مقابله با مخاطبگريزی و راهكارهای ارتقای جذب مخاطب در مؤسسات قرآنی/2
غفلت از نيازسنجی مخاطبان در تدوين كتب/ مخاطبمحوری در آموزش قرآن مورد توجه قرار گيرد
گروه مؤسسات قرآنی مردمنهاد: نيازسنجی مخاطبان در تدوين كتب آموزشی يكی از مواردی است كه به آن بیتوجهی شده و در واقع آموزشها براساس مخاطب محوری و اهدافی كه در اسناد فرادستی مد نظر بوده تنظيم نشده است.
محمدرضا داوودآبادی، نائب رئيس هيئت مديره اتحاديه تشكلهای قرآنی كشور در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا)، در رابطه با معيارها و ملاكهای لازم برای دريافت مجوز راهاندازی يك مركز قرآنی ـ مردمی و فعاليت در عرصه آموزش گفت: مؤسسات برای دريافت مجوز فعاليت خود بايد تمامی شرايط تدوين شده برای راهاندازی يك مؤسسه قرآنی را دارا باشند و اين شرايط نيز شامل 8 موضوع میشود كه هر مؤسسه میتواند بر حسب توانايی خود مجوز يك تا سه را دريافت كند.
وی در ادامه بيان كرد: اما الزاما نمیتوان گفت كه تمامی مؤسساتی كه مجوز فعاليت دريافت كردند از روشهای استاندارد در آموزشهای خود استفاده میكنند و در اين قضيه نيز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی وارد نشده است و نظارتی در اين زمينه وجود ندارد كه آيا روشهای آموزشی اين مراكز استاندارد است و اين آموزشهای استاندارد در طول فرايند آموزش به صورت مستمر ادامه دارد.
داوودآبادی با اشاره به اينكه بحث مديريت مؤسسات قرآنی نيازمند بازبينی و تدوين راهكارهايی برای افزايش توان مديريتی مديران است، افزود: يك بحث در حوزه مديريتی، مهارتافزايی است، زيرا در بحث توان مديريتی يك بخش به ژنتيك، بخشی به دانش تئوريك و بخشی هم به تجربه باز میگردد كه میتوان با برگزاری كارگاه آموزشی دانش مديريتی را منتقل كرد و تجريه مديريتی مؤسسات توانمند را در معرض استفاده ساير مراكز قرآنی قرار داد و قطعا میتوان گفت اين دانشافزايی، مهارتافزايی و انتقال تجربيات میتواند در جهت افزايش بهرهوری مؤسسات و مراكز قرآنی مثمر ثمر واقع شود.
وی در ادامه با بيان اينكه سؤال اساسی كه در حال حاضر وجود دارد اين است آيا آموزش قرآن در حال حاضر در كشور به صورت استاندارد انجام میشود يا نه؟ تصريح كرد: اين سؤال به همان ميزان كه مهم است مورد بیتوجهی واقع شده است و به اين موضوع پرداخته نشده است كه آيا روشهای آموزشی كه در حال حاضر در گرايشهای مختلف ارائه میشود درست است و ما را به نقطه مد نظر در سند منشور توسعه فرهنگ قرآنی وجود دارد میرساند است يا نه؟ كه به نظر خود من نمیرساند و ما در كليت ماجرا آموزش قرآن مشكل داريم.
رئيس هيئت مديره جامعه قاريان قرآن مشهد افزود: در حال حاضر يك مركز و نهاد رسمی تحقيقی پژوهشی كه تمامی اين روشها را مورد توجه قرار داده و آسيبها و فرصتها را شناخته باشد و نقد درستی در رابطه با اين روشهای آموزشی كرده باشد مشاهده نشده است.
وی در رابطه با اينكه در امر آموزش و ماندگاری فراگيران در كلاس نحوه تدوين و گزينش منابع آموزشی تا چه حد مهم است، اظهار كرد: در امر آموزش و فراگيری چهار معيار منابع، فرايند، هدفهای درسی و نحوه تدريس مربی بايد در كنار يكديگر قرار گيرد تا نتيجه مطلوب حاصل شود، زيرا هر يك از گزينههای بدون ديگری به هدفهای منطقی آموزش نمیرسد.
