ابعاد اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی انتظار/3
ناهنجاری در بعد اجتماعی و ظلمپذيری در بعد سياسی؛ صدمات عدم باور به ظهور منجی
گروه انديشه: رئيس مركز تحقيقات و پاسخگويی به شبهات حوزه علميه قم تصريح كرد: اعتقاد نداشتن به فرهنگ انتظار در بعد اجتماعی جامعه را به بیهويتی و فساد میكشاند، در بعد سياسی نيز جامعه را منزوی، ظلمپذير و يا ظالم میكند و صدمات سنگينی بر جوامع اسلامی وارد میكند.
حجتالاسلام والمسلمين حسن رضايیمهر، رئيس مركز تحقيقات و پاسخگويی به شبهات حوزه علميه قم در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه خوزستان، درباره ضرورت اعتقاد به باور مهدويت در جامعه با نگاهی به ماهيت انتظار گفت: برای پاسخ به اين سؤالات بايد ببينيم انتظار ظهور چه جايگاهی در فرهنگ دينی ما دارد؟ چه اثراتی دارد و توجه نكردن به اين موضوع چه صدماتی به جامعه دينی و فرهنگ دينی وارد میكند؟
وی ادامه داد: میتوان گفت در مفهوم انتظار دو نكته مهم نهفته شده است؛ يكی چشم به راه و مترصد بودن و ديگری دغدغه دستيابی به كمالی كه در پيش است. يعنی شخص بهطور دائم چشم به راه موضوعی است كه رسيدن به آن نوعی كمال محسوب میشود؛ در واقع میتوانيم بگوييم مطلق انتظار مترصد بودن برای دستيابی به كمال است.
رضايیمهر توضيح داد: دليل اين مطلب آن است فردی كه متوقع و مترصد كمالی نيست، منتظر هم نيست؛ يعنی اگر شخص بداند فلان امر در آينده محقق میشود و تحقق آن فايدهای برای او ندارد و تكاملی به او نمیبخشد، در انتظار تحقق آن امر قرار نخواهد گرفت. حقيقت مسئله در انتظار ظهور همين است، يعنی شخص منتظر بر اين اعتقاد است كمالی برایش پيش خواهد آمد و با توجه به اينكه جلب كمال خود نوعی كمال عقلی است بايد برای دستيابی به آن كمال، زمينهها را آماده كند و انتظار بكشد.
رئيس مركز تحقيقات و پاسخگويی به شبهات حوزه علميه قم افزود: در اين صورت همين انتظار هم در واقع نوع ديگری از كمال است كه برای فرد منتظر محقق میشود؛ انتظار كمال بهمنظور دستيابی به كمال است، خود اين انتظار نيز يك كمال خواهد بود. متنظر ظهور، تشنهای است كه بهدنبال آن حيات و سعادت است و همين تشنگی تلاش او را برای رسيدن به آب حيات و سعادت افزون میسازد و بهسوی شادابی و هدفمندی در زندگی سوق میدهد.
اين مدرس حوزه گفت: با اين توضيح معلوم میشود به هر ميزان انتظار در زندگی مسلمانان كمرنگ شود، روحيه نشاط دينی، اجتماعی، فردی و زوايای مختلف كمرنگ میشود. اعتقاد نداشتن به ظهور منجی كه جهان را از وضعيت نابسامان ظلم و جور نجات دهد، باعث نااميدی، كسالت فكری و عملی، سردرگمی و احساس بیهويتی و تضعيف اعتقادات دينی میشود.
