تشريع روزه؛ فضيلت انكارناپذير ماه رمضان/ واژه «تنزل» تأكيدی بر استمرار فرود فرشتگان دارد
گروه اجتماعی: مدير مدرسه علميه امام صادق(ع) با بيان اينكه تشريع روزه يكي از فضيلتهای ماه رمضان است، اظهار كرد: شب قدر، شبی است كه فرشتگان به زمين فرود میآيند و كاربرد لفظ «تنزل» بيانكننده دوام و استمرار است و اين فرود فرشتگان تنها به زمان پيامبر(ص) اختصاص ندارد.
حجتالاسلام عبدالله باوی، مدير مدرسه علميه امام صادق(ع) آبادان در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه خوزستان، اظهار كرد: خداوند سبحان در قرآن كريم به عظمت ماه رمضان توجّه خاصي داشته و بيان شده است: «شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِيَ أُنزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِّنَ الْهُدَى وَ الْفُرْقَانِ؛ ماه رمضان است كه قرآن براى راهنمائى مردم و نشانههاى هدايت و جدايی ميان حق و باطل در آن نازل شده است»، (بقره/185).
وی با بيان اينكه خداوند سبحان در قرآن ماه رمضان را ظرف نزول اين كتاب آسمانی معرفی میفرماید كه روشنترين و مهمترين علت اهميت و فضيلت اين ماه مبارك است، اظهار كرد: الفاظ آيه 185 سوره بقره نيز با همين نام شروع شده است؛ «شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِيَ أُنزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ».
مدير مدرسه علميه امام صادق(ع) آبادان گفت: از اين آيه معيار و ملاكی كه به سبب آن ماه رمضان دارای فضيلت و اهميت شده است ظاهر میشود و آن صفتی است كه در اين آيه برای ماه رمضان آمده است؛ «شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِيَ أُنزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ» يعنی ماه رمضان ظرف زمانی نزول قرآن كريم است.
باوی تصريح كرد: میتوان گفت بخش عمدهای از اهميت و فضليت ماه مبارك رمضان به نزول قرآن كريم در اين ماه بازمیگردد كه آيات ابتدای سوره دخان نيز اين فضيلت را تأييد ميكنند؛ «إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ؛ بطور مسلم ما قرآن را در شبى پر بركت نازل كرديم»، (سوره دخان، آيه 3). در اين راستا آيه نزول قرآن كريم را در «فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ» ذكر كرده كه سوره بقره اين شب مبارك را در ماه رمضان عنوان میكند.
وی ابراز کرد: ويژگی ديگری كه اين شب مبارك دارد «فِيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ؛ در آن هر امرى از امور بر اساس حكمت الهيه تفصيل و تبيين ميشود»، (آیه 4 سوره دخان) كه توصيف و توضيحى براى شب قدر است كه اين بيان هماهنگ با روايات بسيارى است و بيانكننده اين است كه در شب قدر مقدرات يك سال همه انسانها تعيين مىشود و ارزاق و سر آمد عمرها، و امور ديگر، در آن شب تبيين مىشود.
باوی با تأكيد بر اينكه آيات سوره قدر مستقيماً از اهميت و فضيلت اين ماه پرده برمیدارد و آن اهميت وجود شب قدر در اين ماه است؛ «إِنَّا أَنزَلْنَهُ في لَيْلَةِ الْقَدْرِ، ما اين قرآن عظيمالشان را در شب قدر نازل كرديم»؛ (قدر/1)، اظهار كرد: شب قدر كه شب نزول قرآن است از هزار شب معمولی برتر و بهتر است؛ «لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيرٌ مِّنْ أَلْفِ شهْرٍ» و دليل آن نيز به دليل فضيلتهای خاصی است كه موجود است.
وی ادامه داد: شب قدر و شب نزول قرآن كريم، شبی است كه فرشتگان به زمين فرود میآيند كه اين فرود فرشتگان حالت استمرار دارد و كاربرد لفظ «تنزل» اين لفظ دوام و استمرار را میرساند و اين فرود فرشتگان تنها به زمان پيامبر(ص) اختصاص ندارد.
مدير مدرسه علميه امام صادق(ع) گفت: نكته قابل توجه اين است كه زمان پيامبر(ص) فرشتگان بر وجود مقدس ايشان نازل میشدند و در زمانهای بعد از ايشان بر وجود مبارك حجت خداوند بر زمين نازل میشوند و مقدرات افراد انسانی را به حضورش تسليم میكنند. نكته مهم اينكه شب قدر ظرف نزول قرآن كريم است و فرود فرشتگان در اين ماه مبارك بر اهميت و فضيلت اين ماه میافزايد.
