تهديد به افشاگری؛ حربهای منسوخ و شاخصی در بررسی صلاحيت كانديداها
گروه سياسی: از مصاديق تقوا به عنوان يكی از شاخصها فرد واجد شرايط رياست جمهوری در قانون اساسی پرهيز از افشاگری است؛ حربهای كه دوران مصرف آن به پايان رسيده و شورای نگهبان قطعا در بررسی صلاحيت كانديداها، اين شاخص را مدنظر قرار خواهد داد.
ثبتنام كانديداهای انتخابات رياست جمهوری از روز سهشنبه، 17 ارديبهشت، آغاز شد و به نوعی میتوان گفت رقابتها وارد فاز رسمی شد، هر چند كه كانديداهای سرشناس و شناخته شده از چندی قبل سخنرانیهای انتخاباتی خود را به صورت غير رسمی آغاز كرده بودند. اما هدف از اين يادداشت تحليل آرايش جريانات سياسی و پيشبينی آينده ائتلافها و آمدنها و نيامدنهای افراد نيست. بلكه آنچه اهميت بالاتری از اين مسائل، كه در جای خود البته مهم است، دارد و میتواند زمينهساز يك انتخابات پرشور و با نشاط كه مشاركت سياسی حداكثری را نيز به طرز صحيحی ايجاد كند رعايت اخلاق انتخاباتی و بهرهمندی از تقوای سياسی است.
در واقع اين مسئله بايد وجه تمايز رقابت سياسی در يك نظام دينی با يك نظام غير دينی باشد و الا نفس انتخابات و مشاركت سياسی پيشينهای بيش از دويست سال در جهان دارد. به عبارتی اگر به عنوان يك نظام دينی كه ادعای ارائه الگويی به نام مردمسالاری دينی در جهان را داريم بايد اين الگو بودن را در همه عرصه ها متبلور سازيم، كه يكی از اين عرصهها، كه شايد مهمترين آنهاست، عرصه سياسی است كه انتخابات و مشاركت سياسی و به تبع آن نحوه رقابت سياسی نماد و نشانه بارز آن است.
متأسفانه تجربه انتخابات رياست جمهوری پيشين تجربه تلخی در زمينه مسئله رعايت اخلاق انتخاباتی و رقابت سالم سياسی بود. به عبارتی فارغ از نتيجه آرا و حضور حداكثری مردم، در زمينه رعايت اخلاق همه جريانها و گروهها به گونهای شكست خوردند و اين مسئله حتی آن حضور حداكثری را نيز به نوعی تحت الشعاع قرار داد.
لذا به نظر میرسيد كانديداهای شناخته شده از تجربه تلخ پيشين درس گرفته و متوجه تبعات تخريبها، تهمتها، افشاگریها و بگم بگمها باشند. هر چند تاكنون تا حدی فضای رقابت انتخابات به لحاظ رعايت مسائل اخلاقی قابل قبول بوده است و در اكثر موارد شاهد نقد و نه تخريب بودهايم اما جرقههايی از افشاگری و بگم بگم گفتنها از چندی پيش دوباره آغاز شده است و بعضا نيز از سوی مسئولانی بيان شده است كه خود بايد در درجه اول اين گونه مسائل را رعايت كنند و بيش از همه پايبند قانون باشند.
فارغ از غير قانونی، غير اخلاقی و غير شرعی بودن اينگونه افشاگریها، كه شايد اگر در فضای انتخابات نبوديم هيچگاه به اين شكل مطرح نمیشدند و اين بيش از پيش شائبه انتخاباتی بودن اين دست از اظهارت را تقويت میكند، مسئله مهم اين است كه كانديداها بايد توجه داشته باشند كه آنها اكنون فقط در قبال رایآوری خود وظيفه ندارند بلكه بايد در جهت حفظ آرامش جامعه و جلوگيری از بروز هيجانات و احساسات نامطلوب هواداران خود نيز مسئوليتپذير باشند.
به عبارتی كانديداهايی كه پا به عرصه رقابت گذاشته اند بايد بدانند يكی از وجوه مدير و مدبر بودن رئيس جمهور، به عنوان يكی از ملاكهای تصريح شده در قانون اساسی، در همين نحوه سخنرانیها و اظهارنظرها و توانايی آنها در كنترل احساسات و هيجانات جمعی است كه شنونده نظرات و ايدههای آنها هستند.
همچنين میتوان گفت يكی از مصاديق تقوا به عنوان يكی ديگر از شاخصهای و معيارهای فرد واجد شرايط رياست جمهوری در قانون اساسی پرهيز از افشاگری و بگم بگم گويی و ارائه نظرات كارشناسانه و انتقادات مستدل است.
هنوز از ياد نبردهايم كه خيلی از آفات اخلاقی كه در طی اين هشت سال در جامعه بروز و ظهور پيدا كرد ريشه در رويكرد گفتاری و رفتاری مسئولانی داشت كه خود در درجه اول وظيفه تامين امنيت و آسايش روانی جامعه و اخلاقی كردن فضای اجتماع را برعهده داشتند اما در مسير تحريك احساسات عمومی با همين حربه افشاگری گام برداشتند و اين میتواند درس عبرتی برای كانديداهايی باشد كه امروز میخواهند در مسير افشاگری اين بار عليه شخص ديگر گام بر دارند.
