اعتقاد به مهدويت تنها وسيله برای رسيدن به قرب الهی در عصر حاضر است

اكبر غاربی، پژوهشگر و محقق قرآن در گفت‌‌وگو با خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا) شعبه اردبيل، به تحليل مفهوم شناختی انتظار پرداخت و گفت: انتظار صرف‌نظر از معنای لغوی آن از جمله چشم انتظار بودن معانی و مفاهيم بسيار غنی دارد، از جمله، انتظار يعنی تلاش و انتظار توأم با تكاپو برای تحقق وعده الهی و ايفای نقش در تحقق اين وعده كه خدواند بر اساس آن، آخرين منجی عالم بشريت را برای نحات انسان بر روی زمين می‌فرستد تا حكومتی را كهه از اراده و حكم خدا نشأت می‌گيرد و حكم خدا و شريعت او بر زمين حكومت خواهد كرد تأسيس كند.
وی تصريح كرد: در عصر حاضر اعتقاد و باور داشتن به مهدويت و فرهنگ انتظار در واقع تنها وسيله برای رسيدن به قرب الهی و رستگاری ابدی است زيرا كه بر اساس منابع فقهی در اسلام، رعايت احكام الهی و عمل به تكاليف شرعی با رعايت اخلاقيات می‌تواند به فراهم شدن زمينه شرايط ظهور كمك كند.
مدرس دانشگاه‌های اردبيل با اشاره به بازخوانی آموزه‌های اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی با محوريت مفهوم انتظار تصريح كرد: بايد به اين نكته توجه داشته باشيم كه انتظار بيش از آن كه يك باور دهنی باشد يك باور اخلاقی است و علاوه‌بر اين‌كه اعتقادات زندگی فردی و اجتماعی را در بر می‌گيرد، اخلاقيات را نيز بطور جدی‌تر شامل می‌شود و از همه مهم‌تر در فرهنگ شيعی با توجه به تعريفی كه از مفهوم انتظار داريم شخص منتظر با حفظ و تقويت بنيه‌های اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی به گونه‌ای زندگی می‌كند كه با عمل به احكام شرعی و رعايت مسائل اخلاقی به ظهور و آمدن كسی را كه منظرش هست باور نموده و عملا رضايت خود را نشان می‌دهد.
وی ادامه داد: جامعه شيعی كه به فرهنگ انتظار پايبند است سعی می‌كند هرآنچه كه لازمه انتظار است با تمام وجود عملی كند و طوری زندگی كند كه همواره و در همه حال و در تمامی لحظات و شرايط طوری زندگی نمايد كه باعث و عامل شود تا وعده خدواند تحقق يابد بطوريكه در زندگی با در نظر داشتن و رعايت مراقبت دائمی خود را لايق ورود در عرصه فرهنگ انتظار می‌داند بنابراين فرهنگ انتظار بصورت خيلی مؤثر زنذگی را علاوه بر اعتقادات، اخلاقی‌‌تر نيز می‌كند.
مؤلف كتاب توسعه فرهنگی از ديدگاه قرآن با اعلام‌ اينكه يكی از مهمترين اولويت‌های جامعه منتظر توجه به وظايفی است كه افراد آن جامعه بايد بدان توجه داشته باشند بيان کرد: جامعه منتظر بايد در زمان غيبت تعهد اخلاقی داشته باشند چراكه ريشه بسياری از آسيب‌های فرهنگ انتظار بی‌توجهی به اخلاقيات و تربيت اسلامی و عدم رعايت احكام الهی است؛ لذا در يك جامعه منتظر بايد برای از بين بردن ريشه انحرافات و زمينه‌سازی برای ظهور، زمينه‌های خودسازی را در جامعه پياده كرد و آموزه‌های قرآن و اهل بيت(ع) را ترويج و توسعه داد.
غاربی ادامه داد: علاوه بر در نظر گرفتن مقوله اخلاق و تربيت اسلامی در جامعه بايد جلوی مهمترين انحرافات مهم در زمينه مهدويت و انتطار را نيز گرفت و آن ظهور مدعيان دورغين مهدويت است بطوريكه، عملا گهگاهی نا‌آگاهی و بی‌اطلاعی مردم از مفاهيم دينی و رودباوری برخی از افراد جامعه باعث می‌شود دشمنان اسلام و قرآن يكسری جريانات انحرافی را به‌راه انداخته و مسير را به سوی انحطاط سوق دهند بنابراين هوشياری و بيداری و آشنايی با آموزه‌های اصلی انتظار بر پايه ثقلين ضروری است.