باوي ادامه داد: در آيه 183 سوره بقره يكی ديگر از فضائل اين ماه مبارك آمده است كه همانا تشريع روزه در ماه رمضان است؛ «يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا کُتِبَ عَلَيْکُمُ الصِّيامُ کَما کُتِبَ عَلَى الَّذينَ مِنْ قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ؛ ای افرادی که ایمان آوردهاید! روزه بر شما نوشته شده، همان گونه که بر کسانی که قبل از شما بودند نوشته شد تا پرهیزکار شوید».
وِی گفت: در اين آيات و آياتی كه در ادامه آمدهاند؛ «فَمَنْ شَهِدَ مِنْکُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ؛ پس کسی که در این ماه حاضر باشد ( در وطن باشد ) باید آن را روزه بدارد»، (آيه 185 سوره بقره)، روشن میشود كه اين روزه در ماه مبارك رمضان تشريع شده است كه دليلی ديگر بر اهميت اين ماه با فضيلت است. البته اينكه روزه در اين ماه تشريع شده، نمودی ديگر از لطف خداوند نسبت به بندگان است. در پايان آيه نيز آمده كه «يُريدُ اللَّهُ بِکُمُ الْيُسْرَ؛ خداوند برای شما آسانی میخواهد».
وی با اشاره به اينكه روزه تمرين صبر است و در كنار نماز وسيله تحصيل تقوا محسوب میشود، گفت: بهواسطه نيروی تقوا است كه انسان نسبت به انجام واجبات سوق داده میشود و از گناهان دوری میكند. همه واجبات الهی همچون نماز، حج، روزه در قرآن كريم مقدمه رسيدن انسان به تقوا هستند و اين نيروی تقوا مهمترين و برترين نتيجه و حاصل روزه است كه فضيلتی ديگر برای ماه رمضان است.
باوی ادامه داد: تقوا يك هدف است كه قرآن و شريعت و پيامبران همه در همين راستا گام برمیدارند و همه تكاليف و كارهای ما يك قالب و محتوا دارند و آن تقوا است.
وی به آيه 186 سوره بقره «وَ إِذا سَأَلَکَ عِبادي عَنِّي فَإِنِّي قَريبٌ أُجيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذا دَعانِ فَلْيَسْتَجيبُوا لي وَ لْيُؤْمِنُوا بي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ؛ و چون بندگان من از تو درباره من بپرسند ( بگو که ) من حتما ( به همه ) نزدیکم ، دعای دعاکننده را هنگامی که مرا بخواند اجابت میکنم، پس دعوت مرا بپذیرند و به من ایمان آورند، شاید که راه یابند» اشاره كرد و گفت: اين آيه در سياق آيات ماه رمضان قرار دارد و به دعای بندگان اشاره دارد. قرار گرفتن اين آيه در اين سياق میرساند كه ماه رمضان ماه استجابت دعا و توجه به خدا و درخواست از اوست. پس استجابت دعا در اين ماه دليلی ديگر بر فضيلت و اهميت اين ماه است؛ چرا كه در اين آيه صراحتاً از استجابت دعا سخن آمده است.
وی با بيان اينكه خداوند سبحان در قرآن ماه رمضان را ظرف نزول اين كتاب آسمانی معرفی میفرماید كه روشنترين و مهمترين علت اهميت و فضيلت اين ماه مبارك است، اظهار كرد: الفاظ آيه 185 سوره بقره نيز با همين نام شروع شده است؛ «شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِيَ أُنزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ».
مدير مدرسه علميه امام صادق(ع) آبادان گفت: از اين آيه معيار و ملاكی كه به سبب آن ماه رمضان دارای فضيلت و اهميت شده است ظاهر میشود و آن صفتی است كه در اين آيه برای ماه رمضان آمده است؛ «شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِيَ أُنزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ» يعنی ماه رمضان ظرف زمانی نزول قرآن كريم است.
باوی تصريح كرد: میتوان گفت بخش عمدهای از اهميت و فضليت ماه مبارك رمضان به نزول قرآن كريم در اين ماه بازمیگردد كه آيات ابتدای سوره دخان نيز اين فضيلت را تأييد ميكنند؛ «إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ؛ بطور مسلم ما قرآن را در شبى پر بركت نازل كرديم»، (سوره دخان، آيه 3). در اين راستا آيه نزول قرآن كريم را در «فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ» ذكر كرده كه سوره بقره اين شب مبارك را در ماه رمضان عنوان میكند.
وی ابراز کرد: ويژگی ديگری كه اين شب مبارك دارد «فِيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ؛ در آن هر امرى از امور بر اساس حكمت الهيه تفصيل و تبيين ميشود»، (آیه 4 سوره دخان) كه توصيف و توضيحى براى شب قدر است كه اين بيان هماهنگ با روايات بسيارى است و بيانكننده اين است كه در شب قدر مقدرات يك سال همه انسانها تعيين مىشود و ارزاق و سر آمد عمرها، و امور ديگر، در آن شب تبيين مىشود.
