عالمان و متفکران اسلامی برای ترویج سبک زندگی دینی چارهاندیشی کنند
گروه اندیشه: يكی از معضلات جوامع اسلامی اين است كه مردمان این جوامع اگر چه هويتاً دينی هستند اما در عمل تحت تأثير فرهنگ سكولاريستی رفتار میكنند؛ بنابراين وظيفه حوزههای علميه، عالمان و متفكران اسلامی است كه در اين زمينه چارهانديشی كنند.
حجتالاسلام والمسلمين علیاصغر بسطامی، مدرس حوزه علميه ايلام در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه ايلام، تصریح کرد: قبل از هر چيز بايد از منظری آسيب شناسانه به اين نكته اذعان كرد که يكی از معضلات جوامع دينی اين است كه مردمان جوامع اسلامی اگر چه هويتاً و ذهناً اسلامی و دينی هستند اما در عمل تحت تأثير فرهنگ غالب زندگی بشری، سكولاريستی رفتار میكنند.
وی با بیان اینکه نگرشهای دينی، آن حضور مؤثر و قابل انتظار از يك جامعه دينی را در بخشهای مختلف زندگی فردی و مناسبات فرهنگی و اجتماعی ندارند، اظهار کرد: البته اين مطلب به اين معنا نيست كه مردم ضد دين يا بیدين هستند، بلكه مقصود اين است كه همين مردم عليرغم عقايد و باورهای محكم دينی، در استفاده از روشها و تكنيكهای زندگی، كمتر به آموزههای پيشنهادی دين توجه میكنند و بيشتر به روشهای عرفی و مرسوم كه زاييده دنيای مدرن است پايبند هستند و برای همين است كه در پارهای مواقع در بخشهايی از جامعه ممكن است اين دوگانگی ذهن و عمل و هويت و رفتار، تبديل به بحران شود.
مدرس حوزه علميه ایلام علت به وجود آمدن اين وضعيت را در عوامل متعددی تعریف کرد و گفت: آنچه كه مشخص است اين است كه به تعبير اقبال لاهوری «آنچه هست از مسلمانی ماست» و اسلام به تعبير قرآن كريم «تِبْيَانًا لِّكُلِّ شَيْء» است و هيچ نيازی از انسان را بی پاسخ نگذاشته است؛ بنابراين وظيفه حوزههای علميه و عالمان و متفكران اسلامی است كه در اين زمينه چارهانديشی كنند.
اين كارشناس دينی با بيان اينكه حوزههای علميه میتوانند با دو رويكرد در تحقق سبك زندگی دينی، نقش بسزايی ايفا كنند، افزود: اين دو رويكرد عبارت از استخراج شاخصهای سبك زندگی از منابع اسلامی و تئوريزه كردن آن و نظريهپردازی در حوزه مسئله سبك زندگی اسلامی و تبيين و فرهنگسازی آن، است.
حجتالاسلام بسطامی اضافه کرد: استخراج شاخصهای سبك زندگی از منابع اسلامی و تئوريزه كردن آن به اين معنا است كه بايد همه جوانب و اجزای سبك زندگی دينی از لحاظ نظری و تئوری كاملاً بررسی و سنجيده شود و تمام نيازها و مطالبات يك زندگی متعارف با شاخصهای دينی در آن پيشبينی شود، به بيان ديگر بايد برای بخشهای مختلف زندگی، راهكارها و پيشنهادهای دينی معرفی شود تا مردم به جايگزينی اين روشها به جای روشهای مرسوم و جاری مجاب شوند و رغبت پيدا كنند.
وی در ادامه گفت: كار دوم حوزههای علميه بعد از نظريهپردازی و تئوريزه كردن مسئله سبك زندگی اسلامی، تبيين و فرهنگسازی آن است و روحانيون و مبلغين حوزههای علميه به روشهای مختلف میتوانند در اين زمينه تأثيرگذار باشند.
