاسلام والمسلمين عباس باباييان، امام جمعه بابلكنار در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه مازندران، نمايندگی بابل با اشاره به معنای لغوی و مفهومی شورا، گفت: شور، مشورت و مشاوره به معنای بيرون كشيدن، برداشتن و استخراج كردن و در اصطلاح نيز به مفهوم تعاطی افكار، تضارب آراء، به دست آوردن رای و نظر ديگران و مراجعه به آنان و استنباط آراء اهل درك و دقت است.
وی ضمن اشاره به مفهوم شورا در ادبيات سياسی افزود: در فرهنگ عامه شورا مجموعهای از نمايندگان منتخب مردم را تداعی میكند كه با انتخاب مستقيم مردم از صلاحيتهای مشورتی و اجرايی برای اداره عمومی حوزه انتخابی خود برخوردار هستند كه به صورت نهادينه به اداره بخشی از امور میپردازند و شورا در اين مفهوم میتواند شامل نمايندگان مجلس شورای اسلامی، مجلس خبرگان، شورای اسلامی شهر، روستا و بخش باشد.
باباييان با بيان اهداف كلی مشورت تصريح كرد: حضرت علی(ع) در وصيتش به فرزندش محمد بن حنفيه فرمود «فرزندم، آرای صاحبان رأی را در كنار هم قرار بده و سپس هركدام از آنها كه به فضيلت نزديكترند و از شك و ترديد دورترند را انتخاب كن كه هركس به رای خود بسنده كند و خود را از ديگران بی نياز بداند خويشتن را به خطر انداخته است و هر كس از آرای گوناگون استقبال و آنها را برسی كند موارد خطا و اشتباه را میشناسد.» و از اين كلام گرانسنگ چنين استنباط میشود كه اهداف اصلی مشورت انتخاب اصلح و پيشگيری از خطرات احتمالی است.
امام جمعه بابلكنار با اشاره به اهميت و ضرورت مشورت در اسلام اظهار كرد: يكی از مهمترين دليل برای مشورت نارسايی فكری و عقلی بشر است و انسانها همواره نيازمندیها و مشكلات خود را كه خارج از توان عقلشان بوده با كمك عقل جمعی و هماهنگی و وحدت به نتيجه میرساندند و بديهی است كه پيشرفتهای علمی بشر جملگی در پرتو همانديشی انسانها به دست آمده است.
وی دومين دليل ضرورت مشورت را دليل نقلی بيان كرد و افزود: اسلام برای نخستينبار در عصری كه حاكمان با خود رايی و استبداد به حكومت جامعه میپرداختند با طرح مساله شورا در آيههای قرآن به آرای انديشهها و استعدادهای يكايك افراد ارج نهاد و خداوند نيز برای نشان دادن اهميت شورا يك سوره از قرآن را با عنوان شورا بر حضرت محمد(ص) نازل فرمود و در چندين مورد از جمله تبيين ويژگیهای مومنان، تأييد روش پيامبر(ص) به آن پرداخت و افزون بر آن گفتار و رفتار ارزشمندی از پيشوايان معصوم نيز به يادگار مانده است.
باباييان ضمن اشاره به آيه 233 سوره مباركه بقره «وَالْوَالِدَاتُ یُرْضِعْنَ أَوْلاَدَهُنَّ حَوْلَیْنِ كَامِلَیْنِ لِمَنْ أَرَادَ أَن یُتِمَّ الرَّضَاعَةَ وَعلَى الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ لاَ تُكَلَّفُ نَفْسٌ إِلاَّ وُسْعَهَا لاَ تُضَآرَّ وَالِدَةٌ بِوَلَدِهَا وَلاَ مَوْلُودٌ لَّهُ بِوَلَدِهِ وَعَلَى الْوَارِثِ مِثْلُ ذَلِكَ فَإِنْ أَرَادَا فِصَالًا عَن تَرَاضٍ مِّنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلاَ جُنَاحَ عَلَیْهِمَا وَإِنْ أَرَدتُّمْ أَن تَسْتَرْضِعُواْ أَوْلاَدَكُمْ فَلاَ جُنَاحَ عَلَیْكُمْ إِذَا سَلَّمْتُم مَّآ آتَیْتُم بِالْمَعْرُوفِ وَاتَّقُواْ اللّهَ وَاعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ»، تصريح كرد: خدا در اين آيه به پدر و مادر با همه علاقه و محبت فرزندانشان اجازه نمیدهد در امر تربيت و پرورش استبداد به خرج دهند و همچنين در آيه 159 سوره آل عمران مسئله مشورت را به صورت فرمان الهی بيان فرمود والزام به آن را برحضرت محمد(ص) مقرر میدارد «فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللّهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لاَنفَضُّواْ مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِی الأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللّهِ إِنَّ اللّهَ یُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ؛ پس به [بركت] رحمت الهى با آنان نرمخو [و پرمهر] شدى و اگر تندخو و سختدل بودى قطعا از پيرامون تو پراكنده مىشدند پس از آنان درگذر و برايشان آمرزش بخواه و در كار[ها] با آنان مشورت كن و چون تصميم گرفتى بر خدا توكل كن زيرا خداوند توكلكنندگان را دوست مىدارد.»
