نشست «شرح و تفسير خطبه چهاردهم و پانزدهم نهجالبلاغه» در قم برگزار شد
نشست «شرح و تفسير خطبه چهاردهم و پانزدهم نهجالبلاغه» با حضور سرگروههای طرح ياوران نماز در دارالقرآن ادارهكل تبليغات اسلامی استان قم برگزار شد.
به گزارش خبرنگار افتخاری خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، حجتالاسلام محمود لطفيان سرگزی، مدير كانون نويسندگان نماز استان قم در نشست «شرح و تفسير خطبه چهاردهم و پانزدهم نهجالبلاغه» كه با حضور سرگروههای طرح ياوران نماز در دارالقرآن ادارهكل تبليغات اسلامی استان قم برگزار شد، گفت: حضرت علی(ع) در خطبه چهاردهام نهجالبلاغه كه سيد رضی، ابتدای آن را با فی مثل ذلك آغاز كرده (كلامى استشبيه گفتار گذشته) میفرمايند «أَرْضُكُمْ قَرِيبَةٌ مِنَ اَلْمَاءِ بَعِيدَةٌ مِنَ اَلسَّمَاءِ خَفَّتْ عُقُولُكُمْ وَ سَفِهَتْ حُلُومُكُمْ فَأَنْتُمْ غَرَضٌ لِنَابِلٍ وَ أُكْلَةٌ لِآكِلٍ وَ فَرِيسَةٌ لِصَائِلٍ»، سرزمينتان به آب نزديك است و از آسمان دور، عقلهایتان سبك و افكار شما سفيهانه است، پس هدف خوبى براى تيراندازانيد، و لقمه چربى براى مفتخواران، و صيدى براى صيادان.
استاد معارف دانشگاه علوم پزشكی قم عنوان كرد: بايد توجه داشت لبه تيز تمام اين حملهها متوجه جمعيتى از ساكنان بصره است كه در آن زمان به تشويق طلحه و زبير و امثال آنان كانونى براى آشوب و تفرقهافكنى به وجود آورده بودند، و در زمانهاى بعد نيز پايگاهى براى دودمان خيانتپيشه بنىاميه شدند و ضربهها به اسلام زدند، نه تمام ساكنان اين شهر.
كارشناس فرهنگی ستاد اقامه نماز استان قم بيان كرد: «أَرْضُكُمْ قَرِيبَةٌ مِنَ اَلْمَاءِ» شهرتان (زمينتان) به آب نزديك است، «بَعِيدَةٌ مِنَ اَلسَّمَاءِ» از آسمان دور، «خَفَّتْ عُقُولُكُمْ وَ سَفِهَتْ حُلُومُكُمْ» عقلهای شما سبك است و شماها بسيار زود تحتتأثير قرار میگيرد و در واقع عقلتان دارای مشكل است زيرا سفاهت به همين معنی به كار رفته است. ما دارای يك كلمه رشد (رشيد) و يك كلمه سفيه هستيم. رشيد، كسی است كه میفهمد چگونه زندگی كند و چه موضعی داشته باشد و چه رفتاری از خود بروز دهد، در حالی كه سفيه، مجنون نيست اما عقلش دارای ايراد است. اگر سَفُهَ در جمله، سَفِهَ باشد متعددی است و میتواند مفعول بگيرد و يا نگيرد اما اگر سَفُهَ باشد، فقط لازم است در حالی كه حُلم و حَلم، هر دو از آثار عقل است و انديشيدن را نشان میدهد.