باوی با تأكيد بر اينكه آيات سوره قدر مستقيماً از اهميت و فضيلت اين ماه پرده برمیدارد و آن اهميت وجود شب قدر در اين ماه است؛ «إِنَّا أَنزَلْنَهُ في لَيْلَةِ الْقَدْرِ، ما اين قرآن عظيمالشان را در شب قدر نازل كرديم»؛ (قدر/1)، اظهار كرد: شب قدر كه شب نزول قرآن است از هزار شب معمولی برتر و بهتر است؛ «لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيرٌ مِّنْ أَلْفِ شهْرٍ» و دليل آن نيز به دليل فضيلتهای خاصی است كه موجود است.
وی ادامه داد: شب قدر و شب نزول قرآن كريم، شبی است كه فرشتگان به زمين فرود میآيند كه اين فرود فرشتگان حالت استمرار دارد و كاربرد لفظ «تنزل» اين لفظ دوام و استمرار را میرساند و اين فرود فرشتگان تنها به زمان پيامبر(ص) اختصاص ندارد.
مدير مدرسه علميه امام صادق(ع) گفت: نكته قابل توجه اين است كه زمان پيامبر(ص) فرشتگان بر وجود مقدس ايشان نازل میشدند و در زمانهای بعد از ايشان بر وجود مبارك حجت خداوند بر زمين نازل میشوند و مقدرات افراد انسانی را به حضورش تسليم میكنند. نكته مهم اينكه شب قدر ظرف نزول قرآن كريم است و فرود فرشتگان در اين ماه مبارك بر اهميت و فضيلت اين ماه میافزايد.
باوي ادامه داد: در آيه 183 سوره بقره يكی ديگر از فضائل اين ماه مبارك آمده است كه همانا تشريع روزه در ماه رمضان است؛ «يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا کُتِبَ عَلَيْکُمُ الصِّيامُ کَما کُتِبَ عَلَى الَّذينَ مِنْ قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ؛ ای افرادی که ایمان آوردهاید! روزه بر شما نوشته شده، همان گونه که بر کسانی که قبل از شما بودند نوشته شد تا پرهیزکار شوید».
وِی گفت: در اين آيات و آياتی كه در ادامه آمدهاند؛ «فَمَنْ شَهِدَ مِنْکُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ؛ پس کسی که در این ماه حاضر باشد ( در وطن باشد ) باید آن را روزه بدارد»، (آيه 185 سوره بقره)، روشن میشود كه اين روزه در ماه مبارك رمضان تشريع شده است كه دليلی ديگر بر اهميت اين ماه با فضيلت است. البته اينكه روزه در اين ماه تشريع شده، نمودی ديگر از لطف خداوند نسبت به بندگان است. در پايان آيه نيز آمده كه «يُريدُ اللَّهُ بِکُمُ الْيُسْرَ؛ خداوند برای شما آسانی میخواهد».
وی با اشاره به اينكه روزه تمرين صبر است و در كنار نماز وسيله تحصيل تقوا محسوب میشود، گفت: بهواسطه نيروی تقوا است كه انسان نسبت به انجام واجبات سوق داده میشود و از گناهان دوری میكند. همه واجبات الهی همچون نماز، حج، روزه در قرآن كريم مقدمه رسيدن انسان به تقوا هستند و اين نيروی تقوا مهمترين و برترين نتيجه و حاصل روزه است كه فضيلتی ديگر برای ماه رمضان است.
باوی ادامه داد: تقوا يك هدف است كه قرآن و شريعت و پيامبران همه در همين راستا گام برمیدارند و همه تكاليف و كارهای ما يك قالب و محتوا دارند و آن تقوا است.
وی به آيه 186 سوره بقره «وَ إِذا سَأَلَکَ عِبادي عَنِّي فَإِنِّي قَريبٌ أُجيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذا دَعانِ فَلْيَسْتَجيبُوا لي وَ لْيُؤْمِنُوا بي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ؛ و چون بندگان من از تو درباره من بپرسند ( بگو که ) من حتما ( به همه ) نزدیکم ، دعای دعاکننده را هنگامی که مرا بخواند اجابت میکنم، پس دعوت مرا بپذیرند و به من ایمان آورند، شاید که راه یابند» اشاره كرد و گفت: اين آيه در سياق آيات ماه رمضان قرار دارد و به دعای بندگان اشاره دارد. قرار گرفتن اين آيه در اين سياق میرساند كه ماه رمضان ماه استجابت دعا و توجه به خدا و درخواست از اوست. پس استجابت دعا در اين ماه دليلی ديگر بر فضيلت و اهميت اين ماه است؛ چرا كه در اين آيه صراحتاً از استجابت دعا سخن آمده است.