وی با اشاره به صدمات عدم باور به ظهور منجی تصريح كرد: اعتقاد نداشتن به فرهنگ انتظار در بعد اجتماعی هم صدمات خود را نشان میدهد. در اين بعد جامعه را به بیهويتی و ناهنجاری و فساد میكشاند. در بعد سياسی جامعه را منزوی، ظلمپذير و يا ظالم میكند و صدمات سنگينی بر جوامع اسلامی وارد میكند. در بعد اخلاقی هم همينطور؛ لذا بايد دقت داشته باشيم كه باور به ظهور منجی و اينكه كسی خواهد آمد و اين جهان را كه غرق در ظلم و جور است، نجات میدهد و عدل را بر جهان حاكم میكند، يك كمال است و انتظار برای ظهور چنين منجی نيز يك كمال است و هر چه اين فرهنگ كمرنگتر شود، در زوايای مختلف اجتماعی، سياسی، اقتصادی و اخلاقی صدماتی بر جوامع بشری و خصوصاً اسلامی وارد میكند.
رضايیمهر در ادامه گفت: چنانكه گفته شد در مفهوم انتظار اين معنا نهفته است كه فرد مترصد دستيابی به كمال بزرگی است، بايد ببينيم چه انتظاری كمال است و چه منتظری منتظر واقعی است و چه ويژگیهايی بايد داشته باشد. در توضيح اين مطلب يك سری مؤلفهها و ويژگیها وجود دارد كه باور و اعتقاد قلبی ظهور حضرت را سامان میدهد.
اين محقق علوم دينی ادامه داد: يكی از اين ويژگیها، معرفت لازم نسبت به وجود مقدس امام زمان(عج) است. يكی ديگر عشق جازم نسبت به امام است. روشن است هر چه معرفت به امام و مقامات او بيشتر باشد، عشق به او شديدتر است و اين يك قانون عقلی است كه تا معرفت نباشد، عشق و محبت ايجاد نمیشود. درصد عشق و محبت بسته به درصد معرفت است. وقتی عشق حاصل شد پس از آن نوبت به اطاعت میرسد. اطاعت زمانی میآيد كه عشق انسان نسبت به معشوق كامل شود و عشق زمانی كامل میشود كه معرفت انسان كامل شود. منتظر واقعی فردی است كه معرفت خود را نسبت به امام بيفزايد تا محبت او جازم شود و پس از آن اطاعت و سرسپردگیاش نسبت به دستورات و رهنمودهای امام بالا رود.
وی با بيان اينكه زندگی مبتنی بر اعتقاد مهدويت، سراسر اطاعت از امام(ع) است، گفت: منتظر در سلوك عملی و فكری و در همه زمينهها به جايی میرسد كه صبغه مهدويت پيدا میكند؛ چرا كه در مسيری كه امام را شناخته و بر اساس شناخت خودش نسبت به او عاشق شد و در نتيجه اين عشق اطاعت از امام حاصل آمد، اين روال وقتی طی میشود زندگی اين شخص منتظر واقعی، رنگ و بوی مهدويت میگيرد و برای همه ما لازم است كه در اين زمينه كار كنيم.
رئيس مركز تحقيقات و پاسخگويی به شبهات حوزه علميه قم گفت: يكی ديگر از ويژگیهايی كه شخص منتظر بايد داشته باشد تا به آن كمال برسد، صبوری و شكيبايی در برابر مشكلات دوران انتظار است كه نتيجه آن هم رسيدن به آيه «بَشِّرِ الصَّابِرِينَ» است. متظر در عين حال كه شب را به روز و روز را به شب سپری میكند و در التهاب ديدار حضرتش میسوزد و حتی برای ظهور او دعا میكند، در عين حال تابع امر خداست و به توقيت و امور انحرافی از اين قبيل نمیپردازد.
اين مدرس حوزه افزود: منتظر دعا میكند «اللهم عجل لوليك الفرج» ولی شتابزدگی ندارد، مرتكب توقيت نمیشود؛ لذا صبوری از ويژگیهای مهم منتظر واقعی است. از ديگر ويژگیهای شخص منتظر میتوان تلاش در راستای بسترسازی ظهور و زمينههای آن را طرح كرد. مقتضای زندگی مبتنی بر مهدويت، دست روی دست گذاردن و ساكت در گوشهای نشستن و چشم بر همه انحرافات بستن نيست؛ چنين امری با آموزههای مهدوی سازگار نيست.