امام جمعه بابلكنار با اشاره به ويژگیهای مشورت در اسلام، اظهار كرد: در اسلام موضوع مورد مشورت محدود است و فلسفه اين محدوديت نيز بساير روشن است چرا كه موضوع مشورت هنگامی موضوعيت پيدا میكند كه حكم و قانون صريحی وجود نداشته باشد و آنجا كه نص صريح خدا و حضرت محمد(ص) در بيان حكمی از احكام وجود داشته و قانونی روشن در دست باشد وظيفه فرد اجرا و عمل به آن است و در واقع مشورت در اصول، احكام و حدود شرعی كه حكم آن در كتاب و سنت آمده است كاری لغو و بيهوده است.
باباييان ضمن اشاره به مرحلهای بودن به عنوان ويژگی ديگر مشورت، بيان كرد: خدا در آيه 159 سوره آل عمران به رسول خدا(ص) میفرمايد: «پس به [بركت] رحمت الهى با آنان نرمخو [و پرمهر] شدى و اگر تندخو و سختدل بودى قطعا از پيرامون تو پراكنده مىشدند پس از آنان درگذر و برايشان آمرزش بخواه و در كار[ها] با آنان مشورت كن و چون تصميم گرفتى بر خدا توكل كن زيرا خداوند توكلكنندگان را دوست مىدارد.»
وی با اشاره به ويژگیهای افراد مناسب جهت مشاوره افزود: خردمندی، پرهيزكاری، خيرخواه ديگران بودن، دانا يی وكاردان بودن، راز نگهداری، دورانديش بودن، با تجربه بودن از خصوصيات افراد مناسب جهت مشاوره است كه حضرت محمد(ص) و حضرت علی(ع) در سخنان خود بيان فرمودند و به عنوان مثال مشورت با انسان عاقل خيرخواه مايه رشد و بركت و توفيقی از سوی خدا است پس هرگاه شخص خيرخواه عاقل نظر مشورتی داد از مخالفت با او بپرهيز كه سختی به دنبال دارد و يا با پرهيزكاران مشورت كن آن كسانی كه آخرت را بر دنيا وامور شما را بر امور خود مقدم میدارد.
امام جمعه بابلكنار ضمن بيان ويژگیهای افراد نامناسب جهت مشورت، تصريح كرد: بخيل، حريص، ترسو، احمق و دروغگو از افرادی هستند كه شايستگی مشورت را ندارند و ائمه معصومين(ع) بويژه ضرت علی(ع) اين ويژگیها را بيان فرمودند كه انسان بخيل تو را از يك كار باز ميدارد و از تنگدستی میترساند و يا حضرت محمد(ص) فرمودند: «با فرد بسيار دروغگو مشورت نكن زيرا او مانند كلاغ است كه دور را به تو نزديك و نزديك را به تو دور میسازد.»
بابيان، الگو واقع شدن مشورت معصومين(ع)، از بين بردن استبداد رای، كرامت بخشيدن به امت، آمادهسازی جامعه برای تصميمگيری در شرايط دشوار، فراهم آوردن زمينه برای خروج استعداد و تبلور تجربه افراد، شناخته شدن افراد صادق از دروغگو، تربيت و تقويت رشد سیاسی مردم و پيشگيری از انتقادهای بیجا را از مهمترين آثار مشورت در پرتو سيره و سنت ائمه معصومين(ع) عنوان كرد.
