اسلام شيعی ريشهدارترين هويت دينی است/ تجربه قدسی يكی از راههای احيای هويت دينی
گروه فعاليتهای قرآنی: يكی از كارشناسان دينی كشورمان در نشست تخصصی «ملاكهای جامعه اخلاقی» با تأكيد بر رفتارشناسی جامعه تهران كه شب گذشته در نمايشگاه قرآن برگزار شد، هويت اسلام شيعی را ريشهدارترين هويت دينی عنوان كرد.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، نشست تخصصی «ملاكهای جامعه اخلاقی» با تأكيد بر رفتارشناسی جامعه تهران توسط بخش «بر آستان قلههای تهذيب» و با حضور حامد حاجیحيدری از كارشناسان دينی كشورمان، از ساعت 22 تا 23 پنجشنبه، 27 تيرماه در سالن شماره يك نمايشگاه بينالمللی قرآن برگزار شد.
بنابر اين گزارش، در اين نشست، حامد حاجیحيدری در سخنانی به بيان اهداف روزه گرفتن پرداخت و گفت: روزه گرفتن برای فاصله گرفتن از خود است.
وی در ادامه به بيان اهداف اين نشست پرداخت و افزود: اين نشست دارای سه محور، سبك زندگی اسلامی و قرآنی، نگاهی به اساتيد اخلاق و مقوله ذكر و استفادههايی كه میتوان از اين پديده داشت، برگزار شده است.
حاجیحيدری در ادامه با اشاره به اينكه مرحوم آيتالله مجتهدی بسيار به ذكر اهميت میدادند، اظهار كرد: اساساً علمای ما بر روی ذكر تأكيد ويژهای دارند و مرحوم آيتالله مجتعدی نيز بر روی ذكر لاالهالاالله تأكيد بسيار زيادی داشتند. ذكر از نظر علما برای منقطع شدن از شرايط عادی زندگی است.
وی در ادامه با اشاره به ارائه بحث اصلاح الگوی مصرف در سالهای گذشته، خاطرنشان كرد: زمانی كه اين بحث مطرح شد، بسياری نگران مصرف در جامعه بودند، اما جامعهشناسان بسيار بيشتر از آن نگران مصرفگرايی در جامعه بودند.
حاجیحيدری در ادامه مصرفگرايی را متمايز از زياد مصرف كردن دانست و اظهار كرد: مصرفگرايی در واقع چيزی شبيه به پرستش مصرف و اسراف است، يعنی اينكه ما علاوه بر اينكه چيزی را مصرف میكنيم بر اين كار اصرار هم داريم، اما زياد مصرف كردن میتواند در زمان و مكان مشخص و محدودی باشد، در حالی كه مصرفگرايی زمان و مكان ندارد.
وی با ذكر نمونههايی از مصرفگرايی در جامعه امروز، گفت: زياد مصرف كردن ممكن است مشكلات قابل جبرانی را به وجود بياورد، اما مصرفگرايی معضلاتی را به وجود میآورد كه برطرف كردنی در كار نخواهد بود.
وی مصرفگرايی را پديدهای جديد و نوظهور عنوان كرد و افزود: در گذشته مصرفگرايی وجود نداشته است، بلكه زياد مصرف كردن رايج بوده است. چيزی كه در جامعه ما مخصوصاً در شهرهای بزرگ كه دارای طبقه متوسط هستند، نگران كننده به نظر میرسد مصرفگرا شدن افراد اين جوامع و مخصوصاً طبقه متوسط اين جوامع است.
حاجیحيدری خاطرنشان كرد: يكی از دلايل اينكه امروز با افرادی در جوامع مواجه میشويم كه عصبی به نظر میرسند، اين است كه اين افراد هويت خود را گم كردهاند و در صدد به دست آوردن يك هويت جديد هستند كه اغلب هم به آن نمیرسند.
