انتخابات؛ فرصتی تكرارنشدنی برای متوليان كرسیهای آزادانديشی
گروه سياسی: جمهوری اسلامی ايران در تمام عرصهها خواهان در انداختن طرحی نو برای بهبود نظام فكری جهان بوده و برای تحقق اين آرمان، كرسیهای آزادانديشی میتوانند نقش ويژهای داشته باشند و در اين بين انتخابات نيز میتواند فرصتی تكرارنشدنی برای متوليان كرسیهای آزادانديشی باشد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) شعبه قزوین، امروز فضای دانشگاهی كشور به پديده آزادانديشی نياز بنيادينی دارد اما بدون شک عملی كردن گفتهها در اين مورد تلاش دوچندان دانشجويان و دانشگاهيان برای ايجاد بسترها را میطلبد.
جمهوری اسلامی در عرصههای علمی، فكری و سياسی همواره خواهان در انداختن طرحی نو برای بهبود نظام فكری جهان بوده و برای تحقق اين آرمان، كرسیهای آزادانديشی میتوانند نقش ويژهای داشته باشند، در صورت تحقق كرسیهای آزادانديشی به طور كامل، اين بنيان فكری وظايف زيادی به دوش خواهد كشيد كه غير از آن از هيچيك از قوای كشوری و لشكری برنخواهد آمد.
در حال حاضر رهبر معظم انقلاب اسلامی، والاترين مقام حامی كرسیهای آزادانديشی هستند كه از حداقل 10 سال گذشته تأكيد بسياری بر لزوم وجود كرسیهای آزادانديشی در دانشگاهها داشتهاند و اين دغدغه خويش را در ديدارهای خود با دانشجويان طی سالهای اخير بارها مطرح كردهاند.
ايشان طرح علمی و اصولی نظريههای مختلف در كرسیها را يكی از فوايد اجرای اين كرسیها دانستهاند و بر وظيفه نظام بر حمايت از گفتمان منطقی افكار گوناگون به شكل سالم تاكيد داشتهاند. ميدان دادن به دانشجويان و بيمناك نبودن از اظهارنظرهای آنها، يكی ديگر از فوايد كرسیها در بيانات رهبر انقلاب برشمرده شده است.
آزادانديشی به لفظ و مفهوم، عبارتی متعالی است و همانطور كه گفته شد، متضمن پيشرفت كشور. اما بدون شك اين مدل گفتمانی نيز برای رسيدن به سرمنزل مقصود، نياز به مديريت صحيح دارد؛ مديريتی كه به فرموده مقام معظم رهبری بايد بدست نخبگان و «خود دانشگاهيان» باشد.
در سخنان ايشان، توجه به محتوای مباحث مطرحشده در كرسیها اهميت پيدا میكند؛ تاجايیكه دانشجويان و دانشگاهيان را از طرح موضوعات مخرب و برخلاف مصالح كشور برحذر میدارند. از اين بيان حكيمانه همچنين مستفاد میگردد كه نبايد نگاه امنيتی يا انضباطی به كرسیهای آزادانديشی داشت. اين مسئله، دغدغهای است كه سايه آن بر كرسیهای آزادانديشی سنگينی میكند و باعث میشود دانشجويان زيادی نظرات خود به گمان برخورد نهادهای انضباطی دانشگاه يا ديگر نهادهای امنيتی طرح نكنند. با اينكه واقعيت با اين نگاه فاصله زيادی دارد، اما نمیتوان اثر مخرب اين طرز فكر برخی دانشجويان را در كم رونقی كرسیها ناديده گرفت.
آزاد انديشی، زمينهساز نظريهپردازی است
مسئول سياسی بسيج اساتيد استان قزوين و مدرس تاريخ تمدن و فرهنگ اسلامی دانشگاه بينالمللی امام خمينی(ره) در اين خصوص میگويد: آييننامه طرحشده برای كرسیهای آزادانديشی، جامع و منسجم است و اگر كرسیها در چارچوب آييننامه اجرا شوند، نگرانی خاصی برای مسئول ان دانشگاهها به وجود نخواهد آمد.
محمد اميدی میافزايد: اگر دانشجوها و نهادهای دانشجويی مانند بسيج دانشجويی، انجمن اسلامی دانشجويان و ... به شكل جدی پيگير برگزاری كرسیها باشند، میتوان اميدوار بود كه كرسیهای آزادانديشی در دانشگاهها نهادينه شود.
