آفت پژوهش، گزينشی برخورد كردن است
گروه ادب: حجتالاسلام و المسلمين مهدویراد در نشست بررسی كتاب «پژوهشی در محكم و متشابه» كه روز گذشته، 12 ارديبهشت در نمايشگاه كتاب برگزار شد، اظهار كرد: آفت پژوهش، گزينشی برخورد كردن است.
به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، غرفه ديدار همزمان با دومين روز برپايی بيست و ششمين نمايشگاه بينالمللی كتاب، نشست نقد و بررسی كتاب «پژوهشی در محكم و متشابه» اثر مشترك حجج اسلام محمد اسعدی و سيدمحمود طيبحسينی با حضور حجج اسلام محمدعلی مهدویراد و علی راد را برگزار كرد.
كتاب «پِژوهشی در محكم و متشابه » توسط گروه قرآنپژوهی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه برای دانشجويان رشته علوم قرآن در مقطع كارشناسی ارشد تهيه شده و به عنوان منبع اصلی درس «محكم و متشابه» مورد استفاده قرار میگيرد. اين اثر، بهمن گذشته، جايزه كتاب سال را از آن خوده كرده است.
حجتالاسلام مهدویراد در ابتدای اين نشست ضمن تشكر از برگزاری جلسه نقد عنوان كرد: متاسفانه نقد هنوز هم جايگاه شايسته خود را در انديشه ما پيدا نكرده و در حوزه دين نيز متاسفانه نقد بسيار كم بوده. نقد خوب بايد سازنده و منصفانه باشد.
وی در ادامه افزود: كتاب «پژوهشی در محكم و متشابه» توانسته در ادبيات فارسی جای خالی اين گونه كتب را پر كند و يكی از خلاءهای مطالعات قرآنی را زدوده؛ البته بحث در مورد محكمات و متشابهات كم نداشتيم، ولی اين كتاب بر شانه پژوهشهای قبلی قرار دارد و در اين بحث پيشرفت حاصل كرده و در اين ابعاد كتابی در ادبيات فارسی كار نشده بود.
اين استاد حوزه با اشاره به چند نقد جزيی از اين كتاب گفت: در صفحات ابتدايی كتاب از متشابهات صحبت شده، ولی اين گونه استنباط میشود كه گويی با ترديد از اين موضوعها ياد شده؛ اين در حالی است كه اين گونه نبوده و در اين موارد ترديد نداريم.
وی ادامه داد: گمان كنم در مورد مصحف امام علی(ع) با كمی شك سخن به ميان آوردهاند كه اين نيز غيرقابل قبول است، زيرا در مورد اين مصحف، هم از شيعه و هم سنی نقل وجود دارد. آفت پژوهش، گزينشی برخورد كردن است. متاسفانه در برخی مواقع ديده میشود كه اين نوع برخورد با كتاب وجود دارد. اما به طور كلی اين كتاب در جای خودش كتاب بسيار خوبی است.
سخنران ديگر اين نشست حجتالاسلام علی راد بود كه در ابتدا از برگزاری اين نشست نقد تشكر كرد و افزود: سنت نقد يك سنت ديرين است و جزء نيكترين سنتهای به يادگار مانده از بزرگان ما از جمله شهيد مطهری است.
وی در ابتدا به امتيازات ويژه كتاب اشاره كرد و گفت: يكی از امتيازات اين كتاب جامعيت كتاب در مورد مبحث محكم و متشابه است. ديگر ويژگی آن نگرش جريانشناسانه كتاب است كه با اين نگاه مرزها را تفكيك كرده.
وی افزود: ساختار خوب، فنی و متناسب با موضوع، قلم پخته و علمی و استفاده از منابع قابل توجه از بارزترين ويژگیهای اين كتاب است. با اين حال، متاسفانه بخشهای كتاب با هم همسويی ندارند. در كتاب كليات و مقدمات، بر جزئيات غلبه دارد.
اين كارشناس ادامه داد: يكی از اشكالات عمده كتاب، خالی بودن آن از نمونه و مثال است. سطح آن به گونهای است كه اگر دانشجو به تنهايی آن را بخواند، كمتر آن را میفهمد. متاسفانه به هيچ وجه آگاهی پيرامونی ندار ،كه اين مورد كار را حتی برای اساتيد نيز مشكل كرده است.