مدير كانون نويسندگان نماز استان قم بيان كرد: جمله مولا يعنی آنكه، آثار عقل در رفتارتان ديده نمیشود. زيرا كدام آدم عاقلی است كه سرگين شتر(مدفوع) را ببويد و بگويد عجب بوی عطری از اين سرگين شتر به مشام میرسد و يا اينكه بيايد خودش را فدای شتر كند. زيرا اصولاً كسی كه میخواهد خودش را فدا كند بايد ملاكی برای كارش داشته باشد كه اينها هيچ ملاكی نداشته و همچنين، طلحه و زبير و عايشه چه چيزی داشته كه آنها خودشان را فدای شترش كردند؟. هميشه شيادان و فريبكاران، افراد كمعقل را زودتر میتوانند فريب دهند، طلحه و زبير نيز از روحيه خاص جمعى از مردم بصره استفاده كردند.
كارشناس فرهنگی ستاد اقامه نماز استان قم ادامه داد: «فَأَنْتُمْ غَرَضٌ لِنَابِلٍ»، غرض به معنای هدف است و نابل هم از نُبل است به معنای تير و نابل به معنای تيرانداز، و در اينجا نابل به معنای كسی است كه از دور تير میاندازد، يعنی از دور هم میتوانند شما را هدف قرار دهند. «وَ أُكْلَةٌ لِآكِلٍ»، (اُكل يعنی لقمه) لقمه چربی هستيد برای خوردندگان و اين هدف است. اگر از دور تير میاندازند و يا از نزديك، هدفشان اين است كه میخواهند پستتان، شرفتان، انسانيتتان و اخلاقتان را به غارت ببرند (اُكل به ضمّه حمزه به معنای مأكول است).
استاد معارف دانشگاه علوم پزشكی قم اظهار كرد: «وَ فَرِيسَةٌ لِصَائِلٍ»، (فريسه از ريشه فرس است يعنی شكار، صائل نيز از ريشه صول است و صال_صول، يعنی حمله كرد) و لغت فرس به معنای محكم كوبيدن است. شما برای حملهكننده و درّنده، شكاری هستيد و اين برای ضربهای از نزديك است (غرض لنابل، از راه دور و فريسه لصائل، از نزديك است) زيرا وقتی حيوانی میخواهد صيدی را بگيرد و بكشد، ابتدا او را میگيرد و محكم به زمين میكوبد تا او را بيهوش كند تا آنكه او را كامل در اختيارش بگيرد. پس شما به خاطر كوتهانديشی كه داريد، همگان در شما طمع میكنند و میخواهند كه شما را بربايند. نكته مهم اين است كه آنچه ملتها را بيمه میكند، رشد و آگاهی آنها است و اگر فاقد رشد و آگاهی بودند همان میشود كه مولا علی(ع) فرمود و به راحتی ربوده خواهند شد.
حجتالاسلام لطفيان گفت: مولا علی(ع) در خطبه پانزدهم میفرمايند «وَ اَللَّهِ لَوْ وَجَدْتُهُ قَدْ تُزُوِّجَ بِهِ اَلنِّسَاءُ وَ مُلِكَ بِهِ اَلْإِمَاءُ لَرَدَدْتُهُ فَإِنَّ فِی اَلْعَدْلِ سَعَةً وَ مَنْ ضَاقَ عَلَیْهِ اَلْعَدْلُ فَالْجَوْرُ عَلَیْهِ أَضْیَقُ». خطبه پانزدهم و شانزدهم نهجالبلاغه مجموعا يك خطبه است كه حضرت، در روزهای آغاز خلافت (روزهای اول و دوم) بيان فرمودند كه در واقع اعلام برنامه حكومتی و روش حاكميت مولا علی(ع) است. سيد رضی، ابتدا بخش انقلابی حكومت مولا و بعد از آن، بخشهای اخلاقی و سياسی را مطرح كرده است.