رضايیمهر خاطرنشان كرد: منتظر واقعی در عين اينكه معرفت را نسبت به امام میافزايد، محبت و اطاعت خود را نسبت به امام بالا میبرد، در دوران غيبت صبور و شكيباست، اين گونه هم نيست كه دست روی دست بگذارد؛ بلكه خود را مسئول میداند و در عملی كردن زمينههای ظهور اقدام میكند.
ادامه دارد
وی ادامه داد: میتوان گفت در مفهوم انتظار دو نكته مهم نهفته شده است؛ يكی چشم به راه و مترصد بودن و ديگری دغدغه دستيابی به كمالی كه در پيش است. يعنی شخص بهطور دائم چشم به راه موضوعی است كه رسيدن به آن نوعی كمال محسوب میشود؛ در واقع میتوانيم بگوييم مطلق انتظار مترصد بودن برای دستيابی به كمال است.
رضايیمهر توضيح داد: دليل اين مطلب آن است فردی كه متوقع و مترصد كمالی نيست، منتظر هم نيست؛ يعنی اگر شخص بداند فلان امر در آينده محقق میشود و تحقق آن فايدهای برای او ندارد و تكاملی به او نمیبخشد، در انتظار تحقق آن امر قرار نخواهد گرفت. حقيقت مسئله در انتظار ظهور همين است، يعنی شخص منتظر بر اين اعتقاد است كمالی برایش پيش خواهد آمد و با توجه به اينكه جلب كمال خود نوعی كمال عقلی است بايد برای دستيابی به آن كمال، زمينهها را آماده كند و انتظار بكشد.
رئيس مركز تحقيقات و پاسخگويی به شبهات حوزه علميه قم افزود: در اين صورت همين انتظار هم در واقع نوع ديگری از كمال است كه برای فرد منتظر محقق میشود؛ انتظار كمال بهمنظور دستيابی به كمال است، خود اين انتظار نيز يك كمال خواهد بود. متنظر ظهور، تشنهای است كه بهدنبال آن حيات و سعادت است و همين تشنگی تلاش او را برای رسيدن به آب حيات و سعادت افزون میسازد و بهسوی شادابی و هدفمندی در زندگی سوق میدهد.
اين مدرس حوزه گفت: با اين توضيح معلوم میشود به هر ميزان انتظار در زندگی مسلمانان كمرنگ شود، روحيه نشاط دينی، اجتماعی، فردی و زوايای مختلف كمرنگ میشود. اعتقاد نداشتن به ظهور منجی كه جهان را از وضعيت نابسامان ظلم و جور نجات دهد، باعث نااميدی، كسالت فكری و عملی، سردرگمی و احساس بیهويتی و تضعيف اعتقادات دينی میشود.
وی با اشاره به صدمات عدم باور به ظهور منجی تصريح كرد: اعتقاد نداشتن به فرهنگ انتظار در بعد اجتماعی هم صدمات خود را نشان میدهد. در اين بعد جامعه را به بیهويتی و ناهنجاری و فساد میكشاند. در بعد سياسی جامعه را منزوی، ظلمپذير و يا ظالم میكند و صدمات سنگينی بر جوامع اسلامی وارد میكند. در بعد اخلاقی هم همينطور؛ لذا بايد دقت داشته باشيم كه باور به ظهور منجی و اينكه كسی خواهد آمد و اين جهان را كه غرق در ظلم و جور است، نجات میدهد و عدل را بر جهان حاكم میكند، يك كمال است و انتظار برای ظهور چنين منجی نيز يك كمال است و هر چه اين فرهنگ كمرنگتر شود، در زوايای مختلف اجتماعی، سياسی، اقتصادی و اخلاقی صدماتی بر جوامع بشری و خصوصاً اسلامی وارد میكند.
