انفاق، يك قانون عمومی در جهان آفرينش است
گروه انديشه: امام جمعه درهشهر با بيان اينكه هر اندازه اخلاص در انفاق بالاتر باشد، ارزش آن نزد خداوند بيشتر است، تصريح كرد: انفاق، يك قانون عمومی در جهان آفرينش است و تمام موجودات عالم، عامل به آن هستند.
حجتالاسلام محمدجواد قنبربيگی، امام جمعه درهشهر در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه ايلام، با اشاره به آيه «الَّذِينَ إِذَا أَنْفَقُوا لَمْ یُسْرِفُوا وَلَمْ یَقْتُرُوا وَكَانَ بَیْنَ ذَلِكَ قَوَامًا؛ آنها كسانی هستند كه هر گاه انفاق كنند نه اسراف میكنند و نه سختگيری، بلكه در ميان اين دو حد اعتدالی دارند»، اظهار كرد: يكی از ويژگیها و صفتهای عبادالرحمن و بندگان ممتاز خداوند، تعادل در انفاق است.
وی با بيان اينكه اصل انفاق، مفروعٌ عنه است، يعنی انفاق عبادالرّحمن مسلم و قطعی است زيرا آيه فوق در مورد اصل انفاق بحث نمی كند بلكه تعادل در انفاق را بيان می كند، گفت: «انفاق فی سبيل الله» صَرف مال در جهت پيروی از خدا و يا امور شايسته ديگر است، به عبارت ديگر سهيم كردن نيازمندان از آنچه خداوند به انسان روزی داده است؛ انفاق، فقط مربوط به مال نمیشود بلكه مال، يكی از مصاديق انفاق است؛ انفاق می تواند مال، ثروت، مواد غذائی، آبرو، علم و دانش و ... را شامل شود، خداوند در قرآن كريم می فرمايد : «وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ یُنْفِقُونَ؛ از آنچه به ايشان روزى دادهايم انفاق مىكنند».
اين مبلغ دينی با بايان اينكه هم اهل ايمان انفاق میكنند و هم اهل كفر، تصريح كرد: اهل ايمان در راه خدا انفاق میكنند «الَّذِينَ یُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِی سَبِيلِ اللَّهِ؛ كسانی كه اموال خود را در راه خدا انفاق میكنند» و اهل كفر هم اموال خود را انفاق می كنند ولی هدف آنها سدّ راه خدا است «إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا یُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ لِیَصُدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ فَسَیُنْفِقُونَهَا ثُمَّ تَكُونُ عَلَیْهِمْ حَسْرَةً ثُمَّ یُغْلَبُونَ وَالَّذِينَ كَفَرُوا إِلَى جَهَنَّمَ یُحْشَرُونَ؛ بىگمان كسانى كه كفر ورزيدند اموال خود را خرج مىكنند تا [مردم را] از راه خدا بازدارند پس به زودى [همه] آن را خرج مىكنند و آنگاه حسرتى بر آنان خواهد گشت سپس مغلوب مىشوند و كسانى كه كفر ورزيدند به سوى دوزخ گردآورده خواهند شد»؛ در تفسير «علی بن ابراهيم» و بسياری ديگر از تفاسير چنين آمده است: آيه فوق در مورد جنگ بدر و كمك های مالی مردم مكه نازل شده است؛ زيرا هنگامی كه مشركان مكه به وسيله قاصد ابوسفيان از جريان آگاه شدند، اموال فراوانی جمع كردند تا به جنگجويان خود كمك كنند، اما سرانجام شكست خورده، كشته شدند و به سوی دوزخ شتافتند و آنچه را در اين راه مصرف كرده بودند مايه حسرت و اندوهشان شد.