معاون اجرايی دانشگاه جامع علمی‌ و كاربردی واحد استان اردبيل خاطرنشان كرد: واژه انتظار در وهله اول معطوف به آن است كه يك منتظر واقعی با رعايت اخلاق و تربيت اسلامی در تمام مراحل زندگی خود را به عنوان كسی بداند كه انتظار آمدن كسی را می‌كشد و مانند كسی باشد كه مسافر بزرگواری را در راه دارد.
وی تأكيد كرد: حالت فرد منتظر بايد چنان باشد كه همواره منتظر بوده و انتظار او توأم با آداب و سنن و اخلاق مبتنی بر آموزه‌های دينی، قرآنی و عترت باشد و بطوريكه حلال و حرام را رعايت نموده به احكام دين و شريعت عمل نمايد و موقع ظهور و رو‌دررويی با امام خود در مقابل افعال و افكار و انديشه‌های خود پاسخگو بوده و حرفی برای گفتن داشته باشد و زيور و زينت و جلوه‌های ظاهراً زيبای زندگی مادی او را در مقابل مصلح و منجی و امام خود شرمساز نسازد.
اين مدرس دانشگاه با بيان اينكه در مكتبی كه شيعه در آن پرورش يافته و ديدگاه‌هايش جهت پيدا می‌كند بدون فرهنگ انتظار معنا و مفهومی پيدا نمی‌كند، ادامه داد: در واقع می‌توان گفت كه انتظار حتی به‌عنوان يكی از مهمترين و با ارزش‌ترين وظايف و تكاليف اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی شيعه محسوب می‌شود و كاركرد‌های آشكار و پنهان آن برای رسيدن جامعه به باور و اخلاقيات زندگی فردی و اجتماعی گره خورده است و در مكتب تشيع يكی از مسايل بنيادی و حياتی به شمار ميرود و به عبارت ديگر انتظار عبارت از ولايت، امامت، نبوت و حاكميت خدواند است.
وی در تبين تأثير آموزه‌های اعتقادی و رسيدن به كمال در فرهنگ انتظار نيز بيان كرد: به عنوان مثال به دو نكته اساسی در اين خصوص اشاره می‌كنم كه يكی مسئله اخلاق است كه در قرآن به آن تأكيد شده‌است و پيامبر اكرم گرامی اسلام بدان زينت بخشيده‌است و ديگری ولايت است كه اين موضوع نيز از اهميت ويژه در آيات قرآن كريم و احاديث و راويات معصومين(ع) برخوردار است لذا در هر دو آموزه مهدويت معنابخش و متأثر ساير باور‌های اسلامی و شيعی است كه از اعتقاد به خداوند و معاد سرچشمه می‌گيرد.
غاربی گفت: فرهنگ انتظار يك منبع نور هدايتی است كه آينده را پيش روی انسان روشنايی می‌بخشد و همه آنان كه به فرهنگ انتظار باور و يقين دارند، اعتقاد به وعده خدواند را كامل می‌كنند كه خداوند به نور عدل و داد و به مصداق حدیث «يملأ الله به الرض قسطا و عدلا» سرزمين بشريت را از لوث ظلم و جور مستكبران و ظالمان جهان پاك خواهد كرد و اين انتظار به معنای اميد به آينده‌ای روشن و اشتياق انسان برای دسترسی به وضعی بهتر و والاتر است كه هميشه منتظران با خود دارند و همواره در حال انتظار فرج الهی هستند در واقع منتظر حاكميت قرآن و اسلام جهت گشايش كار فرج بسر می‌برند.
وی مسئله اخلاق را مهمترين مؤلفه انگيزشی و از جنبه‌های كاربردی فرهنگ انتظار و مهدويت اعلام كرد و افزود: انسان بايد عملا در اخلاق فردی و اجتماعی خود مشخصه‌های يك منتظر واقعی را نشان دهد چراكه رعايت آداب اخلاقی نشان‌دهنده ميزان اعتقادی و عملی و باورهای قلبی يك منتظر واقعی است.
این پژوهشگر قرآن گفت: فرهنگ انتظار ادامه فرهنگ نبوی و علوی است و مهمترين سيره نبوی و علوی اخلاق فاضله‌ای است كه خدواند در آيات شريف قرآن كريم پيامبر(ص) را بدان خلق عظيم آراسته فرمود و خود حضرت نيز هدف از بعپت خود را كامل نمودن احكام اخلاق عنوان فرمود مخصوصاً در عصر حاضر جوامع انسانی نيز بدان سخت نياز دارند.