كارشناس مركز تربيت مربی دفتر تبليغات اسلامی حوزه علميه قم با بيان اينكه در خطبه پانزدهم برخورد قاطع و انقلابی مولا با حاتمبخشیهای نابجای حكومت عثمان مطرح شده است، افزود: در حكوت عثمان دو ويژگی شاخص است و شيعه و سنی آن را نقل كردهاند. اولين ويژگی، آن است كه به چهرههای ضد پيامبر(ص) ميدان داده و از آنها در حكومت استفاده میكرد كه عمدتاً آدمهای فاسد و پست مايهای بودهاند. ديگر ويژگی آنكه، حاتمبخشیهای بیحساب از بيتالمال داشته است و اين دو خصوصيت به گونهای است كه هيچكس نمیتواند در حكومت عثمان، آن را انكار كند.
مدير كانون نويسندگان نماز استان قم بيان كرد: عثمان با كار خود، يك فضای استثنايی به وجود آورده بود كه اين حاتمبخشیها، عادی و به صورت روال طبيعی درآمده بود و در اين زمان مولا علی(ع) با فضايی روبهرو شدند كه همگان با بيتالمال يك رفتار شخصی و به صورت ملك خصوصی رفتار میكردند.
استاد معارف دانشگاه علوم پزشكی قم عنوان كرد: بايد توجه داشت لبه تيز تمام اين حملهها متوجه جمعيتى از ساكنان بصره است كه در آن زمان به تشويق طلحه و زبير و امثال آنان كانونى براى آشوب و تفرقهافكنى به وجود آورده بودند، و در زمانهاى بعد نيز پايگاهى براى دودمان خيانتپيشه بنىاميه شدند و ضربهها به اسلام زدند، نه تمام ساكنان اين شهر.
كارشناس فرهنگی ستاد اقامه نماز استان قم بيان كرد: «أَرْضُكُمْ قَرِيبَةٌ مِنَ اَلْمَاءِ» شهرتان (زمينتان) به آب نزديك است، «بَعِيدَةٌ مِنَ اَلسَّمَاءِ» از آسمان دور، «خَفَّتْ عُقُولُكُمْ وَ سَفِهَتْ حُلُومُكُمْ» عقلهای شما سبك است و شماها بسيار زود تحتتأثير قرار میگيرد و در واقع عقلتان دارای مشكل است زيرا سفاهت به همين معنی به كار رفته است. ما دارای يك كلمه رشد (رشيد) و يك كلمه سفيه هستيم. رشيد، كسی است كه میفهمد چگونه زندگی كند و چه موضعی داشته باشد و چه رفتاری از خود بروز دهد، در حالی كه سفيه، مجنون نيست اما عقلش دارای ايراد است. اگر سَفُهَ در جمله، سَفِهَ باشد متعددی است و میتواند مفعول بگيرد و يا نگيرد اما اگر سَفُهَ باشد، فقط لازم است در حالی كه حُلم و حَلم، هر دو از آثار عقل است و انديشيدن را نشان میدهد.
مدير كانون نويسندگان نماز استان قم بيان كرد: جمله مولا يعنی آنكه، آثار عقل در رفتارتان ديده نمیشود. زيرا كدام آدم عاقلی است كه سرگين شتر(مدفوع) را ببويد و بگويد عجب بوی عطری از اين سرگين شتر به مشام میرسد و يا اينكه بيايد خودش را فدای شتر كند. زيرا اصولاً كسی كه میخواهد خودش را فدا كند بايد ملاكی برای كارش داشته باشد كه اينها هيچ ملاكی نداشته و همچنين، طلحه و زبير و عايشه چه چيزی داشته كه آنها خودشان را فدای شترش كردند؟. هميشه شيادان و فريبكاران، افراد كمعقل را زودتر میتوانند فريب دهند، طلحه و زبير نيز از روحيه خاص جمعى از مردم بصره استفاده كردند.