حجتالاسلام بسطامی با اشاره به راهكارهای تأثيرگذار برای گسترش سبک زندگی اسلامی توسط روحانيون و مبلغين حوزههای علميه، تصریح کرد: روحانيون و مبلغين با توجه به در اختيار داشتن منابر و مجالسی كه در آنها در ارتباط مستقيم و رو در رو با مردم هستند، فرصت و امكان بهتری برای فرهنگسازی اين موضوع دارند، چرا كه هيچ تبليغی مؤثرتر از تبليغ چهره به چهره نيست؛ روحانيون و مبلغين، با استفاده از اين ظرفيت میتوانند با تشريح شاخصها و ابعاد حيات دينی و بيان امتيازات و وجوه برتری اين سبك از زندگی و همچنين ذكر بركات و جذابيتهای آن، مردم را تشويق به رویآوری به تصحيح و تجديد نظر در روشهای زندگی كنند.
اين كارشناس دينی، اظهار کرد: در تاريخ اسلام، بهويژه دوران پيامبر(ص)، مسجد كاركردی چند وجهی داشت و فقط منحصر به اقامه نماز نبود؛ لذا روحانيت ما بايد با رجوع به اين سنت نبوی و احيای مسجدمحوری، كه اتفاقاً خود همين كار از مشخصههای جامعه اسلامی است، آنرا در جهت آموزشهای سبك زندگی دينی به كار گيرند.
حجتالاسلام بسطامی با اشاره به نقش مؤثر رادیو و تلویزیون در انتقال فرهنگ و سبک زندگی اسلامی، گفت: رسانه ملی به علت فراگيری مخاطبين و ابزارهايی كه در اختيار دارد، نقش بیبديلی در فرهنگسازی ایفا میکند، اما با توجه به حساسيتها و ظرافتهايی كه در مقوله تبيين سبك زندگی دينی وجود دارد، حضور دانشآموختههای حوزههای علميه در فرآيند برنامهسازی در حوزه دینی لازم و ضروری است.
وی در پايان خاطرنشان كرد: ذكر اين نكته قابل توجه است كه نبايد در ترويج سبك زندگی دينی به گونهای رفتار كرد که اين ذهنيت در مردم ايجاد شود که زندگی دينی يعنی زندگی توأم با محدوديت؛ بنابراين بايد بيش از هر چيز، فوايد و جذابيتهای دین و آموزههای آن مورد تأكيد قرار گيرد.
وی با بیان اینکه نگرشهای دينی، آن حضور مؤثر و قابل انتظار از يك جامعه دينی را در بخشهای مختلف زندگی فردی و مناسبات فرهنگی و اجتماعی ندارند، اظهار کرد: البته اين مطلب به اين معنا نيست كه مردم ضد دين يا بیدين هستند، بلكه مقصود اين است كه همين مردم عليرغم عقايد و باورهای محكم دينی، در استفاده از روشها و تكنيكهای زندگی، كمتر به آموزههای پيشنهادی دين توجه میكنند و بيشتر به روشهای عرفی و مرسوم كه زاييده دنيای مدرن است پايبند هستند و برای همين است كه در پارهای مواقع در بخشهايی از جامعه ممكن است اين دوگانگی ذهن و عمل و هويت و رفتار، تبديل به بحران شود.
مدرس حوزه علميه ایلام علت به وجود آمدن اين وضعيت را در عوامل متعددی تعریف کرد و گفت: آنچه كه مشخص است اين است كه به تعبير اقبال لاهوری «آنچه هست از مسلمانی ماست» و اسلام به تعبير قرآن كريم «تِبْيَانًا لِّكُلِّ شَيْء» است و هيچ نيازی از انسان را بی پاسخ نگذاشته است؛ بنابراين وظيفه حوزههای علميه و عالمان و متفكران اسلامی است كه در اين زمينه چارهانديشی كنند.
