نخستين مسجد جهان اسلام در بيرون شهر مدينه قرار گرفته است.

"قبا" نام قريه‌ای در نزديكی مدينه بوده است. مسجد در سال اول هجری توسط پيامبر اسلام به پيشنهاد عمار ياسر و يا به تقاضای ساكنان محل در قبا نباشد آورده‌اند كه پايمبر شخصا كار می‌كرد و خشت‌ها را حمل و تعبيه می‌كرد همچنين پيامبر يك مرتبه در هفته در آنجا نماز می‌خواند. اين مسجد بارها بازسازی شده است نخستين مرتبه در زمان عثمانی و آخرين بار در سال 1405 هجری قمری در آخرين بازسازی رواق‌ها گسترش يافتند، چهار گلدسته به ارتفاع 47 متر شش گنبد بزرگ به قطر 12 متر ساخته شد و در نهايت مساحت شبستان به 5035 متر افزايش يافت.