داوودآبادی در ادامه بيان كرد: نيازسنجی مخاطبان در تدوين كتب آموزشی يكی از مواردی است كه به آن بیتوجهی شده و در واقع آموزشها براساس مخاطب محوری و اهدافی كه در اسناد فرادستی مد نظر بوده تنظيم نشده است.
وی در رابطه با نقش مربيان در امر آموزش قرآن و استفاده اين گروه از روشهای متنوع آموزشی موفق جهت حضور پيوسته و مستمر فراگيران، گفت: منابع، فرايند و هدفهای درسی شرط لازم برای فراگيری هستند كه برای محقق شدن اين فرايند نقش مربی بسيار مهم است.
نائب رئيس هيت مديره اتحاديه تشكلهای قرآنی كشور اظهار كرد: دلايل گريز قرآنآموزان از ادامه آموزش در گروههای سنی و رشتههای مختلف متفاوت است و انگيزه فرد بسته به آموزشهای قرآنی كه داده میشود قابل تهديد است، زيرا آموزشهای غير استاندارد باعث میشود فرد با نرسيدن به اهداف خود به دلزدگی از آموزش دچار شود.
وی بيان كرد: راهكار گذر از اين وضعيت داشتن نگاه كلان به موضوع و محيط بر فضای آموزشی موضوع و بيرون از اين موضوع است كه آيا ما را به اهداف قرآنی كه در منشور توسعه فرهنگ قرآنی هدفگذاری كرده است میرساند يا نه؟
داوودآبادی اظهار كرد: در منشور توسعه فرهنگ قرآنی سه قله مشخص شده است كه برای رسيدن به اين قلهها نياز است تا فرد دانشی نسبت به قرآن داشته باشد كه اين دانشها شامل روخوانی، مباحث علوم قرآنی، هنر تلاوت، ترجمه و ... میشود، حال بايد ديد آموزشهای موجود كه بعضا بدون توجه مثلا به مسائل تلاوت ظاهری يكدفعه وارد حوزه مفاهيم میشود ما را به اين قلهها میرساند؟ كه جواب منفی است، بنابراين اگر اين بحث را تنزل دهيم به اين موضوع كه آيا روشهای موجود استاندارد هست يا نيست؟، تكنيكهای آموزشی تكنيكهای درستی است يا نه؟، آيا از امكانات لازم بهرهبرداری میشود يا نه؟ بحثهای عميقی نيست و بايد به مباحث عميقتر پرداخته شود.
وی در ادامه با اشاره به اينكه تشويق در آموزش موجب شكوفايی خلاقيتها میشود، بيان كرد: تشويق میتواند مظاهر مختلفی داشته باشد و به تعالی فرد بينجامد.
ادامه دارد...
وی در ادامه بيان كرد: اما الزاما نمیتوان گفت كه تمامی مؤسساتی كه مجوز فعاليت دريافت كردند از روشهای استاندارد در آموزشهای خود استفاده میكنند و در اين قضيه نيز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی وارد نشده است و نظارتی در اين زمينه وجود ندارد كه آيا روشهای آموزشی اين مراكز استاندارد است و اين آموزشهای استاندارد در طول فرايند آموزش به صورت مستمر ادامه دارد.
داوودآبادی با اشاره به اينكه بحث مديريت مؤسسات قرآنی نيازمند بازبينی و تدوين راهكارهايی برای افزايش توان مديريتی مديران است، افزود: يك بحث در حوزه مديريتی، مهارتافزايی است، زيرا در بحث توان مديريتی يك بخش به ژنتيك، بخشی به دانش تئوريك و بخشی هم به تجربه باز میگردد كه میتوان با برگزاری كارگاه آموزشی دانش مديريتی را منتقل كرد و تجريه مديريتی مؤسسات توانمند را در معرض استفاده ساير مراكز قرآنی قرار داد و قطعا میتوان گفت اين دانشافزايی، مهارتافزايی و انتقال تجربيات میتواند در جهت افزايش بهرهوری مؤسسات و مراكز قرآنی مثمر ثمر واقع شود.
