حجتالاسلام عليرضا مهرانفر، مدرس حوزه و دانشگاههای زنجان در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه زنجان، گفت: «تقيه» در لغت بهمعنای حفظ كردن است و در واقع به اين معناست كه بنا به اقتضائات شرايط و زمان، انسان با اجازه خداوند متعال و برای حفظ جان، آبرو يا دين، خلاف آن چه در قلب دارد را اظهار نمايد.
وی افزود: طبق آيات قرآن تقيه نخستينبار برای يكی از صحابه پيامبر اكرم(ص) به نام عمّار مطرح شد كه توسط مشركان تهديد شده بود كه اگر به بتهای ايشان ايمان نياورد، والدينش را به قتل میرسانند و به همين دليل عمار نام يكی از بتها را به زبان آورد و اعلام كرد به وی ايمان آورده است.
اين كارشناس مسائل مذهبی عنوان كرد: پس از اعتراف دروغين عمار به ايمان آوردن به بتهای مشركين، وی تصور میكرد كافر شده است و به همين دليل آيه 106 سوره نحل نازل شد كه میفرمايد؛ «كسانىكه بعد از ايمان كافر شوند ـ بهجز آنها كه تحت فشار واقع شدهاند در حالىكه قلبشان آرام و با ايمان است ـ آرى، آنها كه سينه خود را براى پذيرش كفر گشوده اند، غضب خدا بر آنهاست؛ و عذاب عظيمى در انتظارشان!»
اين مدرس حوزه و دانشگاههای زنجان بیان كرد: تفاوت تقيه با نفاق ريشه در تفاوت مصلحت با منفعت دارد؛ زيرا منافق برای منافع شخصی خود خلاف باورهای قلبی را به زبان میآورد در حالیكه در تقیّه، فرد بنا به مصلحت دين حفظ ظاهر میكند.
حجتالاسلام مهرانفر تأكيد كرد: تفاوت ديگر نفاق با تقيه اين است كه تقيه به اذن و دستور خدا صورت میگيرد در حالیكه منافقان برای نفاق از حضرت حق دستور نمیگيرند و بر اساس دلخواه خود رفتار كرده و هنجارهای الهی را زير پا میگذارند.
وی اظهار كرد: خداوند نه تنها بنا به اقتضائات شرايط و زمان و مصالح دينی مجوز تقيه را به افراد میدهد، بلكه در بسياری از موارد كه حرمت دين، آبرو و جان مؤمنان منوط به حفظ ظاهر است، تقيه بر مسلمانان واجب میشود و بيان اعتقادات قلبی حرام است.
اين كارشناس مسائل مذهبی در پايان، يادآور شد: زمانیكه حكم جهاد صادر شود، تقيه موضوعيت خود را از دست میدهد و دفاع از دين و خاك از طريق جهاد در ارجحيت قرار میگيرد.