تأمل در كلام حضرت علی(ع)؛ تبلور جايگاه عدالت در اذهان عمومی
گروه اجتماعی: تأمل در كلام حضرت علی(ع) جايگاه عدالت را بيش از پيش در اذهان روشن میکند، حكومتی كه عدالت، هدف آن نيست و در راه برقراری عدالتی همه جانبه و فراگير گام نمیزند، در مسير هلاكت است زيرا اصلاح دين و دنيای مردمان بهوسيله عدالت، ممكن است.
حجتالاسلام محمدرضا خوشخو، مدير بنياد مهدويت خراسان جنوبی در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه خراسان جنوبی، درباره عدالت اجتماعی در كلام و سيره امام علی(ع) گفت: عدالت از رسالتهای اصلی تمام پيامبران الهی و از آرمانهای همه انسانها در طول حياتشان است و از جمله اموریست كه خوبی آن بهوسيله عقل، قابل تشخيص و اجرای آن تابع شرط و مصلحت نيست و خود بالاترين مصلحتها است؛ به همين علت است كه عدالت، دوست و دشمن و مؤمن و كافر نمیشناسد و همه را به يك چشم مینگرد.
وی تصريح كرد: عدالت، محوریترين، استوارترين و شاملترين مسئله سياست و حكومت علوی است، چراكه نام مقدس امام علی(ع)، آنچنان با عدالت درآميخته كه نام آن حضرت عدالت را تداعی میكند.
مدير بنياد مهدويت خراسان جنوبی با اشاره به اينكه حكومتی میتواند ادعا كند از امام علی(ع) الگو گرفته و سنتشناسانه به سيره آن بزرگوار اقتدا میكند كه سردمداران آن، به عدالت، بيش از هر چيز، اهميت دهند و برای گسترش، توسعه و همهگير ساختن آن، از هيچ كوششی دريغ نورزند، نه در بيان و كلام، بلكه در عمل، كردار و تعامل با مردم.
حجتالاسلام خوشخو ادامه داد: تأمل در كلام حضرت علی(ع) جايگاه عدالت را بيش از پيش در اذهان روشن میکند، فردی از آن جناب پرسيد: «آيا عدالت، بالاتر است يا بخشندگی؟» در واقع، پرسشگر از دو صفت والای انسانی پرسيده است كه تنها در انسانهای متعالی وجود دارد، بشر، همواره از ستم، گريزان بوده و احسان به ديگران را در حق خويش، تحسين كرده و ستوده است، حضرت علی(ع) به دو دليل میفرمايد كه عدل از جود بالاتر است؛ نخست اينكه: «الْعَدْلُ يضَعُ الْأُمُورَ مَوَاضِعَهَا وَ الْجُودُ يخْرِجُهَا عَنْ جِهَتِهَا؛ عدل، امور [و جريانها] را در مسير [و مجرای طبيعی] خود قرار میدهد؛ اما جود، آنها را از مجرای [طبيعی] خود خارج میسازد.» و ديگر اينكه میفرمايد: «الْعَدْلُ سَائِسٌ عَامٌّ وَ الْجُودُ عَارِضٌ خَاصٌّ؛ عدالت، قانونی است عام [كه همه اجتماع را در برمیگيرد]؛ اما بخشش، يك حالت عارضی و خاص است» كه اگر جنبه قانونی و عمومی پيدا كند و كليت يابد، ديگر جود نيست؛ حضرت علی(ع) آنگاه نتيجه میگيرد: «فَالْعَدْلُ أَشْرَفُهُمَا وَ أَفْضَلُهُمَا؛ پس از ميان آن دو(عدالت و جود)، عدالت، اشرف و افضل است.
مدير بنياد مهدويت خراسان جنوبی با اشاره به اينكه آن اصلی كه میتواند تعادل اجتماع را حفظ كند و به پيكر اجتماع، سلامت و به روح اجتماع، آرامش بدهد؛ عدالت است، اظهار كرد: اميرمؤمنان(ع) حكومت را برای تحقق عدالت پذيرفت و آن را جز در اين مسير نمیخواست.
حجتالاسلام خوشخو افزود: علی(ع) در خطبه سوم نهجالبلاغه میفرمايد: اگر حضور [فراوان] بيعتكنندگان نبود و ياران حجت را بر من تمام نمیكردند و اگر خداوند از علما عهد و پيمان نگرفته بود كه در برابر شكم بارگی ستمگران و گرسنگی مظلومان سكوت نكنند، مهار شتر خلافت را بر كوهان آن انداخته[رهايش میكردم] و آخر خلافت را به كاسه اول آن سيراب میساختم.
