به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه ايلام، مهران در تاريخ ۱۰ تير سال ۱۳۶۵ در عمليات كربلای يك با رمز «يا ابوالفضل العباس(ع) ادركنی» از چنگال دشمن بعثی آزاد شد، تاريخ دفاع مقدس هرگز اين حماسه را فراموش نخواهد كرد زيرا در اين روز دلاوران صحنه نبرد در يك حمله قهرمانانه در عملياتی پيروزمندانه در جبهههای جنوب حماسه آفريدند و مهران را از اسارت بيگانگان آزاد كردند.
عمليات آزادسازی شهر راهبردی مهران در ساعت 22 و 30 دقيقه در منطقهای به گستره 175 كيلومتر مربع در دو محور جاده ايلام ـ مهران و جاده دهلران ـ مهران آغاز شد؛ در اين عمليات ارتفاعات حمرين و جادههای مهم مهران به ايلام و مهران به دهلران از تصرف و شعاع تير رس دشمن خارج شد و پاسگاههای مرزی و شهرهای بدره، زرباطيه و جادههای تداركاتی عراق نيز برای قوای بعث ناامن شد.
عمليات كربلای يك علاوه بر شهر مهران به آزادسازی ارتفاعات قلاويزان، روستاهای اطراف و شهركهای منصورآباد، هرمزآباد، بهروزان، قلعه كهنه، فيروزآباد و فرخآباد منجر شد؛ علاوه بر اين پاسگاههای عراقی تعان، محمد قاسم و دراجی نيز به تصرف رزمندگان اسلام درآمد؛ در اين عمليات نظامی 39گردان از يگانهای عملكننده رزمی، زرهی و مهندسی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی دلاورانه با دشمن بعثی پيكار كردند.
نيروهای سپاه اسلام در عمليات آزادسازی مهران در مجموع موفق به انهدام دو تيپ 4 و 5 گارد رياست جمهوری عراق، تيپهای 433 از لشكر 17،507،66 كماندويی، 35،93، 113 ، 71، 72 از لشكر 35 و دو گروهان پياده اين كشور بين 50 تا 100 درصد شدند.
همچنين در اين عمليات تيپ 3 گارد زرهی رياست جمهوری، يك تيپ كماندويی ويژه، تيپهای 70 زرهی، 59، 501، 95 و 24 مكانيزه از لشكر 10 و گردانهای 228، 53، 447 توپخانه، گردان 6 زرهی به ميزان قابل توجهی منهدم شدند؛ در عمليات كربلای 1 همچنين بيش از 9 هزار نفر از قوای بعثی كشته و زخمی شدند و بيش از هزار و 200 نفر نيز به اسارت رزمندگان اسلام درآمدند.
در اين عمليات در مجموع 1170 دستگاه انواع تانك، نفربر و خودرو دشمن منهدم شد و بيش از 200 دستگاه از اين ادوات و هزاران قبضه سلاح سبك و نيمه سنگين نيز به غنيمت نيروهای خودی درآمد؛ در پايان اين عمليات و با آزادسازی مهران و ارتفاعات مهم منطقه، چشم اندازهای جديدی از ناتوانی در موضع آفندی تهاجمی و پدافندی دفاعی دشمن به وجود آمد كه در نهايت منجر به تضعيف روحيه قوای بعثی در ديگر جبهههای نبرد شد.
انگار همين ديروز بود كه شهيد رضا دستواره، قيصر موسیبيگی، رحمان حسينی و حميدرضا دستگير شيردل، اسلحه به دست با فرياد يا ابوالفضل، قلب دشمن غدار را نشانه رفتند و آنان را از سرزمين مهران بيرون راندند؛ ارتفاعات قلاويزان، كله قندی و شهركهای منصورآباد، هرمزآباد و امامزاده سيد حسن(ع) هنوز هم پس از سالها از زمان انجام اين عمليات غرورآفرين، ياد و خاطره همه شهدای گرانقدر اين سرزمين را در جای جای خود حفظ كردهاند.
اين پيروزی تا بدان حد اهميت داشت كه امام خمينی(ره) در آن روز فرمودند، مهران را هم خدا آزاد كرد و اين همان جملهای بود كه بنيانگذار جمهوری اسلامی ايران پس از فتح خونين شهر بر زبان جاری كردند.
اشك شوق در چشمهای همگان حقله زده بود و پير و جوان و زن و مرد اين ديار به شادی و پايكوبی برآمدند تا پيروزی دلاورمردانشان را جشن بگيرند؛ روزهای خوب پيروزی، روزهای شيرين افتخارآفرينی، روزها و لحظات بيادماندنی از عشق و ايثار و شهامت هر لحظهاش دنيايی از شادی، افتخار و غرور ملی را در جانها به وديعه میگذارد.
توصيف لحظه لحظه آن روزها، آن خاطرات خوب پيروزی، همه عشق است و شوق و غرور كه نشان از تاريخ پر اقتخار دليرمردان اين سرزمين دارد؛ مهران، سرزمين مهر و مهربانی، ديار جانبازی و جان دادگی، مشهد شهيدان، مأمن مردی و مردانگی، ماندگارترين نام در تاريخ مردم ايلام و ايران است.
مهران، ديار جانبازی دهها رزمنده سرافراز اسلام است كه دست در دست هم دادند و در برابر گلولههای دشمن ايستادند، تا رژيم غاصب صدام نتواند يك ذره از اين خاك را به اسارت گيرد؛ نخلهای سوختهاش گواه غيرت ايرانی است، لاشه تانكهای منهدم شده كه در مسير جاده ايلام به مهران تصويری از سالهای جنگ و دفاع مقدس را در ذهنها ترسيم میكند كه خود گويای لحظات تلخ و شيرين سالهای دفاع مقدس در اين ديار است.
آزادسازی مهران چنان غافلگيركننده و مهم بود كه رسانههای غربی آن روز بلافاصله آن را به منزله شكست و پايان راهبرد دفاع متحرك عراق توصيف كردند؛ خبرگزاری فرانسه در گزارشی در اين مورد اعلام كرد: ناظران در خليج فارس عقيده دارند كه اشغال مهران توسط قوای ايرانی، شكست پذيری رژيم عراق به ويژه راهبرد نظامی جديد آن موسوم به دفاع متحرك را به اثبات رساند.
با توجه به قرار داشتن مهران در مركز جبهههای جنگ و فاصله كم آن با بغداد، اين شهر برای عراق در ميان مناطق در اشغال دشمن از اهميت خاص سياسی و تبليغی برخوردار بود زيرا حفظ آن برای صدام به عنوان جبران شكست جبهه فاو و افزايش روحيه سربازانش جنبه حياتی داشت.
امروز، مهران به دورازه عتبات عاليات در كشور تبديل شده و امنترين مسير برای تردد زوار برای زيارت حرم مطهر سيد و سالار شهيدان، امام حسين(ع) به شمار میرود، روزانه هزاران نفر از اين مرز بينالمللی تردد میكنند.