غاربی در ادامه به تشريح رابطه اميد به زندگی و باور موعود اشاره كرد و ادامه داد: يكی از مهمترين ابعاد فرهنگ انتظار، اعتقاد و اميدواری به آينده است، اميد به آينده اميد به زندگی روشن و خالی از ظلم وستم و بی عدالتی و اميد به حيات طيبه كه در سايه انتظار حاصل می‌شود به انسان منتظر نيرو و انرژی و جرأت حركت می‌دهد بنابراين فرهنگ انتظار در دل منتظران اميد می‌آفريند و باعث می‌شود باور به آمدن و ظهور يك انسان مصلح و خيرخواه چراغ اميد را در دل منتظرانش روشن نموده آينده‌ای زيبا و مطمئن و مملو از عدل و داد نويد دهد، آن زندگی كه مورد نظر هر انسان است.
وی تصريح كرد: باور و اعتقاد به منجی و اعتقاد به موعود معنابخش ساير باور‌هاو اعتقادات ما مسلمانان بويژه شيعيان است و جالب توجه اينكه بسياری از بنيادترين عقايد و احكام در سايه اعتقاد به فرهنگ انتظار و مهدويت شكل می‌گيرد و كامل می‌شود و به عبارتی بهتر زندگی ما معنا پيدا می‌كند.
غاربی بيان كرد: اعتقاد به موعود و فرهنگ مهدويت در واقع اعتقاد به وجود خدواند و اعتقاد به اصل معاد است و اين آموزه به دنبال خود ساير اعتقادات را نيز اعم از نبوت، خاتميت و امامت را به دنبال خود دارد و در نهايت مبحث مهم و حياتی ولايت از دل اينها بيرون ميآايد كه يكی از مهمترين مؤلفه‌ها و آموزه‌های فرهنگ انتظار و مهدويت است.
معاون اجرايی دانشگاه علمی كاربردی واحد استان اردبيل اعتقادات و بارو‌های شيعی را متفاوت از ساير مكاتب عنوان كرد و افزود: آنچه كه در باور‌ها و اعتقادات يك جامعه شيعی وجود دارد كاملا با انديشه‌های يكسری مكاتب دروغين از جمله نظريه هانتيگتون كه پايان تاريك را بر اساس نظريه «برخورد تمدنها» مطرح می‌كند و آينده مسلمانان را تاريك می‌بيند و عملاً يأس و ناميدی را به جوامع اسلامی تحميل می‌كند.
وی افزود: البته در دوره‌های قبلی نيز رواج يكسری انديشه‌های دورغين و انحرافی وجود داشت كه می‌توان به گروه‌های مرجئه، اشاعره، جيرگرايی، دروايش‌گرايی، عرفان كاذب و ساير فرقه‌های كاذب اشاره كرد در حاليكه در فرهنگ انتظار كه حاكی از فرهنگ قرآن و عترت است اميد به زندگی و آينده‌ای روشن و مملو از عدل و داد موج می‌زند.
غاربی به بيان بعد فردي و اجتماعی انتظار پرداخت و ادامه داد: انتظار در بعد فردی بدبن معناست كه فرد منتظر می‌بايست برای خودسازی تلاش نمايد و همواره اين حالت را حفظ نمايد و از نظر اجتماعی بدان معناست كه افراد جامعه خود را برای مقابله با قدرت‌های استكبار و جهاد با آنان و مبارزه با هرگونه ظلم و ستم و فساد آماده نگه می‌دارد و عملاً چيزی را كه پيشوايان دين از فرد جامعه منتظر انتظار دارند، حركت، پويايی و بعبارت بهتر دارا بودن روحيه و حالت انتظار فعال و سازنده است نه انتظار منفعل و انتظار بی‌اعتنايی و بی‌مسئوليتی.
مؤلف كتاب توسعه فرهنگ از ديدگاه قرآن معرفی و شناساندن سيمای نورانی و واقعی امام زمان(عج) به مردم و تبيين ويژه‌گی‌های فرهنگ انتظار به منتظران، بصيرت‌افزايی كه مورد تآكيدی مقام معظم رهبری نيز هست، ترويج اخلاق و تربيت اسلامی و بالابردن تقوا در ميان مردم، تبيين و نهادينه‌كردن اصل و بحث مهم و ضروی ولايت و تلاش در راستای باور‌های قلبی و اعتقادی و يقين به ضرورت ولايت فقيه در جامعه در عصر غيبت و رفع مدبرانه شبهات آن در ميان آحاد جامعه، هوشياری و هشدار و افشاء در زمينه برنامه‌های تخريبی و انحرافی از طريق عرفان‌‌های كاذب و دورغين و مدعيان كاذب مهدويت را اولبوت بندی در فرهنگ انتظار عنوان كرد.