اميدی تأكيد دارد: با توجه به فشردگی برنامه تحصيلی دانشجويان، بايد جدول زمانبندی برگزاری كرسیهای آزادانديشی در ابتدای هرسال تنظيم شود و موضوعات مرتبط برای برگزاری كرسیها مدنظر قرار گيرد تا از اين طريق مشاركت بيشتری از دانشجويان و اساتيد شاهد باشيم.
مدرس تاريخ تمدن و فرهنگ اسلامی دانشگاه بينالمللی امام خمينی(ره) تصريح میكند: در برخی دانشگاهها در جلسات كرسیهای آزادانديشی، دانشجويان در بيان نظرات خود محدود میشوند كه اين امر به كيفيت و كميت كرسیها آسيب خواهد زد. از سوی ديگر در نظر نگرفتن آييننامه و ملاحظات دقيق اجرايی در برخی دانشگاه های استان باعث بروز مشكل و رعايت نشدن ادب استفاده از آزادی در جلسات شده كه همين اتفاق، روند برگزاری كرسیها را دچار آسيب میكند.
وی يادآور میشود: طرح نظرات عالمانه و مستدل از ضروريات كرسیهای آزادانديشی است و اظهارنظرهای هيجانی و احساسی در خور فضای كرسیها نيست. اما متاسفانه گاهی اوقات در دانشگاهها مشاهده میشود كه بهدليل مطالعه ناكافی از سوی دانشجويان و اشراف نداشتن به موضوعات مطرح شده، جلسات كرسیها به سمت هيجانی يا احساسیشدن نظرات پيش میرود و راه را برای انحراف از موضوع اصلی هموار میكند.
اميدی میافزايد: دانشجويانی كه برای ارائه نظرات در كرسیها شركت میكنند بايد مطالعه كافی در مورد موضوع داشته باشند.
وی اضافه میكند: رهبر معظم انقلاب اسلامی همواره بر برگزاری كرسیها تاكيد داشتند، تا به جای بروز رفتارهای سياسی نادرست در جامعه، در فضايی منطقی و عقلانی و در يك محيط آرام، ايدههای مختلف طرح شود و بهترين نظرات در بين آنها انتخاب شده و بهكار گرفته شوند.
مدرس تاريخ فرهنگ و تمدن اسلامی دانشگاه بين المللی امام خمينی(ره) توضيح میدهد: در ابتدای امر، ترس از تشنج در دانشگاهها بهواسطهی برگزاری كرسیها بين مسوولان وجود داشت. اما درحال حاضر مسوولان نگرانی كمتری دارند؛ ولی بااينحال اجرای كرسیها هنوز در دانشگاهها نهادينه نشده است.
وی يادآور میشود: وجود برخی موانع باعث كمرونقی كرسیهای آزاد انديشی در دانشگاههاست؛ توقع برخی دانشجويان از كرسیهای آزادانديشی غيرواقعی است بهطوری انتظار دارند همه مشكلات موجود كشور در يك جلسه كرسی حل شود؛ اين درحالیاست كه كرسیهای آزادانديشی محل جلب بهترين نظرات برای ارتقای فكری و عملی در حوزههای مختلف است.
اميدی خاطرنشان میكند: زمانشناسی برای طرح موضوعات كرسیهای آزادانديشی بسيار مهم است و طرح موضوعی نادرست در يك برهه زمانی، میتواند به مصالح كشور آسيب بزند. در وضعيت كنونی كشور موضوعاتی مانند انتخابات رياست جمهوری، شعار سال 92 (حماسه سياسی و حماسه اقتصادی) و موضوعات فرهنگی بايد در اولويت موضوعات كرسیها قرار بگيرند.
كرسیها میتوانند پاسخگوی نيازهای فكری و اعتقادی باشند
دبير كميته همكاریهای آموزش و پرورش و حوزه علميه قزوين و مدرس معارف اسلامی دانشگاه بينالمللی امام خمينی(ره) معتقد است؛ با توجه به فضای چهرهبهچهره در كرسیهای آزادانديشی، طرح مسائل اعتقادی توسط اساتيد دانشگاهها میتواند به نياز دانشجويان در اينگونه مسائل پاسخ دهد.
حجتالاسلام محمد زاده چمتوئی اضافه میكند: دانشجويان در خلال كرسیهای اعتقادی میتوانند سئوالات خود را مطرح كنند و يا اينكه در خلال برگزاری جلسات، پرسشهايی در ذهنشان ايجاد میشود و به نيازهای فكری خود در اين زمينه پی میبرند.