وی در ادامه افزود: اهل كفر انفاق میكنند، اما از آن جهت كه اعتقادی ندارند و فقط برای دنيايشان تلاش میكنند، همان را هم از دست داده و بر آن حسرت میخورند و هم شكست میخورند و هم اهل جهنم خواهند بود؛ اما انفاق اهل ايمان، خداوند برای آنها تشويقهايی قرار داده است كه آن را بهتر انجام بدهند: «مَا عِنْدَكُمْ یَنْفَدُ وَمَا عِنْدَ اللَّهِ بَاقٍ؛ آن چه نزد شماست فانی میسازيم، اما آن كه نزد خداست باقی است»، و در جايی ديگر «مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَیْرٌ مِنْهَا وَهُمْ مِنْ فَزَعٍ یَوْمَئِذٍ آمِنُونَ؛ كسانی كه كار نيكی انجام دهند پاداش بهتر از آن خواهند داشت و آنان، از وحشت آن روز درامانند»، در روايتی از اصول كافی «حَسَنَة» به ولايت علی بن ابيطالب(ع) تفسير شده است، واضح است كه روايت يكی از مصاديق بارز «حَسَنَة» را بيان كرده است؛ در سوره انعام نيز آمده است: «مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا؛ هر كس كار نيكی بجا آورد، ده برابر آن پاداش دارد».
حجتالاسلام قنبربيگی با اشاره به اين آيه از قرآن كريم كه خداوند میفرمايد: «مَثَلُ الَّذِينَ یُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِی سَبِيلِ اللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِی كُلِّ سُنْبُلَةٍ مِائَةُ حَبَّةٍ؛ كسانی كه اموال خود را در راه خدا انفاق میكنند همانند بذری هست كه هفت خوشه بروياند كه در هر خوشه يكصد دانه باشد»، گفت: البته مقدار اجر متناسب با ميزان اخلاص است، «الَّذِينَ یُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِی سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ لا یُتْبِعُونَ مَا أَنْفَقُوا مَنًّا وَلا أَذًى لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ؛ كسانی كه اموال خود را در راه خدا انفاق میكنند سپس به دنبال انفاقی كه كردهاند منت نمیگذارد و آزاری نمیرسانند ، پاداش آنها نزد پروردگارشان محفوظ است»، هر اندازه اخلاص بالاتر باشد، ارزش آن هم بيشتر است، مانند انفاق اهل بيت پيامبر(ص) كه در آيات ابتدائی سوره «انسان» به آن اشاره شده كه از نظر كمّی مقدار ناچيزی بوده است(به اندازه چند قرص نان و ... ) اما به خاطر اخلاص بالای ايشان، از نظر كيفی بسيار با ارزش استد تا جايی كه خداوند رزق آنها را بی حساب میدهد.
اين مدرس حوزه و دانشگاه به جايگاه انفاق در نظام هستی نيز اشاره كرد و افزود: انفاق يك قانون عمومی در جهان آفرينش است و تمام موجودات عالم، عامل به آن هستند؛ خورشيد با گرمايی كه میدهد، درختان با ثمراتی كه دارند و ... .
وی با بيان اينكه اصل انفاق، مفروعٌ عنه است، يعنی انفاق عبادالرّحمن مسلم و قطعی است زيرا آيه فوق در مورد اصل انفاق بحث نمی كند بلكه تعادل در انفاق را بيان می كند، گفت: «انفاق فی سبيل الله» صَرف مال در جهت پيروی از خدا و يا امور شايسته ديگر است، به عبارت ديگر سهيم كردن نيازمندان از آنچه خداوند به انسان روزی داده است؛ انفاق، فقط مربوط به مال نمیشود بلكه مال، يكی از مصاديق انفاق است؛ انفاق می تواند مال، ثروت، مواد غذائی، آبرو، علم و دانش و ... را شامل شود، خداوند در قرآن كريم می فرمايد : «وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ یُنْفِقُونَ؛ از آنچه به ايشان روزى دادهايم انفاق مىكنند».