وی در ادامه سخنان خود در نشست تخصصی «ملاكهای جامعه اخلاقی» با تأكيد بر رفتارشناسی جامعه تهران با تأكيد بر اينكه نتيجه مصرفگرايی تلاش برای بازسازی روانی فرد است، گفت: فرد مصرفگرا تا بيايد خود را با شرايط جديد وفق دهد، يك سری شرايط جديدتر به وجود می آيد و اين تغيير مدام در حال ايجاد شدن است. تفاوت مصرف كردن ما با گذشتگان در اين است كه گذشتگان ما با اينكه زياد مصرف میكرند، اما به چيزی كه مصرف میكردند توجه داشتند و همچنين متوجه نحوه زندگی كردن خود بودند، اما انسانهای امروزی نه تنها متوجه موارد مصرف خود نيستند، بلكه چنان در اين مصرفگرايی غرق شدهاند كه توجه به اصل زندگی را نيز از دست دادهاند.
حاجیحيدری افزود: زندگی امروزه در مجموعهای از تجربههای گسترده و متنوع غرق شده است كه سبكهای زندگی مختلف و متنوعی را شكل میدهد. ما در فضای رسانهای زندگی میكنيم كه ديگر در روزنامه و تلويزيون خلاصه نمیشود و هر روز خوراك جديدی توسط اين وسايل ارتباطی برای ما مهيا میشود كه سبك زندگی و مصرف ما را متأثر از خود میكنند، به عنوان مثال رژيم مصرف اينترنت در ايران، اينترنت سيم كارتی يا همان موبايلی است و اين يعنی ما در تمام لحظات زندگی مشغول به اشتراك گذاشتن سبكهای زندگی خود هستيم.
وی در ادامه سخنان خود به كتاب «ظهور جامعه شبكهای» نوشته مانوئل كستلز، جامعهشناس مطرح غربی اشاره و تصريح كرد: وی در اين كتاب سه جلدی كه مهمترين اثر وی نيز هست، مطرح میكند كه چگونه هويتهای افراد جامعه به هويتهای شبكهای تبديل میشود، ضمن اينكه در اين كتاب مطرح میشود كه انسانها استعداد بینظيری در مصرفگرايی دارند. در همين كتاب پس از ارائه مقدمات فراوان نتيجهگيری میشود كه تلاش انسان برای بازسازی هويت به شكست انجاميده است.
حاجیحيدری در بخش ديگری از سخنان خود به شكلگيری دولتهای رفاه برای هويتبخشی و برآورده كردن نيازهای جوامع اشاره و اظهار كرد: دولت رفاه دولتی است كه متعهد به اجرای برنامههای رفاهی برای جوامع است، اما از اين مسئله غافل است كه انسانها و جوامع مختلف هر روز خواستههايشان تغيير میكند، يعنی تا يك نياز و خواسته آنها تأمين میشود، نياز و خواسته جديدی را مطرح میكنند و اين خواستنها ريشه در تغيير هويتهای آنی افراد در جوامع دارد.
وی خاطرنشان كرد: هويتهای سياسی يكی پس از ديگری رنگ باخته و دليل آن هم بروز همان جامعه شبكهای است كه مانوئل كستلز از آن سخن گفته است. نمونه بارز اين جوامع مصر و يونان فعلی هستند كه دلايل بروز اعتراضات و اردوكشیهای خيابانی چيزی جز تغيير كردن آنی هويتهای سياسی نيست.
حاجیحيدری تنها راهكار دور شدن از تبديل شدن به چنين آدمها و جوامعی را در احيای هويت دينی دانست و گفت: اگر میخواهيم از ورود به اين ورطه جلوگيری كنيم، بايد هويتهای دينی خود را احيا كنيم. هويت دينی اسلام شيعی ريشتهدارترين هويتی است كه میتوان تعريف كرد و نشانه اين ريشهدار بودن هم همين انسانهايی هستند كه در جامعه ديده میشوند، اين افراد با اينكه فعاليتها و مصارف روزانه خود را دارند، اما هويت خود را به هيچ وجه فراموش نكردهاند.