دبير كميته همكاریهای آموزش و پرورش و حوزه علميه قزوين میافزايد: طی سال گذشته يك هزار و 190 گفتمان دينی در مدارس استان برگزار شده است حال كرسیهای آزادانديشی در فضای دانشگاهی میتواند بخشی از نياز مطالعاتی دانشجويان در زمينههای اعتقادی را برطرف كند.
وی تصريح میكند: برای برگزاری كرسیهای آزادانديشی لازم است فرهنگ گفتوگو به شكل صحيح در دانشگاهها جابيفتد تا طرفين بتوانند نظرات يكديگر را در فضايی آرام و منطقی بشنوند و كنكاش كنند.
محمدزاده ادامه میدهد: يكی از آسيبهای كرسیهای آزادانديشی، انحراف موضوعات كرسی از مباحث مفيد است كه میتواند به جای تنوير افكار عمومی، جلسه را به محلی برای انحراف تبديل كند.
وی يادآورشد: امروز مباحثی مانند مهدويت، نحلههای انحرافی و عرفانهای كاذب میتواند محور بحثهای اعتقادی در كرسیهای آزادانديشی باشد.
انتخابات؛ فرصتی تكرارنشدنی
كشور ما درحالی خود را برای انتخابات رياست جمهوری يازدهم آماده میكند كه تجربه تلخ فتنه را در انتخابات گذشته پشتسر نهاده است؛ انتخاباتی پرشور كه بعد از برگزاری آن، عدهای سوار بر مركب چموش فتنه به برخی تشنجها در فضای غبارآلود آن زمان دامن زدند.
بسياری از اتفاقات حاصل از هيجانات سياسی چهار سال قبل، بهدليل كمكاری برخی مسئولان فرهنگی و دانشگاهی در ايجاد فرصتهايی برای طرح مباحث سياسی و فرهنگی در فضای دانشگاهی بود و اگر غير از اين بود، هيچگاه دشمن نمیتوانست با تكيه بر بعضی شبهات و طرح اتهامهايی نسبت به نظام اسلامی، افكار دانشجويان را متشنج كند و از آب گلآلود ماهی بگيرد.
حالا پس از چهارسال، فرصت مناسبی است تا شور سياسی موجود در دانشگاهها به واسطه نزديكی به انتخابات، در كرسیهای آزادانديشی بكار گرفته شود تا از اين طريق هم برگزاری كرسیها در دانشگاهها نهادينه شود و هم فضای سياسی كشور در آستانه انتخابات از بركات اين مدل گفتمانی بهرهمند گردد.
جمهوری اسلامی در عرصههای علمی، فكری و سياسی همواره خواهان در انداختن طرحی نو برای بهبود نظام فكری جهان بوده و برای تحقق اين آرمان، كرسیهای آزادانديشی میتوانند نقش ويژهای داشته باشند، در صورت تحقق كرسیهای آزادانديشی به طور كامل، اين بنيان فكری وظايف زيادی به دوش خواهد كشيد كه غير از آن از هيچيك از قوای كشوری و لشكری برنخواهد آمد.
در حال حاضر رهبر معظم انقلاب اسلامی، والاترين مقام حامی كرسیهای آزادانديشی هستند كه از حداقل 10 سال گذشته تأكيد بسياری بر لزوم وجود كرسیهای آزادانديشی در دانشگاهها داشتهاند و اين دغدغه خويش را در ديدارهای خود با دانشجويان طی سالهای اخير بارها مطرح كردهاند.
ايشان طرح علمی و اصولی نظريههای مختلف در كرسیها را يكی از فوايد اجرای اين كرسیها دانستهاند و بر وظيفه نظام بر حمايت از گفتمان منطقی افكار گوناگون به شكل سالم تاكيد داشتهاند. ميدان دادن به دانشجويان و بيمناك نبودن از اظهارنظرهای آنها، يكی ديگر از فوايد كرسیها در بيانات رهبر انقلاب برشمرده شده است.
آزادانديشی به لفظ و مفهوم، عبارتی متعالی است و همانطور كه گفته شد، متضمن پيشرفت كشور. اما بدون شك اين مدل گفتمانی نيز برای رسيدن به سرمنزل مقصود، نياز به مديريت صحيح دارد؛ مديريتی كه به فرموده مقام معظم رهبری بايد بدست نخبگان و «خود دانشگاهيان» باشد.