رضايیمهر در ادامه گفت: چنانكه گفته شد در مفهوم انتظار اين معنا نهفته است كه فرد مترصد دستيابی به كمال بزرگی است، بايد ببينيم چه انتظاری كمال است و چه منتظری منتظر واقعی است و چه ويژگیهايی بايد داشته باشد. در توضيح اين مطلب يك سری مؤلفهها و ويژگیها وجود دارد كه باور و اعتقاد قلبی ظهور حضرت را سامان میدهد.
اين محقق علوم دينی ادامه داد: يكی از اين ويژگیها، معرفت لازم نسبت به وجود مقدس امام زمان(عج) است. يكی ديگر عشق جازم نسبت به امام است. روشن است هر چه معرفت به امام و مقامات او بيشتر باشد، عشق به او شديدتر است و اين يك قانون عقلی است كه تا معرفت نباشد، عشق و محبت ايجاد نمیشود. درصد عشق و محبت بسته به درصد معرفت است. وقتی عشق حاصل شد پس از آن نوبت به اطاعت میرسد. اطاعت زمانی میآيد كه عشق انسان نسبت به معشوق كامل شود و عشق زمانی كامل میشود كه معرفت انسان كامل شود. منتظر واقعی فردی است كه معرفت خود را نسبت به امام بيفزايد تا محبت او جازم شود و پس از آن اطاعت و سرسپردگیاش نسبت به دستورات و رهنمودهای امام بالا رود.
وی با بيان اينكه زندگی مبتنی بر اعتقاد مهدويت، سراسر اطاعت از امام(ع) است، گفت: منتظر در سلوك عملی و فكری و در همه زمينهها به جايی میرسد كه صبغه مهدويت پيدا میكند؛ چرا كه در مسيری كه امام را شناخته و بر اساس شناخت خودش نسبت به او عاشق شد و در نتيجه اين عشق اطاعت از امام حاصل آمد، اين روال وقتی طی میشود زندگی اين شخص منتظر واقعی، رنگ و بوی مهدويت میگيرد و برای همه ما لازم است كه در اين زمينه كار كنيم.
رئيس مركز تحقيقات و پاسخگويی به شبهات حوزه علميه قم گفت: يكی ديگر از ويژگیهايی كه شخص منتظر بايد داشته باشد تا به آن كمال برسد، صبوری و شكيبايی در برابر مشكلات دوران انتظار است كه نتيجه آن هم رسيدن به آيه «بَشِّرِ الصَّابِرِينَ» است. متظر در عين حال كه شب را به روز و روز را به شب سپری میكند و در التهاب ديدار حضرتش میسوزد و حتی برای ظهور او دعا میكند، در عين حال تابع امر خداست و به توقيت و امور انحرافی از اين قبيل نمیپردازد.
اين مدرس حوزه افزود: منتظر دعا میكند «اللهم عجل لوليك الفرج» ولی شتابزدگی ندارد، مرتكب توقيت نمیشود؛ لذا صبوری از ويژگیهای مهم منتظر واقعی است. از ديگر ويژگیهای شخص منتظر میتوان تلاش در راستای بسترسازی ظهور و زمينههای آن را طرح كرد. مقتضای زندگی مبتنی بر مهدويت، دست روی دست گذاردن و ساكت در گوشهای نشستن و چشم بر همه انحرافات بستن نيست؛ چنين امری با آموزههای مهدوی سازگار نيست.
رضايیمهر خاطرنشان كرد: منتظر واقعی در عين اينكه معرفت را نسبت به امام میافزايد، محبت و اطاعت خود را نسبت به امام بالا میبرد، در دوران غيبت صبور و شكيباست، اين گونه هم نيست كه دست روی دست بگذارد؛ بلكه خود را مسئول میداند و در عملی كردن زمينههای ظهور اقدام میكند.
ادامه دارد
