انسان، دعا، رمضان/ 1
كسب تقوا يكی از نتايج اصلی عمل به دستور روزه برای همه امتهاست
گروه انديشه: بر اساس آيه مباركه 183 سوره بقره، نتيجه عمل به دستور روزه گرفتن، برای افراد اميد رسيدن به تقواست همچنانكه اميد تقوا براى امتها را بيان میفرماید.
آيات 183 تا 185 سوره بقره، فقط يك هدف را دنبال می كنند و آن عبارت است از بيان وجوب روزه ماه رمضان «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ، أَيَّامًا مَّعْدُودَاتٍ فَمَن كَانَ مِنكُم مَّرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ أَيَّامٍ أُخَرَ وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ فَمَن تَطَوَّعَ خَيْرًا فَهُوَ خَيْرٌ لَّهُ وَأَن تَصُومُواْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ، شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِيَ أُنزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِّنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ فَمَن شَهِدَ مِنكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ وَمَن كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ أَيَّامٍ أُخَرَ يُرِيدُ اللّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلاَ يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ وَلِتُكْمِلُواْ الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُواْ اللّهَ عَلَى مَا هَدَاكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ؛ اى كسانى كه ايمان آوردهايد روزه بر شما مقرر شده است همانگونه كه بر كسانى كه پيش از شما [بودند] مقرر شده بود باشد كه پرهيزگارى كنيد، روزه در] روزهاى معدودى [بر شما مقرر شده است] [ولى] هر كس از شما بيمار يا در سفر باشد [به همان شماره] تعدادى از روزهاى ديگر [را روزه بدارد] و بر كسانى كه [روزه] طاقتفرساست كفارهاى است كه خوراك دادن به بينوايى است و هر كس به ميل خود بيشتر نيكى كند پس آن براى او بهتر است و اگر بدانيد روزه گرفتن براى شما بهتر است، ماه رمضان [همان ماه] است كه در آن قرآن فرو فرستاده شده است [كتابى ] كه مردم را راهبر و [متضمن] دلايل آشكار هدايت و [ميزان] تشخيص حق از باطل است پس هر كس از شما اين ماه را درك كند بايد آن را روزه بدارد و كسى كه بيمار يا در سفر است [بايد به شماره آن] تعدادى از روزهاى ديگر [را روزه بدارد] خدا براى شما آسانى ميخواهد و براى شما دشوارى نميخواهد تا شماره [مقرر] را تكميل كنيد و خدا را به پاس آنكه رهنمونيتان كرده است به بزرگى بستاييد و باشد كه شكرگزارى كنيد».
خداوند در اين آيات سخن را خطاب به «یَأَیُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا » آغاز كرده است، خداوند سبحان در پي اين است كه بيان كند با توجه به اينكه ايمان داريد بايد هر حكمى را كه از ناحيه پروردگارتان مىآيد پذيرا باشيد، هر چند كه ناسازگار با عادات شما باشد.
از سويی ديگر و با توجه به اينكه وجوب روزه تنها برای مسلمانان نيست بلافاصله میفرمايد: «كَمَا كُتِب عَلى الَّذِينَ مِن قَبْلِكمْ» و میفرماید شما مسلمانان نبايد از تشريع روزه وحشت كنيد و آن را سخت بشماريد، اين حكم منحصر به شما نبوده بلكه حكمى است كه در امتهاى قبل از ظهور اسلام نيز بوده است؛ امتهاى انبيای قبلی مانند امت موسى(ع) و عيسى(ع) و غير ايشان.
و نتيجه عمل به دستور روزه گرفتن، برای شما اميد رسيدن به تقواست؛ همچنانكه اميد تقوا براى امتهاى قبل از شما نيز بود؛ «لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ»
فایده روزه تقوا است و آن سودى است كه عايد خود شما مىشود و هيچ كس در فایده داشتن تقوا شك ندارد زيرا هر انسانى به فطرت خود اين معنا را درك مىكند كه اگر بخواهد به عالم طهارت و رفعت متصل شود و به مقام بلند كمال و روحانيت ارتقا يابد، اولين چيزى كه لازم است اين است که از افسار گسيختگى خود جلوگيرى كند و بدون هيچ قيد و شرطى سرگرم لذتهاى جسمى و شهوات نباشد و از هر چيزى كه او را از پروردگار تبارك و تعالى مشغول سازد، بپرهيزد.