كارشناس فرهنگی ستاد اقامه نماز استان قم ادامه داد: «فَأَنْتُمْ غَرَضٌ لِنَابِلٍ»، غرض به معنای هدف است و نابل هم از نُبل است به معنای تير و نابل به معنای تيرانداز، و در اينجا نابل به معنای كسی است كه از دور تير میاندازد، يعنی از دور هم میتوانند شما را هدف قرار دهند. «وَ أُكْلَةٌ لِآكِلٍ»، (اُكل يعنی لقمه) لقمه چربی هستيد برای خوردندگان و اين هدف است. اگر از دور تير میاندازند و يا از نزديك، هدفشان اين است كه میخواهند پستتان، شرفتان، انسانيتتان و اخلاقتان را به غارت ببرند (اُكل به ضمّه حمزه به معنای مأكول است).
استاد معارف دانشگاه علوم پزشكی قم اظهار كرد: «وَ فَرِيسَةٌ لِصَائِلٍ»، (فريسه از ريشه فرس است يعنی شكار، صائل نيز از ريشه صول است و صال_صول، يعنی حمله كرد) و لغت فرس به معنای محكم كوبيدن است. شما برای حملهكننده و درّنده، شكاری هستيد و اين برای ضربهای از نزديك است (غرض لنابل، از راه دور و فريسه لصائل، از نزديك است) زيرا وقتی حيوانی میخواهد صيدی را بگيرد و بكشد، ابتدا او را میگيرد و محكم به زمين میكوبد تا او را بيهوش كند تا آنكه او را كامل در اختيارش بگيرد. پس شما به خاطر كوتهانديشی كه داريد، همگان در شما طمع میكنند و میخواهند كه شما را بربايند. نكته مهم اين است كه آنچه ملتها را بيمه میكند، رشد و آگاهی آنها است و اگر فاقد رشد و آگاهی بودند همان میشود كه مولا علی(ع) فرمود و به راحتی ربوده خواهند شد.
حجتالاسلام لطفيان گفت: مولا علی(ع) در خطبه پانزدهم میفرمايند «وَ اَللَّهِ لَوْ وَجَدْتُهُ قَدْ تُزُوِّجَ بِهِ اَلنِّسَاءُ وَ مُلِكَ بِهِ اَلْإِمَاءُ لَرَدَدْتُهُ فَإِنَّ فِی اَلْعَدْلِ سَعَةً وَ مَنْ ضَاقَ عَلَیْهِ اَلْعَدْلُ فَالْجَوْرُ عَلَیْهِ أَضْیَقُ». خطبه پانزدهم و شانزدهم نهجالبلاغه مجموعا يك خطبه است كه حضرت، در روزهای آغاز خلافت (روزهای اول و دوم) بيان فرمودند كه در واقع اعلام برنامه حكومتی و روش حاكميت مولا علی(ع) است. سيد رضی، ابتدا بخش انقلابی حكومت مولا و بعد از آن، بخشهای اخلاقی و سياسی را مطرح كرده است.
كارشناس مركز تربيت مربی دفتر تبليغات اسلامی حوزه علميه قم با بيان اينكه در خطبه پانزدهم برخورد قاطع و انقلابی مولا با حاتمبخشیهای نابجای حكومت عثمان مطرح شده است، افزود: در حكوت عثمان دو ويژگی شاخص است و شيعه و سنی آن را نقل كردهاند. اولين ويژگی، آن است كه به چهرههای ضد پيامبر(ص) ميدان داده و از آنها در حكومت استفاده میكرد كه عمدتاً آدمهای فاسد و پست مايهای بودهاند. ديگر ويژگی آنكه، حاتمبخشیهای بیحساب از بيتالمال داشته است و اين دو خصوصيت به گونهای است كه هيچكس نمیتواند در حكومت عثمان، آن را انكار كند.
مدير كانون نويسندگان نماز استان قم بيان كرد: عثمان با كار خود، يك فضای استثنايی به وجود آورده بود كه اين حاتمبخشیها، عادی و به صورت روال طبيعی درآمده بود و در اين زمان مولا علی(ع) با فضايی روبهرو شدند كه همگان با بيتالمال يك رفتار شخصی و به صورت ملك خصوصی رفتار میكردند.