بايد به ياد داشت كه بد بودن افشاگری و تخريب مسئلهای ذاتی است و در انتخابات كه به جهت رأیآوری و به نوعی فريب افكار عمومی و نه آگاهیبخشی انجام میشود هم به لحاظ انسانی غير اخلاقی و هم به لحاظ شرعی حرام است؛ در پايان اين كلام شهيد بزرگوار آيت الله بهشتی شنيدنی و آموزنده است كه: از پلكان حرام كه نمیشود به بام سعادت حلال رسيد.
مهدی مخبری
در واقع اين مسئله بايد وجه تمايز رقابت سياسی در يك نظام دينی با يك نظام غير دينی باشد و الا نفس انتخابات و مشاركت سياسی پيشينهای بيش از دويست سال در جهان دارد. به عبارتی اگر به عنوان يك نظام دينی كه ادعای ارائه الگويی به نام مردمسالاری دينی در جهان را داريم بايد اين الگو بودن را در همه عرصه ها متبلور سازيم، كه يكی از اين عرصهها، كه شايد مهمترين آنهاست، عرصه سياسی است كه انتخابات و مشاركت سياسی و به تبع آن نحوه رقابت سياسی نماد و نشانه بارز آن است.
متأسفانه تجربه انتخابات رياست جمهوری پيشين تجربه تلخی در زمينه مسئله رعايت اخلاق انتخاباتی و رقابت سالم سياسی بود. به عبارتی فارغ از نتيجه آرا و حضور حداكثری مردم، در زمينه رعايت اخلاق همه جريانها و گروهها به گونهای شكست خوردند و اين مسئله حتی آن حضور حداكثری را نيز به نوعی تحت الشعاع قرار داد.
لذا به نظر میرسيد كانديداهای شناخته شده از تجربه تلخ پيشين درس گرفته و متوجه تبعات تخريبها، تهمتها، افشاگریها و بگم بگمها باشند. هر چند تاكنون تا حدی فضای رقابت انتخابات به لحاظ رعايت مسائل اخلاقی قابل قبول بوده است و در اكثر موارد شاهد نقد و نه تخريب بودهايم اما جرقههايی از افشاگری و بگم بگم گفتنها از چندی پيش دوباره آغاز شده است و بعضا نيز از سوی مسئولانی بيان شده است كه خود بايد در درجه اول اين گونه مسائل را رعايت كنند و بيش از همه پايبند قانون باشند.
فارغ از غير قانونی، غير اخلاقی و غير شرعی بودن اينگونه افشاگریها، كه شايد اگر در فضای انتخابات نبوديم هيچگاه به اين شكل مطرح نمیشدند و اين بيش از پيش شائبه انتخاباتی بودن اين دست از اظهارت را تقويت میكند، مسئله مهم اين است كه كانديداها بايد توجه داشته باشند كه آنها اكنون فقط در قبال رایآوری خود وظيفه ندارند بلكه بايد در جهت حفظ آرامش جامعه و جلوگيری از بروز هيجانات و احساسات نامطلوب هواداران خود نيز مسئوليتپذير باشند.
به عبارتی كانديداهايی كه پا به عرصه رقابت گذاشته اند بايد بدانند يكی از وجوه مدير و مدبر بودن رئيس جمهور، به عنوان يكی از ملاكهای تصريح شده در قانون اساسی، در همين نحوه سخنرانیها و اظهارنظرها و توانايی آنها در كنترل احساسات و هيجانات جمعی است كه شنونده نظرات و ايدههای آنها هستند.
همچنين میتوان گفت يكی از مصاديق تقوا به عنوان يكی ديگر از شاخصهای و معيارهای فرد واجد شرايط رياست جمهوری در قانون اساسی پرهيز از افشاگری و بگم بگم گويی و ارائه نظرات كارشناسانه و انتقادات مستدل است.
هنوز از ياد نبردهايم كه خيلی از آفات اخلاقی كه در طی اين هشت سال در جامعه بروز و ظهور پيدا كرد ريشه در رويكرد گفتاری و رفتاری مسئولانی داشت كه خود در درجه اول وظيفه تامين امنيت و آسايش روانی جامعه و اخلاقی كردن فضای اجتماع را برعهده داشتند اما در مسير تحريك احساسات عمومی با همين حربه افشاگری گام برداشتند و اين میتواند درس عبرتی برای كانديداهايی باشد كه امروز میخواهند در مسير افشاگری اين بار عليه شخص ديگر گام بر دارند.
بايد به ياد داشت كه بد بودن افشاگری و تخريب مسئلهای ذاتی است و در انتخابات كه به جهت رأیآوری و به نوعی فريب افكار عمومی و نه آگاهیبخشی انجام میشود هم به لحاظ انسانی غير اخلاقی و هم به لحاظ شرعی حرام است؛ در پايان اين كلام شهيد بزرگوار آيت الله بهشتی شنيدنی و آموزنده است كه: از پلكان حرام كه نمیشود به بام سعادت حلال رسيد.
مهدی مخبری