وی در پايان سخنانش پيرامون نقد كتاب، به عدم تفكيك بين روايات شيعه و سنی، دور بودن جهت و موضوع بحثها اشاره كرد و گفت: يك اشكال بنيادی كه در كتاب موجود است، عدم وجود تاريخ فكری در آيه هفت سوره آلعمران و عدم نگاه زبانشناسی به بحث تشابه است.
كتاب «پِژوهشی در محكم و متشابه » توسط گروه قرآنپژوهی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه برای دانشجويان رشته علوم قرآن در مقطع كارشناسی ارشد تهيه شده و به عنوان منبع اصلی درس «محكم و متشابه» مورد استفاده قرار میگيرد. اين اثر، بهمن گذشته، جايزه كتاب سال را از آن خوده كرده است.
حجتالاسلام مهدویراد در ابتدای اين نشست ضمن تشكر از برگزاری جلسه نقد عنوان كرد: متاسفانه نقد هنوز هم جايگاه شايسته خود را در انديشه ما پيدا نكرده و در حوزه دين نيز متاسفانه نقد بسيار كم بوده. نقد خوب بايد سازنده و منصفانه باشد.
وی در ادامه افزود: كتاب «پژوهشی در محكم و متشابه» توانسته در ادبيات فارسی جای خالی اين گونه كتب را پر كند و يكی از خلاءهای مطالعات قرآنی را زدوده؛ البته بحث در مورد محكمات و متشابهات كم نداشتيم، ولی اين كتاب بر شانه پژوهشهای قبلی قرار دارد و در اين بحث پيشرفت حاصل كرده و در اين ابعاد كتابی در ادبيات فارسی كار نشده بود.
اين استاد حوزه با اشاره به چند نقد جزيی از اين كتاب گفت: در صفحات ابتدايی كتاب از متشابهات صحبت شده، ولی اين گونه استنباط میشود كه گويی با ترديد از اين موضوعها ياد شده؛ اين در حالی است كه اين گونه نبوده و در اين موارد ترديد نداريم.
وی ادامه داد: گمان كنم در مورد مصحف امام علی(ع) با كمی شك سخن به ميان آوردهاند كه اين نيز غيرقابل قبول است، زيرا در مورد اين مصحف، هم از شيعه و هم سنی نقل وجود دارد. آفت پژوهش، گزينشی برخورد كردن است. متاسفانه در برخی مواقع ديده میشود كه اين نوع برخورد با كتاب وجود دارد. اما به طور كلی اين كتاب در جای خودش كتاب بسيار خوبی است.
سخنران ديگر اين نشست حجتالاسلام علی راد بود كه در ابتدا از برگزاری اين نشست نقد تشكر كرد و افزود: سنت نقد يك سنت ديرين است و جزء نيكترين سنتهای به يادگار مانده از بزرگان ما از جمله شهيد مطهری است.
وی در ابتدا به امتيازات ويژه كتاب اشاره كرد و گفت: يكی از امتيازات اين كتاب جامعيت كتاب در مورد مبحث محكم و متشابه است. ديگر ويژگی آن نگرش جريانشناسانه كتاب است كه با اين نگاه مرزها را تفكيك كرده.
وی افزود: ساختار خوب، فنی و متناسب با موضوع، قلم پخته و علمی و استفاده از منابع قابل توجه از بارزترين ويژگیهای اين كتاب است. با اين حال، متاسفانه بخشهای كتاب با هم همسويی ندارند. در كتاب كليات و مقدمات، بر جزئيات غلبه دارد.
اين كارشناس ادامه داد: يكی از اشكالات عمده كتاب، خالی بودن آن از نمونه و مثال است. سطح آن به گونهای است كه اگر دانشجو به تنهايی آن را بخواند، كمتر آن را میفهمد. متاسفانه به هيچ وجه آگاهی پيرامونی ندار ،كه اين مورد كار را حتی برای اساتيد نيز مشكل كرده است.
وی در پايان سخنانش پيرامون نقد كتاب، به عدم تفكيك بين روايات شيعه و سنی، دور بودن جهت و موضوع بحثها اشاره كرد و گفت: يك اشكال بنيادی كه در كتاب موجود است، عدم وجود تاريخ فكری در آيه هفت سوره آلعمران و عدم نگاه زبانشناسی به بحث تشابه است.