اين كارشناس دينی با بيان اينكه حوزههای علميه میتوانند با دو رويكرد در تحقق سبك زندگی دينی، نقش بسزايی ايفا كنند، افزود: اين دو رويكرد عبارت از استخراج شاخصهای سبك زندگی از منابع اسلامی و تئوريزه كردن آن و نظريهپردازی در حوزه مسئله سبك زندگی اسلامی و تبيين و فرهنگسازی آن، است.
حجتالاسلام بسطامی اضافه کرد: استخراج شاخصهای سبك زندگی از منابع اسلامی و تئوريزه كردن آن به اين معنا است كه بايد همه جوانب و اجزای سبك زندگی دينی از لحاظ نظری و تئوری كاملاً بررسی و سنجيده شود و تمام نيازها و مطالبات يك زندگی متعارف با شاخصهای دينی در آن پيشبينی شود، به بيان ديگر بايد برای بخشهای مختلف زندگی، راهكارها و پيشنهادهای دينی معرفی شود تا مردم به جايگزينی اين روشها به جای روشهای مرسوم و جاری مجاب شوند و رغبت پيدا كنند.
وی در ادامه گفت: كار دوم حوزههای علميه بعد از نظريهپردازی و تئوريزه كردن مسئله سبك زندگی اسلامی، تبيين و فرهنگسازی آن است و روحانيون و مبلغين حوزههای علميه به روشهای مختلف میتوانند در اين زمينه تأثيرگذار باشند.
حجتالاسلام بسطامی با اشاره به راهكارهای تأثيرگذار برای گسترش سبک زندگی اسلامی توسط روحانيون و مبلغين حوزههای علميه، تصریح کرد: روحانيون و مبلغين با توجه به در اختيار داشتن منابر و مجالسی كه در آنها در ارتباط مستقيم و رو در رو با مردم هستند، فرصت و امكان بهتری برای فرهنگسازی اين موضوع دارند، چرا كه هيچ تبليغی مؤثرتر از تبليغ چهره به چهره نيست؛ روحانيون و مبلغين، با استفاده از اين ظرفيت میتوانند با تشريح شاخصها و ابعاد حيات دينی و بيان امتيازات و وجوه برتری اين سبك از زندگی و همچنين ذكر بركات و جذابيتهای آن، مردم را تشويق به رویآوری به تصحيح و تجديد نظر در روشهای زندگی كنند.
اين كارشناس دينی، اظهار کرد: در تاريخ اسلام، بهويژه دوران پيامبر(ص)، مسجد كاركردی چند وجهی داشت و فقط منحصر به اقامه نماز نبود؛ لذا روحانيت ما بايد با رجوع به اين سنت نبوی و احيای مسجدمحوری، كه اتفاقاً خود همين كار از مشخصههای جامعه اسلامی است، آنرا در جهت آموزشهای سبك زندگی دينی به كار گيرند.
حجتالاسلام بسطامی با اشاره به نقش مؤثر رادیو و تلویزیون در انتقال فرهنگ و سبک زندگی اسلامی، گفت: رسانه ملی به علت فراگيری مخاطبين و ابزارهايی كه در اختيار دارد، نقش بیبديلی در فرهنگسازی ایفا میکند، اما با توجه به حساسيتها و ظرافتهايی كه در مقوله تبيين سبك زندگی دينی وجود دارد، حضور دانشآموختههای حوزههای علميه در فرآيند برنامهسازی در حوزه دینی لازم و ضروری است.
وی در پايان خاطرنشان كرد: ذكر اين نكته قابل توجه است كه نبايد در ترويج سبك زندگی دينی به گونهای رفتار كرد که اين ذهنيت در مردم ايجاد شود که زندگی دينی يعنی زندگی توأم با محدوديت؛ بنابراين بايد بيش از هر چيز، فوايد و جذابيتهای دین و آموزههای آن مورد تأكيد قرار گيرد.