وی در ادامه با بيان اينكه سؤال اساسی كه در حال حاضر وجود دارد اين است آيا آموزش قرآن در حال حاضر در كشور به صورت استاندارد انجام میشود يا نه؟ تصريح كرد: اين سؤال به همان ميزان كه مهم است مورد بیتوجهی واقع شده است و به اين موضوع پرداخته نشده است كه آيا روشهای آموزشی كه در حال حاضر در گرايشهای مختلف ارائه میشود درست است و ما را به نقطه مد نظر در سند منشور توسعه فرهنگ قرآنی وجود دارد میرساند است يا نه؟ كه به نظر خود من نمیرساند و ما در كليت ماجرا آموزش قرآن مشكل داريم.
رئيس هيئت مديره جامعه قاريان قرآن مشهد افزود: در حال حاضر يك مركز و نهاد رسمی تحقيقی پژوهشی كه تمامی اين روشها را مورد توجه قرار داده و آسيبها و فرصتها را شناخته باشد و نقد درستی در رابطه با اين روشهای آموزشی كرده باشد مشاهده نشده است.
وی در رابطه با اينكه در امر آموزش و ماندگاری فراگيران در كلاس نحوه تدوين و گزينش منابع آموزشی تا چه حد مهم است، اظهار كرد: در امر آموزش و فراگيری چهار معيار منابع، فرايند، هدفهای درسی و نحوه تدريس مربی بايد در كنار يكديگر قرار گيرد تا نتيجه مطلوب حاصل شود، زيرا هر يك از گزينههای بدون ديگری به هدفهای منطقی آموزش نمیرسد.
داوودآبادی در ادامه بيان كرد: نيازسنجی مخاطبان در تدوين كتب آموزشی يكی از مواردی است كه به آن بیتوجهی شده و در واقع آموزشها براساس مخاطب محوری و اهدافی كه در اسناد فرادستی مد نظر بوده تنظيم نشده است.
وی در رابطه با نقش مربيان در امر آموزش قرآن و استفاده اين گروه از روشهای متنوع آموزشی موفق جهت حضور پيوسته و مستمر فراگيران، گفت: منابع، فرايند و هدفهای درسی شرط لازم برای فراگيری هستند كه برای محقق شدن اين فرايند نقش مربی بسيار مهم است.
نائب رئيس هيت مديره اتحاديه تشكلهای قرآنی كشور اظهار كرد: دلايل گريز قرآنآموزان از ادامه آموزش در گروههای سنی و رشتههای مختلف متفاوت است و انگيزه فرد بسته به آموزشهای قرآنی كه داده میشود قابل تهديد است، زيرا آموزشهای غير استاندارد باعث میشود فرد با نرسيدن به اهداف خود به دلزدگی از آموزش دچار شود.
وی بيان كرد: راهكار گذر از اين وضعيت داشتن نگاه كلان به موضوع و محيط بر فضای آموزشی موضوع و بيرون از اين موضوع است كه آيا ما را به اهداف قرآنی كه در منشور توسعه فرهنگ قرآنی هدفگذاری كرده است میرساند يا نه؟
داوودآبادی اظهار كرد: در منشور توسعه فرهنگ قرآنی سه قله مشخص شده است كه برای رسيدن به اين قلهها نياز است تا فرد دانشی نسبت به قرآن داشته باشد كه اين دانشها شامل روخوانی، مباحث علوم قرآنی، هنر تلاوت، ترجمه و ... میشود، حال بايد ديد آموزشهای موجود كه بعضا بدون توجه مثلا به مسائل تلاوت ظاهری يكدفعه وارد حوزه مفاهيم میشود ما را به اين قلهها میرساند؟ كه جواب منفی است، بنابراين اگر اين بحث را تنزل دهيم به اين موضوع كه آيا روشهای موجود استاندارد هست يا نيست؟، تكنيكهای آموزشی تكنيكهای درستی است يا نه؟، آيا از امكانات لازم بهرهبرداری میشود يا نه؟ بحثهای عميقی نيست و بايد به مباحث عميقتر پرداخته شود.
وی در ادامه با اشاره به اينكه تشويق در آموزش موجب شكوفايی خلاقيتها میشود، بيان كرد: تشويق میتواند مظاهر مختلفی داشته باشد و به تعالی فرد بينجامد.
ادامه دارد...