وی يادآور شد: جامعهای كه عدالت در آن برپا نيست، فاقد حيات انسانی و زندگانی معنوی است و ديانتی كه در آن اهتمام به برقراری عدالت نيست، مايه گمراهی است و حكومتی كه عدالت، هدف آن نيست و در راه برقراری عدالتی همه جانبه و فراگير گام نمیزند، در مسير هلاكت است؛ زيرا اصلاح دين و دنيای مردمان به وسيله عدالت، ممكن است.
وی تصريح كرد: عدالت، محوریترين، استوارترين و شاملترين مسئله سياست و حكومت علوی است، چراكه نام مقدس امام علی(ع)، آنچنان با عدالت درآميخته كه نام آن حضرت عدالت را تداعی میكند.
مدير بنياد مهدويت خراسان جنوبی با اشاره به اينكه حكومتی میتواند ادعا كند از امام علی(ع) الگو گرفته و سنتشناسانه به سيره آن بزرگوار اقتدا میكند كه سردمداران آن، به عدالت، بيش از هر چيز، اهميت دهند و برای گسترش، توسعه و همهگير ساختن آن، از هيچ كوششی دريغ نورزند، نه در بيان و كلام، بلكه در عمل، كردار و تعامل با مردم.
حجتالاسلام خوشخو ادامه داد: تأمل در كلام حضرت علی(ع) جايگاه عدالت را بيش از پيش در اذهان روشن میکند، فردی از آن جناب پرسيد: «آيا عدالت، بالاتر است يا بخشندگی؟» در واقع، پرسشگر از دو صفت والای انسانی پرسيده است كه تنها در انسانهای متعالی وجود دارد، بشر، همواره از ستم، گريزان بوده و احسان به ديگران را در حق خويش، تحسين كرده و ستوده است، حضرت علی(ع) به دو دليل میفرمايد كه عدل از جود بالاتر است؛ نخست اينكه: «الْعَدْلُ يضَعُ الْأُمُورَ مَوَاضِعَهَا وَ الْجُودُ يخْرِجُهَا عَنْ جِهَتِهَا؛ عدل، امور [و جريانها] را در مسير [و مجرای طبيعی] خود قرار میدهد؛ اما جود، آنها را از مجرای [طبيعی] خود خارج میسازد.» و ديگر اينكه میفرمايد: «الْعَدْلُ سَائِسٌ عَامٌّ وَ الْجُودُ عَارِضٌ خَاصٌّ؛ عدالت، قانونی است عام [كه همه اجتماع را در برمیگيرد]؛ اما بخشش، يك حالت عارضی و خاص است» كه اگر جنبه قانونی و عمومی پيدا كند و كليت يابد، ديگر جود نيست؛ حضرت علی(ع) آنگاه نتيجه میگيرد: «فَالْعَدْلُ أَشْرَفُهُمَا وَ أَفْضَلُهُمَا؛ پس از ميان آن دو(عدالت و جود)، عدالت، اشرف و افضل است.
مدير بنياد مهدويت خراسان جنوبی با اشاره به اينكه آن اصلی كه میتواند تعادل اجتماع را حفظ كند و به پيكر اجتماع، سلامت و به روح اجتماع، آرامش بدهد؛ عدالت است، اظهار كرد: اميرمؤمنان(ع) حكومت را برای تحقق عدالت پذيرفت و آن را جز در اين مسير نمیخواست.
حجتالاسلام خوشخو افزود: علی(ع) در خطبه سوم نهجالبلاغه میفرمايد: اگر حضور [فراوان] بيعتكنندگان نبود و ياران حجت را بر من تمام نمیكردند و اگر خداوند از علما عهد و پيمان نگرفته بود كه در برابر شكم بارگی ستمگران و گرسنگی مظلومان سكوت نكنند، مهار شتر خلافت را بر كوهان آن انداخته[رهايش میكردم] و آخر خلافت را به كاسه اول آن سيراب میساختم.
وی يادآور شد: جامعهای كه عدالت در آن برپا نيست، فاقد حيات انسانی و زندگانی معنوی است و ديانتی كه در آن اهتمام به برقراری عدالت نيست، مايه گمراهی است و حكومتی كه عدالت، هدف آن نيست و در راه برقراری عدالتی همه جانبه و فراگير گام نمیزند، در مسير هلاكت است؛ زيرا اصلاح دين و دنيای مردمان به وسيله عدالت، ممكن است.