در سخنان ايشان، توجه به محتوای مباحث مطرحشده در كرسیها اهميت پيدا میكند؛ تاجايیكه دانشجويان و دانشگاهيان را از طرح موضوعات مخرب و برخلاف مصالح كشور برحذر میدارند. از اين بيان حكيمانه همچنين مستفاد میگردد كه نبايد نگاه امنيتی يا انضباطی به كرسیهای آزادانديشی داشت. اين مسئله، دغدغهای است كه سايه آن بر كرسیهای آزادانديشی سنگينی میكند و باعث میشود دانشجويان زيادی نظرات خود به گمان برخورد نهادهای انضباطی دانشگاه يا ديگر نهادهای امنيتی طرح نكنند. با اينكه واقعيت با اين نگاه فاصله زيادی دارد، اما نمیتوان اثر مخرب اين طرز فكر برخی دانشجويان را در كم رونقی كرسیها ناديده گرفت.
آزاد انديشی، زمينهساز نظريهپردازی است
مسئول سياسی بسيج اساتيد استان قزوين و مدرس تاريخ تمدن و فرهنگ اسلامی دانشگاه بينالمللی امام خمينی(ره) در اين خصوص میگويد: آييننامه طرحشده برای كرسیهای آزادانديشی، جامع و منسجم است و اگر كرسیها در چارچوب آييننامه اجرا شوند، نگرانی خاصی برای مسئول ان دانشگاهها به وجود نخواهد آمد.
محمد اميدی میافزايد: اگر دانشجوها و نهادهای دانشجويی مانند بسيج دانشجويی، انجمن اسلامی دانشجويان و ... به شكل جدی پيگير برگزاری كرسیها باشند، میتوان اميدوار بود كه كرسیهای آزادانديشی در دانشگاهها نهادينه شود.
اميدی تأكيد دارد: با توجه به فشردگی برنامه تحصيلی دانشجويان، بايد جدول زمانبندی برگزاری كرسیهای آزادانديشی در ابتدای هرسال تنظيم شود و موضوعات مرتبط برای برگزاری كرسیها مدنظر قرار گيرد تا از اين طريق مشاركت بيشتری از دانشجويان و اساتيد شاهد باشيم.
مدرس تاريخ تمدن و فرهنگ اسلامی دانشگاه بينالمللی امام خمينی(ره) تصريح میكند: در برخی دانشگاهها در جلسات كرسیهای آزادانديشی، دانشجويان در بيان نظرات خود محدود میشوند كه اين امر به كيفيت و كميت كرسیها آسيب خواهد زد. از سوی ديگر در نظر نگرفتن آييننامه و ملاحظات دقيق اجرايی در برخی دانشگاه های استان باعث بروز مشكل و رعايت نشدن ادب استفاده از آزادی در جلسات شده كه همين اتفاق، روند برگزاری كرسیها را دچار آسيب میكند.
وی يادآور میشود: طرح نظرات عالمانه و مستدل از ضروريات كرسیهای آزادانديشی است و اظهارنظرهای هيجانی و احساسی در خور فضای كرسیها نيست. اما متاسفانه گاهی اوقات در دانشگاهها مشاهده میشود كه بهدليل مطالعه ناكافی از سوی دانشجويان و اشراف نداشتن به موضوعات مطرح شده، جلسات كرسیها به سمت هيجانی يا احساسیشدن نظرات پيش میرود و راه را برای انحراف از موضوع اصلی هموار میكند.
اميدی میافزايد: دانشجويانی كه برای ارائه نظرات در كرسیها شركت میكنند بايد مطالعه كافی در مورد موضوع داشته باشند.
وی اضافه میكند: رهبر معظم انقلاب اسلامی همواره بر برگزاری كرسیها تاكيد داشتند، تا به جای بروز رفتارهای سياسی نادرست در جامعه، در فضايی منطقی و عقلانی و در يك محيط آرام، ايدههای مختلف طرح شود و بهترين نظرات در بين آنها انتخاب شده و بهكار گرفته شوند.
مدرس تاريخ فرهنگ و تمدن اسلامی دانشگاه بين المللی امام خمينی(ره) توضيح میدهد: در ابتدای امر، ترس از تشنج در دانشگاهها بهواسطهی برگزاری كرسیها بين مسوولان وجود داشت. اما درحال حاضر مسوولان نگرانی كمتری دارند؛ ولی بااينحال اجرای كرسیها هنوز در دانشگاهها نهادينه نشده است.