امام جمعه بابلكنار با بيان پيشنهادهايی جهت پيشرفت فعاليت شورا و رسيدن به جايگاه واقعی خود، خاطرنشان كرد: نهادينهشدن مشاركت عمومی، اطلاعرسانی، اعتماد سازی، آمورش فرهنگ مشاركت، نظارت نهادهای مردمی و غيردولتی، حاكم كردن روح اسلامی بر فعاليت شوراها، به كارگيری رهنموهای مقام معظم رهبری(مد ظله)، آگاهی به دانش و وطايف روز شوراها، حمايت مادی و معنوی دولت، بهرهگيری از نظارت كارشناسان و پژوهشگران، پيشگيری از سياسیزدگی، پرهيز از عملزدگی و بكارگيری نوآوریها برای دفع محدوديتها از مهمترين راهكارها برای رسيدن شورا به جايگاه واقعی خود است.
باباييان ضمن اشاره به خدمات شوراها، تصريح كرد: گسترش نمادهای دين و اخلاق، عدالت فراگير در خدمات شهری، توجه به نيازهای جانبازان و مصدومان، نگاه عدالت گستر به محلهها و اشخاص محروم، پايبندی به معماری اسلامی و ايرانی و حفظ هويت و اصالت شهرها و روستاها از جمله خدمات شورا محسوب میشوند.
امام جمعه بابلكار ضمن اشاره به ويژگیهای چهارمين دوره انتخابات اسلامی شهر روستا، بيان كرد: اين دوره از انتخابات اولين انتخابات شوراها پس از فتنه سال 88 و اولين انتخابات دوگانه همزمان است و همزمانی انتخابات رياست جمهوری و غلبه وجه سياسی آن وجه سياسی انتخابات شورا را پررنگ میكند، ارتقاء سطح مدارك تحصيلی داوطلبان كه انتظار افرادی با سطح دانش بالا میرود و افزايش تعداد اعضاء شوراها در شهر روستا بر اساس آخرين اصلاحات انجام گرفته از مهمترين ويژگیهای اين دوره از انتخابات شوراهای شهر و روستاها است.
وی ضمن اشاره به مفهوم شورا در ادبيات سياسی افزود: در فرهنگ عامه شورا مجموعهای از نمايندگان منتخب مردم را تداعی میكند كه با انتخاب مستقيم مردم از صلاحيتهای مشورتی و اجرايی برای اداره عمومی حوزه انتخابی خود برخوردار هستند كه به صورت نهادينه به اداره بخشی از امور میپردازند و شورا در اين مفهوم میتواند شامل نمايندگان مجلس شورای اسلامی، مجلس خبرگان، شورای اسلامی شهر، روستا و بخش باشد.
باباييان با بيان اهداف كلی مشورت تصريح كرد: حضرت علی(ع) در وصيتش به فرزندش محمد بن حنفيه فرمود «فرزندم، آرای صاحبان رأی را در كنار هم قرار بده و سپس هركدام از آنها كه به فضيلت نزديكترند و از شك و ترديد دورترند را انتخاب كن كه هركس به رای خود بسنده كند و خود را از ديگران بی نياز بداند خويشتن را به خطر انداخته است و هر كس از آرای گوناگون استقبال و آنها را برسی كند موارد خطا و اشتباه را میشناسد.» و از اين كلام گرانسنگ چنين استنباط میشود كه اهداف اصلی مشورت انتخاب اصلح و پيشگيری از خطرات احتمالی است.
امام جمعه بابلكنار با اشاره به اهميت و ضرورت مشورت در اسلام اظهار كرد: يكی از مهمترين دليل برای مشورت نارسايی فكری و عقلی بشر است و انسانها همواره نيازمندیها و مشكلات خود را كه خارج از توان عقلشان بوده با كمك عقل جمعی و هماهنگی و وحدت به نتيجه میرساندند و بديهی است كه پيشرفتهای علمی بشر جملگی در پرتو همانديشی انسانها به دست آمده است.