اين مبلغ دينی با بايان اينكه هم اهل ايمان انفاق میكنند و هم اهل كفر، تصريح كرد: اهل ايمان در راه خدا انفاق میكنند «الَّذِينَ یُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِی سَبِيلِ اللَّهِ؛ كسانی كه اموال خود را در راه خدا انفاق میكنند» و اهل كفر هم اموال خود را انفاق می كنند ولی هدف آنها سدّ راه خدا است «إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا یُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ لِیَصُدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ فَسَیُنْفِقُونَهَا ثُمَّ تَكُونُ عَلَیْهِمْ حَسْرَةً ثُمَّ یُغْلَبُونَ وَالَّذِينَ كَفَرُوا إِلَى جَهَنَّمَ یُحْشَرُونَ؛ بىگمان كسانى كه كفر ورزيدند اموال خود را خرج مىكنند تا [مردم را] از راه خدا بازدارند پس به زودى [همه] آن را خرج مىكنند و آنگاه حسرتى بر آنان خواهد گشت سپس مغلوب مىشوند و كسانى كه كفر ورزيدند به سوى دوزخ گردآورده خواهند شد»؛ در تفسير «علی بن ابراهيم» و بسياری ديگر از تفاسير چنين آمده است: آيه فوق در مورد جنگ بدر و كمك های مالی مردم مكه نازل شده است؛ زيرا هنگامی كه مشركان مكه به وسيله قاصد ابوسفيان از جريان آگاه شدند، اموال فراوانی جمع كردند تا به جنگجويان خود كمك كنند، اما سرانجام شكست خورده، كشته شدند و به سوی دوزخ شتافتند و آنچه را در اين راه مصرف كرده بودند مايه حسرت و اندوهشان شد.
وی در ادامه افزود: اهل كفر انفاق میكنند، اما از آن جهت كه اعتقادی ندارند و فقط برای دنيايشان تلاش میكنند، همان را هم از دست داده و بر آن حسرت میخورند و هم شكست میخورند و هم اهل جهنم خواهند بود؛ اما انفاق اهل ايمان، خداوند برای آنها تشويقهايی قرار داده است كه آن را بهتر انجام بدهند: «مَا عِنْدَكُمْ یَنْفَدُ وَمَا عِنْدَ اللَّهِ بَاقٍ؛ آن چه نزد شماست فانی میسازيم، اما آن كه نزد خداست باقی است»، و در جايی ديگر «مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَیْرٌ مِنْهَا وَهُمْ مِنْ فَزَعٍ یَوْمَئِذٍ آمِنُونَ؛ كسانی كه كار نيكی انجام دهند پاداش بهتر از آن خواهند داشت و آنان، از وحشت آن روز درامانند»، در روايتی از اصول كافی «حَسَنَة» به ولايت علی بن ابيطالب(ع) تفسير شده است، واضح است كه روايت يكی از مصاديق بارز «حَسَنَة» را بيان كرده است؛ در سوره انعام نيز آمده است: «مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا؛ هر كس كار نيكی بجا آورد، ده برابر آن پاداش دارد».
حجتالاسلام قنبربيگی با اشاره به اين آيه از قرآن كريم كه خداوند میفرمايد: «مَثَلُ الَّذِينَ یُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِی سَبِيلِ اللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِی كُلِّ سُنْبُلَةٍ مِائَةُ حَبَّةٍ؛ كسانی كه اموال خود را در راه خدا انفاق میكنند همانند بذری هست كه هفت خوشه بروياند كه در هر خوشه يكصد دانه باشد»، گفت: البته مقدار اجر متناسب با ميزان اخلاص است، «الَّذِينَ یُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِی سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ لا یُتْبِعُونَ مَا أَنْفَقُوا مَنًّا وَلا أَذًى لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ؛ كسانی كه اموال خود را در راه خدا انفاق میكنند سپس به دنبال انفاقی كه كردهاند منت نمیگذارد و آزاری نمیرسانند ، پاداش آنها نزد پروردگارشان محفوظ است»، هر اندازه اخلاص بالاتر باشد، ارزش آن هم بيشتر است، مانند انفاق اهل بيت پيامبر(ص) كه در آيات ابتدائی سوره «انسان» به آن اشاره شده كه از نظر كمّی مقدار ناچيزی بوده است(به اندازه چند قرص نان و ... ) اما به خاطر اخلاص بالای ايشان، از نظر كيفی بسيار با ارزش استد تا جايی كه خداوند رزق آنها را بی حساب میدهد.
اين مدرس حوزه و دانشگاه به جايگاه انفاق در نظام هستی نيز اشاره كرد و افزود: انفاق يك قانون عمومی در جهان آفرينش است و تمام موجودات عالم، عامل به آن هستند؛ خورشيد با گرمايی كه میدهد، درختان با ثمراتی كه دارند و ... .