وی يادآور میشود: وجود برخی موانع باعث كمرونقی كرسیهای آزاد انديشی در دانشگاههاست؛ توقع برخی دانشجويان از كرسیهای آزادانديشی غيرواقعی است بهطوری انتظار دارند همه مشكلات موجود كشور در يك جلسه كرسی حل شود؛ اين درحالیاست كه كرسیهای آزادانديشی محل جلب بهترين نظرات برای ارتقای فكری و عملی در حوزههای مختلف است.
اميدی خاطرنشان میكند: زمانشناسی برای طرح موضوعات كرسیهای آزادانديشی بسيار مهم است و طرح موضوعی نادرست در يك برهه زمانی، میتواند به مصالح كشور آسيب بزند. در وضعيت كنونی كشور موضوعاتی مانند انتخابات رياست جمهوری، شعار سال 92 (حماسه سياسی و حماسه اقتصادی) و موضوعات فرهنگی بايد در اولويت موضوعات كرسیها قرار بگيرند.
كرسیها میتوانند پاسخگوی نيازهای فكری و اعتقادی باشند
دبير كميته همكاریهای آموزش و پرورش و حوزه علميه قزوين و مدرس معارف اسلامی دانشگاه بينالمللی امام خمينی(ره) معتقد است؛ با توجه به فضای چهرهبهچهره در كرسیهای آزادانديشی، طرح مسائل اعتقادی توسط اساتيد دانشگاهها میتواند به نياز دانشجويان در اينگونه مسائل پاسخ دهد.
حجتالاسلام محمد زاده چمتوئی اضافه میكند: دانشجويان در خلال كرسیهای اعتقادی میتوانند سئوالات خود را مطرح كنند و يا اينكه در خلال برگزاری جلسات، پرسشهايی در ذهنشان ايجاد میشود و به نيازهای فكری خود در اين زمينه پی میبرند.
دبير كميته همكاریهای آموزش و پرورش و حوزه علميه قزوين میافزايد: طی سال گذشته يك هزار و 190 گفتمان دينی در مدارس استان برگزار شده است حال كرسیهای آزادانديشی در فضای دانشگاهی میتواند بخشی از نياز مطالعاتی دانشجويان در زمينههای اعتقادی را برطرف كند.
وی تصريح میكند: برای برگزاری كرسیهای آزادانديشی لازم است فرهنگ گفتوگو به شكل صحيح در دانشگاهها جابيفتد تا طرفين بتوانند نظرات يكديگر را در فضايی آرام و منطقی بشنوند و كنكاش كنند.
محمدزاده ادامه میدهد: يكی از آسيبهای كرسیهای آزادانديشی، انحراف موضوعات كرسی از مباحث مفيد است كه میتواند به جای تنوير افكار عمومی، جلسه را به محلی برای انحراف تبديل كند.
وی يادآورشد: امروز مباحثی مانند مهدويت، نحلههای انحرافی و عرفانهای كاذب میتواند محور بحثهای اعتقادی در كرسیهای آزادانديشی باشد.
انتخابات؛ فرصتی تكرارنشدنی
كشور ما درحالی خود را برای انتخابات رياست جمهوری يازدهم آماده میكند كه تجربه تلخ فتنه را در انتخابات گذشته پشتسر نهاده است؛ انتخاباتی پرشور كه بعد از برگزاری آن، عدهای سوار بر مركب چموش فتنه به برخی تشنجها در فضای غبارآلود آن زمان دامن زدند.
بسياری از اتفاقات حاصل از هيجانات سياسی چهار سال قبل، بهدليل كمكاری برخی مسئولان فرهنگی و دانشگاهی در ايجاد فرصتهايی برای طرح مباحث سياسی و فرهنگی در فضای دانشگاهی بود و اگر غير از اين بود، هيچگاه دشمن نمیتوانست با تكيه بر بعضی شبهات و طرح اتهامهايی نسبت به نظام اسلامی، افكار دانشجويان را متشنج كند و از آب گلآلود ماهی بگيرد.
حالا پس از چهارسال، فرصت مناسبی است تا شور سياسی موجود در دانشگاهها به واسطه نزديكی به انتخابات، در كرسیهای آزادانديشی بكار گرفته شود تا از اين طريق هم برگزاری كرسیها در دانشگاهها نهادينه شود و هم فضای سياسی كشور در آستانه انتخابات از بركات اين مدل گفتمانی بهرهمند گردد.
