درک ذات خداوند در نگاه اهل بيت(ع) يك مسئله شهودی است
گروه انديشه: ابن سينا درصدد اثبات عقلی خدا بوده و فلسفه اسلامی نيز عهدهدار همين امر است؛ درحالی كه ذات خدا در نگاه اهل بيت(ع) فراتر از اثبات عقلی بوده و يك مسأله شهودی است.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه زنجان، ابوالقاسم اوجاقلو، مدرس علوم قرآنی دانشگاه زنجان عصر روز گذشته، 27 تيرماه در نشست معرفت افزايی كاركنان جهاد دانشگاهی استان زنجان، با تأكيد بر اينكه انسان در راستای تنظيم رابطه خود و خداوند سبحان كه دين را عينيت میبخشد، بايد نحوه سبك زندگی خاصی را دنبال كند، گفت: بدون شك يكی از تجلیگاههای زندگی عابدانه، دعا كردن است.
وی افزود: دعای كميل به عنوان يكی از ادعيه ای كه از سوی اميرالمؤمنين(ع) بيان شده و يكی از اصحاب ايشان به نام «كميل بن زياد نخعی» آن را نقل كرده است، مبتنی بر سه ركن اساسی دعای ائمه اطهار(ع) كه همانا بيان اسماء الهی، بيان احوال خود و بيان خواسته هاست، بوده و سرشار از معارف توحيدی است.
اين مدرس علوم قرآنی دانشگاه زنجان با اشاره به اينكه بسياری از سخنان حضرت علی(ع) با توحيد آغاز شده است، ابراز كرد: آنچه از خداشناسی در علوم دينی و وعارف اسلامی به ما منتقل شده است، توحيد ابن سينا كه از يونان به زبان اسلامی بيان شده است، بوده و توحيدی كه از اميرالمؤمنين(ع) به ما رسيده است، از جمله مباحث مغفول محسوب میشود.
اوجاقلو تصريح كرد: برخی علمای اهل سنت، شبهه ای مبنی بر اينكه «توحيد حضرت علی(ع) مربوط به فلسفه اسلامی است» را مطرح كرده و عامل القای اين شبهه نيز خود شيعيان بودند، چراكه مباحث توحيدی نهج البلاغه را با توحيد ابن سينا تطبيق میدادند، درحالی كه ابن سينا 400 سال پس از اميرالمؤمنين(ع) آمده است.
وی با اشاره به اين كه اين شبهه تا زمان ملاصدرا نيز ادامه داشت، عنوان كرد: پس از نگارش رساله «علی(ع) و فلسفه الهی» توسط علامه طباطبايی، وی تصريح كرد كه مطابقت توحيد علی(ع) با ابن سينا صحيح نبوده و هركه بر اين باور باشد، به سه باور اساسی نرسيده است.
وی ادامه داد: از آنجايی كه توحيد ابن سينا برگرفته از يونان است، معتقدان به تطابق، آموزههای يونانی را نشناخته، بر اين امر واقف نيستند كه اعراب آن زمان، خداشناسی خاصی داشته و حكمت يونان در بين آنان جايی نداشت و همچنين اين افراد خداشناسی قرآنی را نيز نشناختهاند.
اين پژوهشگر علوم قرآنی، خداشناسی حضرت علی(ع) را مبتنی بر توحيد قرآنی دانست و اظهار كرد: در اديان ابراهيمی، خدا علاوه بر اينكه ذاتش شهودی و اثبات شده است، تعين و تشخص انسانوار دارد؛ درحالی كه در برخی جوامع به خدايی معتقدند بدون تعين و تشخص.
اوجاقلو تأكيد كرد: ابن سينا درصدد اثبات عقلی خدا بوده و فلسفه اسلامی نيز عهدهدار همين امر است؛ درحالی كه ذات خدا در نگاه اهل بيت(ع) فراتر از اثبات عقلی بوده و يك مسأله شهودی است.
وی با تأكيد بر اينكه اثبات خدا در نگاه اهل بيت(ع) از سه راه درك حسی، عقل و استدلال و خيال، خارج است، خاطرنشان كرد: حضرت علی(ع) با بيان اين جملات كه: « لاَ تُدْرِكُهُ الْعُیُونُ بِمُشَاهَدَةِ الْعِیَانِ وَ لَكِنْ تُدْرِكُهُ الْقُلُوبُ بِحَقَائِقِ الْإِيمَانِ»، بر اين امر تأكيد كرده است كه رسيدن به خدا از راه قلب مبتنی بر ايمان بوده و قلب در قرآن كريم، محل شهود است و عالم شهودی، عالمی است كه در آن معلوم بلاواسطه نزد عالم حاضر است.
اين مدرس علوم قرآنی دانشگاه زنجان تصريح كرد: كار عقل، احساس و خيال انسان اين است كه او را به نزديكی شهود برسانند و اگر انسان با قلبی مملو از ايمان حقيقی و مبتنی بر عقل در آستانه شهود قرار بگيرد، ذات او شهودی خواهد شد.