و اين تقوا تنها از راه روزه و خوددارى از شهوات بهدست مىآيد، خوددارى از شهوتى كه همه مردم در همه اعصار مبتلا به آن هستند و آن عبارت است از شهوت شكم از خوردن و آشاميدن و شهوت جنسى كه اگر مدتى از اين سه چيز پرهيز كنند و اين ورزش را تمرين کنند، به تدريج نيروى خويشتندارى از گناهان در آنان قوت مىگيرد و نيز به تدريج بر اراده خود مسلط مىشوند، آن وقت در برابر هر گناهى عنان اختيار از كف نمىدهند و نيز در تقرب به خداى سبحان دچار سستى نمىشوند.
در حديث قدسى (احاديثى كه سلسله سندش منتهى به خداوند سبحان میشود) آمده كه خداى تعالى فرمود: روزه فقط براى من است، و من خود جزاى آن را میدهم. طباطبایى، محمد حسين، تفسيرالميزان، ج 2، ص 3.
خداوند در اين آيات سخن را خطاب به «یَأَیُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا » آغاز كرده است، خداوند سبحان در پي اين است كه بيان كند با توجه به اينكه ايمان داريد بايد هر حكمى را كه از ناحيه پروردگارتان مىآيد پذيرا باشيد، هر چند كه ناسازگار با عادات شما باشد.
از سويی ديگر و با توجه به اينكه وجوب روزه تنها برای مسلمانان نيست بلافاصله میفرمايد: «كَمَا كُتِب عَلى الَّذِينَ مِن قَبْلِكمْ» و میفرماید شما مسلمانان نبايد از تشريع روزه وحشت كنيد و آن را سخت بشماريد، اين حكم منحصر به شما نبوده بلكه حكمى است كه در امتهاى قبل از ظهور اسلام نيز بوده است؛ امتهاى انبيای قبلی مانند امت موسى(ع) و عيسى(ع) و غير ايشان.
و نتيجه عمل به دستور روزه گرفتن، برای شما اميد رسيدن به تقواست؛ همچنانكه اميد تقوا براى امتهاى قبل از شما نيز بود؛ «لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ»
فایده روزه تقوا است و آن سودى است كه عايد خود شما مىشود و هيچ كس در فایده داشتن تقوا شك ندارد زيرا هر انسانى به فطرت خود اين معنا را درك مىكند كه اگر بخواهد به عالم طهارت و رفعت متصل شود و به مقام بلند كمال و روحانيت ارتقا يابد، اولين چيزى كه لازم است اين است که از افسار گسيختگى خود جلوگيرى كند و بدون هيچ قيد و شرطى سرگرم لذتهاى جسمى و شهوات نباشد و از هر چيزى كه او را از پروردگار تبارك و تعالى مشغول سازد، بپرهيزد.
و اين تقوا تنها از راه روزه و خوددارى از شهوات بهدست مىآيد، خوددارى از شهوتى كه همه مردم در همه اعصار مبتلا به آن هستند و آن عبارت است از شهوت شكم از خوردن و آشاميدن و شهوت جنسى كه اگر مدتى از اين سه چيز پرهيز كنند و اين ورزش را تمرين کنند، به تدريج نيروى خويشتندارى از گناهان در آنان قوت مىگيرد و نيز به تدريج بر اراده خود مسلط مىشوند، آن وقت در برابر هر گناهى عنان اختيار از كف نمىدهند و نيز در تقرب به خداى سبحان دچار سستى نمىشوند.
در حديث قدسى (احاديثى كه سلسله سندش منتهى به خداوند سبحان میشود) آمده كه خداى تعالى فرمود: روزه فقط براى من است، و من خود جزاى آن را میدهم. طباطبایى، محمد حسين، تفسيرالميزان، ج 2، ص 3.
