تبيين سبك زندگی اسلامی ـ ايرانی در فضای مجازی/55
فضای مجازی با توجه به ماهيتش اثرگذار بر جنبه اجتماعی زندگی اسلامی است
گروه فضای مجازی: مؤسس دانشكده مجازی علوم حديث گفت: از شاخصهای اصلی سبك زندگی اسلامی، جنبههای اجتماعی آن است كه اينترنت به عنوان تاری جهانگستر، راهی آسان را برای برقراری ارتباطات نزديك انسانی فراهم میسازد.
حجتالاسلام والمسلمين سيدحميد حسينی، مؤسس دانشكده مجازی علوم حديث در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) با اشاره به اين موضوع مبنی بر اينكه از ابزارهای نوين میتوان در راستای اهداف مورد نظر سبك زندگی اسلامی استفاده كرد، اظهار كرد: ابزارهای فناوری اطلاعات و ارتباطات، هر نوع هدف و برنامهای را تسهيل میكنند؛ بنابراين فضای مجازی و ابزارهای آن، هم تهديدی جدی برای ارزشها و سبك زندگی اسلامی بهشمار میرود و هم فرصتی بزرگ برای حركت شتابانتر به سوی تحقق ارزشهای اخلاقی و پايبندی به سبك زندگی اسلامی فراهم میسازد.
وی افزود: ويژگی فناوریهای نوين تنها به دليل ابزار بودن اين فناوری نيست؛ چرا كه ابزارها و فناوریهای فراوانی وجود دارد كه هيچيك چنين نقشی را ايفا نمیكند. به نظر میرسد راز اين تأثيرگذاری را بايد در ويژگیهای ديگر فضای مجازی جستجو كرد.
مؤسس دانشكده مجازی علوم حديث تصريح كرد: در فضای مجازی با شبكهای گسترده، پيچيده و شگفتانگيز روبرو هستيم كه به تدريج شكل گرفته و همچنان در حال تكامل و تحول است. اگرچه به دليل ماهيت سيال و نگاههای متفاوت به اين پديده، تعيين دقيق ويژگیهای آن، كار آسانی نيست، اما با تكيه بر تجربه و ممارست در بهرهگيری از امكانات اينترنت میتوان ويژگیهای متعددی را برای اين شبكه بيان كرد.
وی بيان كرد: ويژگیهايی همچون ايجاد شبكهای پيوندساز، پديدآوردن رسانهای دوسويه، ساختن نقابی برای گمنامی، فراهم ساختن شرايطی برای خلوت افراد و جدا كردن آنها از اجتماعات حضوری، ساختن عرصهای كه هيچ نوع قيد و محدوديتی را برنمیتابد، ابزارهايی كه بسياری از خواستهها را به آسانترين شكل محقق میسازد، تجميع انبوهی از اطلاعات كه هيچجای ديگر نمیتوان آنها را به دست آورد، فراهم آوردن شرايطی كه ابهامهای متعددی را میآفريند و مانند آن، ويژگیهايی است كه هر يك میتواند فرصتی را برای رفتارهای اخلاقی يا غير اخلاقی در اختيار ما بگذارد.
حجتالاسلام حسينی در پاسخ به اين پرسش مبنی بر اينكه ويژگیهای فناوریهای نوين چگونه میتواند فرصتی برای تحقق سبك زندگی اسلامی بهشمار آيد؟ گفت: هر يك از اين ويژگیها، فرصتهايی را در اختيار ما میگذارد كه با شناخت دقيق آنها و فرهنگسازی مناسب میتوان زمينههايی را برای گسترش ارزشها پديد آورد. برای مثال همين شبكهای بودن و پيوندساز بودن اينترنت، فرصت بسيار بزرگی است.
وی يادآور شد: اينترنت، تاری جهانگستر است كه نه تنها زمينه ارتباط نزديك افراد را از نقاط دوردست فراهم میسازد، بلكه به دليل گشودن راههايی آسان و جديد برای برقراری ارتباطات نزديك انسانی، از ظرفيت بسيار بالايی برای ايجاد و تحكيم پيوندها ميان اعضای يك جامعه و اعضای جوامع گوناگون با يكديگر برخوردار است.
مؤسس دانشكده مجازی علوم حديث تصريح كرد: اگر معيارها و شاخصهای اصلی سبك زندگی اسلامی را شناسايی كنيم، مهمترين اركان آن را در جنبههای اجتماعی خواهيم يافت. ارزشهای اصيلی همچون ارتباطات و پيوندهای اجتماعی، مهرورزی و محبت، مواسات و همدردی، كار جمعی و گروهی و مواردی از اين دست، شاخصهايی هستند كه با وجود شبكه پيوندساز اينترنت، بسيار بهتر و بيشتر از گذشته میتوان آنها را محقق ساخت و تقويت كرد. البته همين شبكه ممكن است زمينهای مساعد برای ارتباطات غير اخلاقی، دوستی با نااهلان، غفلت از وظايف خانوادگی و مانند آن را فراهم آورد.
وی ادامه داد: ويژگی ديگری كه میتوان برای مثال در اينجا مطرح كرد، شرايطی است كه اينترنت برای گمنامی افراد فراهم میسازد. امروزه به آسانی میتوان با اسامی مستعار يا شخصيتهايی ساختگی در شبكههای اجتماعی عضو شد و هر كاربری اين امكان را دارد كه شخصيتی متفاوت و مجازی را برای خود ايجاد كند.