وی در پايان يكی از راههای احيای هويت دينی را تجربه قدسی معرفی كرد و افزود: تجربه قدسی تجربهای است كه در آن ايمان باز توليد میشود و خداوند عظمت خود را در زندگی بار ديگر به انسان نشان میدهد. تجربه قدسی يعنی تجربه بلافصل خداوند توسط خود شخص. بنابر اين برای گريز از وضعيت فعلی و جلوگيری از بیهويتی بايد از سردرگريبان بودن دوری كرد و به آسمان نگريست، همان جملهای كه ابراهيم خليلالله(ع) هميشه به حالت تعجب مطرح میكرد كه «چرا مردم به آسمان نگاه نمی كنند».
بنابر اين گزارش، در اين نشست، حامد حاجیحيدری در سخنانی به بيان اهداف روزه گرفتن پرداخت و گفت: روزه گرفتن برای فاصله گرفتن از خود است.
وی در ادامه به بيان اهداف اين نشست پرداخت و افزود: اين نشست دارای سه محور، سبك زندگی اسلامی و قرآنی، نگاهی به اساتيد اخلاق و مقوله ذكر و استفادههايی كه میتوان از اين پديده داشت، برگزار شده است.
حاجیحيدری در ادامه با اشاره به اينكه مرحوم آيتالله مجتهدی بسيار به ذكر اهميت میدادند، اظهار كرد: اساساً علمای ما بر روی ذكر تأكيد ويژهای دارند و مرحوم آيتالله مجتعدی نيز بر روی ذكر لاالهالاالله تأكيد بسيار زيادی داشتند. ذكر از نظر علما برای منقطع شدن از شرايط عادی زندگی است.
وی در ادامه با اشاره به ارائه بحث اصلاح الگوی مصرف در سالهای گذشته، خاطرنشان كرد: زمانی كه اين بحث مطرح شد، بسياری نگران مصرف در جامعه بودند، اما جامعهشناسان بسيار بيشتر از آن نگران مصرفگرايی در جامعه بودند.
حاجیحيدری در ادامه مصرفگرايی را متمايز از زياد مصرف كردن دانست و اظهار كرد: مصرفگرايی در واقع چيزی شبيه به پرستش مصرف و اسراف است، يعنی اينكه ما علاوه بر اينكه چيزی را مصرف میكنيم بر اين كار اصرار هم داريم، اما زياد مصرف كردن میتواند در زمان و مكان مشخص و محدودی باشد، در حالی كه مصرفگرايی زمان و مكان ندارد.
وی با ذكر نمونههايی از مصرفگرايی در جامعه امروز، گفت: زياد مصرف كردن ممكن است مشكلات قابل جبرانی را به وجود بياورد، اما مصرفگرايی معضلاتی را به وجود میآورد كه برطرف كردنی در كار نخواهد بود.
وی مصرفگرايی را پديدهای جديد و نوظهور عنوان كرد و افزود: در گذشته مصرفگرايی وجود نداشته است، بلكه زياد مصرف كردن رايج بوده است. چيزی كه در جامعه ما مخصوصاً در شهرهای بزرگ كه دارای طبقه متوسط هستند، نگران كننده به نظر میرسد مصرفگرا شدن افراد اين جوامع و مخصوصاً طبقه متوسط اين جوامع است.
حاجیحيدری خاطرنشان كرد: يكی از دلايل اينكه امروز با افرادی در جوامع مواجه میشويم كه عصبی به نظر میرسند، اين است كه اين افراد هويت خود را گم كردهاند و در صدد به دست آوردن يك هويت جديد هستند كه اغلب هم به آن نمیرسند.
وی در ادامه سخنان خود در نشست تخصصی «ملاكهای جامعه اخلاقی» با تأكيد بر رفتارشناسی جامعه تهران با تأكيد بر اينكه نتيجه مصرفگرايی تلاش برای بازسازی روانی فرد است، گفت: فرد مصرفگرا تا بيايد خود را با شرايط جديد وفق دهد، يك سری شرايط جديدتر به وجود می آيد و اين تغيير مدام در حال ايجاد شدن است. تفاوت مصرف كردن ما با گذشتگان در اين است كه گذشتگان ما با اينكه زياد مصرف میكرند، اما به چيزی كه مصرف میكردند توجه داشتند و همچنين متوجه نحوه زندگی كردن خود بودند، اما انسانهای امروزی نه تنها متوجه موارد مصرف خود نيستند، بلكه چنان در اين مصرفگرايی غرق شدهاند كه توجه به اصل زندگی را نيز از دست دادهاند.