وی در پايان، با تأكيد بر اينكه ذات خدا در نگاه اهل بيت(ع) درون پرده ابهام نبوده؛ بلكه ذاتی تجلی يافته و دارای تشخص و تعين است، يادآور شد: تعين و تشخص خدا، همان «اسماء الحسنی» بوده و مجموع اين اسماء الهی، وجه خداوند متعال است.
وی افزود: دعای كميل به عنوان يكی از ادعيه ای كه از سوی اميرالمؤمنين(ع) بيان شده و يكی از اصحاب ايشان به نام «كميل بن زياد نخعی» آن را نقل كرده است، مبتنی بر سه ركن اساسی دعای ائمه اطهار(ع) كه همانا بيان اسماء الهی، بيان احوال خود و بيان خواسته هاست، بوده و سرشار از معارف توحيدی است.
اين مدرس علوم قرآنی دانشگاه زنجان با اشاره به اينكه بسياری از سخنان حضرت علی(ع) با توحيد آغاز شده است، ابراز كرد: آنچه از خداشناسی در علوم دينی و وعارف اسلامی به ما منتقل شده است، توحيد ابن سينا كه از يونان به زبان اسلامی بيان شده است، بوده و توحيدی كه از اميرالمؤمنين(ع) به ما رسيده است، از جمله مباحث مغفول محسوب میشود.
اوجاقلو تصريح كرد: برخی علمای اهل سنت، شبهه ای مبنی بر اينكه «توحيد حضرت علی(ع) مربوط به فلسفه اسلامی است» را مطرح كرده و عامل القای اين شبهه نيز خود شيعيان بودند، چراكه مباحث توحيدی نهج البلاغه را با توحيد ابن سينا تطبيق میدادند، درحالی كه ابن سينا 400 سال پس از اميرالمؤمنين(ع) آمده است.
وی با اشاره به اين كه اين شبهه تا زمان ملاصدرا نيز ادامه داشت، عنوان كرد: پس از نگارش رساله «علی(ع) و فلسفه الهی» توسط علامه طباطبايی، وی تصريح كرد كه مطابقت توحيد علی(ع) با ابن سينا صحيح نبوده و هركه بر اين باور باشد، به سه باور اساسی نرسيده است.
وی ادامه داد: از آنجايی كه توحيد ابن سينا برگرفته از يونان است، معتقدان به تطابق، آموزههای يونانی را نشناخته، بر اين امر واقف نيستند كه اعراب آن زمان، خداشناسی خاصی داشته و حكمت يونان در بين آنان جايی نداشت و همچنين اين افراد خداشناسی قرآنی را نيز نشناختهاند.
اين پژوهشگر علوم قرآنی، خداشناسی حضرت علی(ع) را مبتنی بر توحيد قرآنی دانست و اظهار كرد: در اديان ابراهيمی، خدا علاوه بر اينكه ذاتش شهودی و اثبات شده است، تعين و تشخص انسانوار دارد؛ درحالی كه در برخی جوامع به خدايی معتقدند بدون تعين و تشخص.
اوجاقلو تأكيد كرد: ابن سينا درصدد اثبات عقلی خدا بوده و فلسفه اسلامی نيز عهدهدار همين امر است؛ درحالی كه ذات خدا در نگاه اهل بيت(ع) فراتر از اثبات عقلی بوده و يك مسأله شهودی است.
وی با تأكيد بر اينكه اثبات خدا در نگاه اهل بيت(ع) از سه راه درك حسی، عقل و استدلال و خيال، خارج است، خاطرنشان كرد: حضرت علی(ع) با بيان اين جملات كه: « لاَ تُدْرِكُهُ الْعُیُونُ بِمُشَاهَدَةِ الْعِیَانِ وَ لَكِنْ تُدْرِكُهُ الْقُلُوبُ بِحَقَائِقِ الْإِيمَانِ»، بر اين امر تأكيد كرده است كه رسيدن به خدا از راه قلب مبتنی بر ايمان بوده و قلب در قرآن كريم، محل شهود است و عالم شهودی، عالمی است كه در آن معلوم بلاواسطه نزد عالم حاضر است.
اين مدرس علوم قرآنی دانشگاه زنجان تصريح كرد: كار عقل، احساس و خيال انسان اين است كه او را به نزديكی شهود برسانند و اگر انسان با قلبی مملو از ايمان حقيقی و مبتنی بر عقل در آستانه شهود قرار بگيرد، ذات او شهودی خواهد شد.
وی در پايان، با تأكيد بر اينكه ذات خدا در نگاه اهل بيت(ع) درون پرده ابهام نبوده؛ بلكه ذاتی تجلی يافته و دارای تشخص و تعين است، يادآور شد: تعين و تشخص خدا، همان «اسماء الحسنی» بوده و مجموع اين اسماء الهی، وجه خداوند متعال است.