وی دومين دليل ضرورت مشورت را دليل نقلی بيان كرد و افزود: اسلام برای نخستينبار در عصری كه حاكمان با خود رايی و استبداد به حكومت جامعه میپرداختند با طرح مساله شورا در آيههای قرآن به آرای انديشهها و استعدادهای يكايك افراد ارج نهاد و خداوند نيز برای نشان دادن اهميت شورا يك سوره از قرآن را با عنوان شورا بر حضرت محمد(ص) نازل فرمود و در چندين مورد از جمله تبيين ويژگیهای مومنان، تأييد روش پيامبر(ص) به آن پرداخت و افزون بر آن گفتار و رفتار ارزشمندی از پيشوايان معصوم نيز به يادگار مانده است.
باباييان ضمن اشاره به آيه 233 سوره مباركه بقره «وَالْوَالِدَاتُ یُرْضِعْنَ أَوْلاَدَهُنَّ حَوْلَیْنِ كَامِلَیْنِ لِمَنْ أَرَادَ أَن یُتِمَّ الرَّضَاعَةَ وَعلَى الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ لاَ تُكَلَّفُ نَفْسٌ إِلاَّ وُسْعَهَا لاَ تُضَآرَّ وَالِدَةٌ بِوَلَدِهَا وَلاَ مَوْلُودٌ لَّهُ بِوَلَدِهِ وَعَلَى الْوَارِثِ مِثْلُ ذَلِكَ فَإِنْ أَرَادَا فِصَالًا عَن تَرَاضٍ مِّنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلاَ جُنَاحَ عَلَیْهِمَا وَإِنْ أَرَدتُّمْ أَن تَسْتَرْضِعُواْ أَوْلاَدَكُمْ فَلاَ جُنَاحَ عَلَیْكُمْ إِذَا سَلَّمْتُم مَّآ آتَیْتُم بِالْمَعْرُوفِ وَاتَّقُواْ اللّهَ وَاعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ»، تصريح كرد: خدا در اين آيه به پدر و مادر با همه علاقه و محبت فرزندانشان اجازه نمیدهد در امر تربيت و پرورش استبداد به خرج دهند و همچنين در آيه 159 سوره آل عمران مسئله مشورت را به صورت فرمان الهی بيان فرمود والزام به آن را برحضرت محمد(ص) مقرر میدارد «فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللّهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لاَنفَضُّواْ مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِی الأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللّهِ إِنَّ اللّهَ یُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ؛ پس به [بركت] رحمت الهى با آنان نرمخو [و پرمهر] شدى و اگر تندخو و سختدل بودى قطعا از پيرامون تو پراكنده مىشدند پس از آنان درگذر و برايشان آمرزش بخواه و در كار[ها] با آنان مشورت كن و چون تصميم گرفتى بر خدا توكل كن زيرا خداوند توكلكنندگان را دوست مىدارد.»
امام جمعه بابلكنار با اشاره به ويژگیهای مشورت در اسلام، اظهار كرد: در اسلام موضوع مورد مشورت محدود است و فلسفه اين محدوديت نيز بساير روشن است چرا كه موضوع مشورت هنگامی موضوعيت پيدا میكند كه حكم و قانون صريحی وجود نداشته باشد و آنجا كه نص صريح خدا و حضرت محمد(ص) در بيان حكمی از احكام وجود داشته و قانونی روشن در دست باشد وظيفه فرد اجرا و عمل به آن است و در واقع مشورت در اصول، احكام و حدود شرعی كه حكم آن در كتاب و سنت آمده است كاری لغو و بيهوده است.
باباييان ضمن اشاره به مرحلهای بودن به عنوان ويژگی ديگر مشورت، بيان كرد: خدا در آيه 159 سوره آل عمران به رسول خدا(ص) میفرمايد: «پس به [بركت] رحمت الهى با آنان نرمخو [و پرمهر] شدى و اگر تندخو و سختدل بودى قطعا از پيرامون تو پراكنده مىشدند پس از آنان درگذر و برايشان آمرزش بخواه و در كار[ها] با آنان مشورت كن و چون تصميم گرفتى بر خدا توكل كن زيرا خداوند توكلكنندگان را دوست مىدارد.»