حسينی در پايان اين گفتوگو اظهار كرد: همين ويژگی سبب شده است تا برخی از افرادی كه در زندگی اصلی خود، شخصيتی متدين و اخلاقی را به نمايش میگذارند، در آن محيط، زمانی كه محدوديتها را در برابر خود نمیبينند، شرم و حيا را كنار گذاشته و دست به هر عملی میزنند. طبيعی است كه چنين شرايطی، سبب بیحيايی، نفاق، فريبكاری و بسياری ديگر از رذايل اخلاقی میشود. اما همين ويژگی را میتوان از منظری ديگر، فرصتی برای انفاق و احسان مخفيانه، كمك به ديگران، پرسيدن پرسشها و مشاورههای دشوار و زمينهای برای خودشناسی به حساب آورد.
وی افزود: ويژگی فناوریهای نوين تنها به دليل ابزار بودن اين فناوری نيست؛ چرا كه ابزارها و فناوریهای فراوانی وجود دارد كه هيچيك چنين نقشی را ايفا نمیكند. به نظر میرسد راز اين تأثيرگذاری را بايد در ويژگیهای ديگر فضای مجازی جستجو كرد.
مؤسس دانشكده مجازی علوم حديث تصريح كرد: در فضای مجازی با شبكهای گسترده، پيچيده و شگفتانگيز روبرو هستيم كه به تدريج شكل گرفته و همچنان در حال تكامل و تحول است. اگرچه به دليل ماهيت سيال و نگاههای متفاوت به اين پديده، تعيين دقيق ويژگیهای آن، كار آسانی نيست، اما با تكيه بر تجربه و ممارست در بهرهگيری از امكانات اينترنت میتوان ويژگیهای متعددی را برای اين شبكه بيان كرد.
وی بيان كرد: ويژگیهايی همچون ايجاد شبكهای پيوندساز، پديدآوردن رسانهای دوسويه، ساختن نقابی برای گمنامی، فراهم ساختن شرايطی برای خلوت افراد و جدا كردن آنها از اجتماعات حضوری، ساختن عرصهای كه هيچ نوع قيد و محدوديتی را برنمیتابد، ابزارهايی كه بسياری از خواستهها را به آسانترين شكل محقق میسازد، تجميع انبوهی از اطلاعات كه هيچجای ديگر نمیتوان آنها را به دست آورد، فراهم آوردن شرايطی كه ابهامهای متعددی را میآفريند و مانند آن، ويژگیهايی است كه هر يك میتواند فرصتی را برای رفتارهای اخلاقی يا غير اخلاقی در اختيار ما بگذارد.
حجتالاسلام حسينی در پاسخ به اين پرسش مبنی بر اينكه ويژگیهای فناوریهای نوين چگونه میتواند فرصتی برای تحقق سبك زندگی اسلامی بهشمار آيد؟ گفت: هر يك از اين ويژگیها، فرصتهايی را در اختيار ما میگذارد كه با شناخت دقيق آنها و فرهنگسازی مناسب میتوان زمينههايی را برای گسترش ارزشها پديد آورد. برای مثال همين شبكهای بودن و پيوندساز بودن اينترنت، فرصت بسيار بزرگی است.
وی يادآور شد: اينترنت، تاری جهانگستر است كه نه تنها زمينه ارتباط نزديك افراد را از نقاط دوردست فراهم میسازد، بلكه به دليل گشودن راههايی آسان و جديد برای برقراری ارتباطات نزديك انسانی، از ظرفيت بسيار بالايی برای ايجاد و تحكيم پيوندها ميان اعضای يك جامعه و اعضای جوامع گوناگون با يكديگر برخوردار است.
مؤسس دانشكده مجازی علوم حديث تصريح كرد: اگر معيارها و شاخصهای اصلی سبك زندگی اسلامی را شناسايی كنيم، مهمترين اركان آن را در جنبههای اجتماعی خواهيم يافت. ارزشهای اصيلی همچون ارتباطات و پيوندهای اجتماعی، مهرورزی و محبت، مواسات و همدردی، كار جمعی و گروهی و مواردی از اين دست، شاخصهايی هستند كه با وجود شبكه پيوندساز اينترنت، بسيار بهتر و بيشتر از گذشته میتوان آنها را محقق ساخت و تقويت كرد. البته همين شبكه ممكن است زمينهای مساعد برای ارتباطات غير اخلاقی، دوستی با نااهلان، غفلت از وظايف خانوادگی و مانند آن را فراهم آورد.
وی ادامه داد: ويژگی ديگری كه میتوان برای مثال در اينجا مطرح كرد، شرايطی است كه اينترنت برای گمنامی افراد فراهم میسازد. امروزه به آسانی میتوان با اسامی مستعار يا شخصيتهايی ساختگی در شبكههای اجتماعی عضو شد و هر كاربری اين امكان را دارد كه شخصيتی متفاوت و مجازی را برای خود ايجاد كند.
حسينی در پايان اين گفتوگو اظهار كرد: همين ويژگی سبب شده است تا برخی از افرادی كه در زندگی اصلی خود، شخصيتی متدين و اخلاقی را به نمايش میگذارند، در آن محيط، زمانی كه محدوديتها را در برابر خود نمیبينند، شرم و حيا را كنار گذاشته و دست به هر عملی میزنند. طبيعی است كه چنين شرايطی، سبب بیحيايی، نفاق، فريبكاری و بسياری ديگر از رذايل اخلاقی میشود. اما همين ويژگی را میتوان از منظری ديگر، فرصتی برای انفاق و احسان مخفيانه، كمك به ديگران، پرسيدن پرسشها و مشاورههای دشوار و زمينهای برای خودشناسی به حساب آورد.