حاجیحيدری افزود: زندگی امروزه در مجموعهای از تجربههای گسترده و متنوع غرق شده است كه سبكهای زندگی مختلف و متنوعی را شكل میدهد. ما در فضای رسانهای زندگی میكنيم كه ديگر در روزنامه و تلويزيون خلاصه نمیشود و هر روز خوراك جديدی توسط اين وسايل ارتباطی برای ما مهيا میشود كه سبك زندگی و مصرف ما را متأثر از خود میكنند، به عنوان مثال رژيم مصرف اينترنت در ايران، اينترنت سيم كارتی يا همان موبايلی است و اين يعنی ما در تمام لحظات زندگی مشغول به اشتراك گذاشتن سبكهای زندگی خود هستيم.
وی در ادامه سخنان خود به كتاب «ظهور جامعه شبكهای» نوشته مانوئل كستلز، جامعهشناس مطرح غربی اشاره و تصريح كرد: وی در اين كتاب سه جلدی كه مهمترين اثر وی نيز هست، مطرح میكند كه چگونه هويتهای افراد جامعه به هويتهای شبكهای تبديل میشود، ضمن اينكه در اين كتاب مطرح میشود كه انسانها استعداد بینظيری در مصرفگرايی دارند. در همين كتاب پس از ارائه مقدمات فراوان نتيجهگيری میشود كه تلاش انسان برای بازسازی هويت به شكست انجاميده است.
حاجیحيدری در بخش ديگری از سخنان خود به شكلگيری دولتهای رفاه برای هويتبخشی و برآورده كردن نيازهای جوامع اشاره و اظهار كرد: دولت رفاه دولتی است كه متعهد به اجرای برنامههای رفاهی برای جوامع است، اما از اين مسئله غافل است كه انسانها و جوامع مختلف هر روز خواستههايشان تغيير میكند، يعنی تا يك نياز و خواسته آنها تأمين میشود، نياز و خواسته جديدی را مطرح میكنند و اين خواستنها ريشه در تغيير هويتهای آنی افراد در جوامع دارد.
وی خاطرنشان كرد: هويتهای سياسی يكی پس از ديگری رنگ باخته و دليل آن هم بروز همان جامعه شبكهای است كه مانوئل كستلز از آن سخن گفته است. نمونه بارز اين جوامع مصر و يونان فعلی هستند كه دلايل بروز اعتراضات و اردوكشیهای خيابانی چيزی جز تغيير كردن آنی هويتهای سياسی نيست.
حاجیحيدری تنها راهكار دور شدن از تبديل شدن به چنين آدمها و جوامعی را در احيای هويت دينی دانست و گفت: اگر میخواهيم از ورود به اين ورطه جلوگيری كنيم، بايد هويتهای دينی خود را احيا كنيم. هويت دينی اسلام شيعی ريشتهدارترين هويتی است كه میتوان تعريف كرد و نشانه اين ريشهدار بودن هم همين انسانهايی هستند كه در جامعه ديده میشوند، اين افراد با اينكه فعاليتها و مصارف روزانه خود را دارند، اما هويت خود را به هيچ وجه فراموش نكردهاند.
وی در پايان يكی از راههای احيای هويت دينی را تجربه قدسی معرفی كرد و افزود: تجربه قدسی تجربهای است كه در آن ايمان باز توليد میشود و خداوند عظمت خود را در زندگی بار ديگر به انسان نشان میدهد. تجربه قدسی يعنی تجربه بلافصل خداوند توسط خود شخص. بنابر اين برای گريز از وضعيت فعلی و جلوگيری از بیهويتی بايد از سردرگريبان بودن دوری كرد و به آسمان نگريست، همان جملهای كه ابراهيم خليلالله(ع) هميشه به حالت تعجب مطرح میكرد كه «چرا مردم به آسمان نگاه نمی كنند».