وی با اشاره به ويژگیهای افراد مناسب جهت مشاوره افزود: خردمندی، پرهيزكاری، خيرخواه ديگران بودن، دانا يی وكاردان بودن، راز نگهداری، دورانديش بودن، با تجربه بودن از خصوصيات افراد مناسب جهت مشاوره است كه حضرت محمد(ص) و حضرت علی(ع) در سخنان خود بيان فرمودند و به عنوان مثال مشورت با انسان عاقل خيرخواه مايه رشد و بركت و توفيقی از سوی خدا است پس هرگاه شخص خيرخواه عاقل نظر مشورتی داد از مخالفت با او بپرهيز كه سختی به دنبال دارد و يا با پرهيزكاران مشورت كن آن كسانی كه آخرت را بر دنيا وامور شما را بر امور خود مقدم میدارد.
امام جمعه بابلكنار ضمن بيان ويژگیهای افراد نامناسب جهت مشورت، تصريح كرد: بخيل، حريص، ترسو، احمق و دروغگو از افرادی هستند كه شايستگی مشورت را ندارند و ائمه معصومين(ع) بويژه ضرت علی(ع) اين ويژگیها را بيان فرمودند كه انسان بخيل تو را از يك كار باز ميدارد و از تنگدستی میترساند و يا حضرت محمد(ص) فرمودند: «با فرد بسيار دروغگو مشورت نكن زيرا او مانند كلاغ است كه دور را به تو نزديك و نزديك را به تو دور میسازد.»
بابيان، الگو واقع شدن مشورت معصومين(ع)، از بين بردن استبداد رای، كرامت بخشيدن به امت، آمادهسازی جامعه برای تصميمگيری در شرايط دشوار، فراهم آوردن زمينه برای خروج استعداد و تبلور تجربه افراد، شناخته شدن افراد صادق از دروغگو، تربيت و تقويت رشد سیاسی مردم و پيشگيری از انتقادهای بیجا را از مهمترين آثار مشورت در پرتو سيره و سنت ائمه معصومين(ع) عنوان كرد.
امام جمعه بابلكنار با بيان پيشنهادهايی جهت پيشرفت فعاليت شورا و رسيدن به جايگاه واقعی خود، خاطرنشان كرد: نهادينهشدن مشاركت عمومی، اطلاعرسانی، اعتماد سازی، آمورش فرهنگ مشاركت، نظارت نهادهای مردمی و غيردولتی، حاكم كردن روح اسلامی بر فعاليت شوراها، به كارگيری رهنموهای مقام معظم رهبری(مد ظله)، آگاهی به دانش و وطايف روز شوراها، حمايت مادی و معنوی دولت، بهرهگيری از نظارت كارشناسان و پژوهشگران، پيشگيری از سياسیزدگی، پرهيز از عملزدگی و بكارگيری نوآوریها برای دفع محدوديتها از مهمترين راهكارها برای رسيدن شورا به جايگاه واقعی خود است.
باباييان ضمن اشاره به خدمات شوراها، تصريح كرد: گسترش نمادهای دين و اخلاق، عدالت فراگير در خدمات شهری، توجه به نيازهای جانبازان و مصدومان، نگاه عدالت گستر به محلهها و اشخاص محروم، پايبندی به معماری اسلامی و ايرانی و حفظ هويت و اصالت شهرها و روستاها از جمله خدمات شورا محسوب میشوند.
امام جمعه بابلكار ضمن اشاره به ويژگیهای چهارمين دوره انتخابات اسلامی شهر روستا، بيان كرد: اين دوره از انتخابات اولين انتخابات شوراها پس از فتنه سال 88 و اولين انتخابات دوگانه همزمان است و همزمانی انتخابات رياست جمهوری و غلبه وجه سياسی آن وجه سياسی انتخابات شورا را پررنگ میكند، ارتقاء سطح مدارك تحصيلی داوطلبان كه انتظار افرادی با سطح دانش بالا میرود و افزايش تعداد اعضاء شوراها در شهر روستا بر اساس آخرين اصلاحات انجام گرفته از مهمترين ويژگیهای اين دوره از انتخابات شوراهای شهر و روستاها است.
