حجتالاسلام و المسلمين مهدی قاصری، رئيس اداره اوقاف و امور خيريه خراسان جنوبی در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه خراسان جنوبی، درباره تشريح بحث دروغ گفت: دروغ از بدترين معايب، زشتترين گناهان و منشأ بسياری از مفاسد است و بالطبع از كارهای زشت و ناپسند و عادت به آن از رذائل اخلاقی و از گناهان كبيره است و تا ضرورت و مصلحت مهمی ميان نباشد، دروغ گفتن جايز نيست.
وی با بيان اينكه دروغ در دنيا و آخرت انسان را از رحمت الهی محروم میكند تصريح كرد: دروغ انسان را ميان مردم بیاعتبار و اعتماد عمومی را سلب و جامعه را به بيماری نفاق دچار میسازد، بهگونهای كه از آن بهعنوان آفات زبان و خرابكننده ايمان ياد میكنند.
رئيس اداره اوقاف و امور خيريه خراسان جنوبی علت اصلی دروغ را عقده حقارت و خود كمبينی انسان دروغگو ذكر كرد و افزود: اين يكی از نكات روانی است كه بهعنوان روانشناسی اخلاقی در كلمات معصومين به آن اشاره شده است.
حجتالاسلام قاصری افزود: سرچشمه دروغ نيز گاهی بهخاطر ترس از فقر، پراكنده شدن مردم از اطراف او، از دست دادن موقعيت و مقام و زمانی نيز بهخاطر علاقه شديد به مال و جاه و مقام است كه شخص از اين وسيله نامشروع برای تامين مقصود خود كمك میگيرد.
وی در تبيين دروغ از منظر آيات و روايات نيز گفت: آيات و روايات بسياری در زمينه زشتی دروغ سخن میگويند و آيات تكاندهندهای حتی دروغگو را در رديف كافران و منكران آيات الهی میشمارند.
رئيس اداره اوقاف و امور خيريه خراسان جنوبی با بيان اينكه در روايات اسلامی دروغ بهعنوان «كليد گناهان» شمرده شده است، بيان كرد: در حديثى از امام باقر(ع) مىخوانيم خداوند متعال براى شر و بدى، قفلهایى قرار داده و كليد آن قفلها شراب است(چراكه مانع اصلى زشتیها و بدیها عقل است و مشروبات الكلى عقل را از كار مىاندازد) سپس اضافه فرمود: دروغ از شراب هم بدتر است».
حجتالاسلام قاصری در باب رابطه دروغ و گناهان ديگر نيز گفت: رابطه دروغ و ساير گناهان از اين نظر است كه انسان گناهكار هرگز نمىتواند، راستگو باشد، چراكه راستگویى موجب رسوایى او است و براى پوشاندن آثار گناه معمولا بايد متوسل به دروغ شود، به عبارت ديگر، دروغ انسان را در مقابل گناه آزاد و راستگویى محدود میكند.
وی ادامه داد: اين حقيقت در حديثى كه از پيامبر(ص) نقل شده، كاملاً تجسم يافته، حديث چنين است؛ شخصى به حضور پيامبر(ص) رسيد، عرض كرد نماز مىخوانم و عمل منافى عفت انجام مىدهم، دروغ هم مىگويم! كدام را اول ترك گويم؟! پيامبر(ص) فرمود: دروغ، او در محضر پيامبر(ص) تعهد كرد كه هرگز دروغ نگويد: هنگامى كه خارج شد، وسوسههاى شيطانى براى عمل منافى عفت در دل او پيدا شد، اما بلافاصله در اين فكر فرو رفت، كه اگر فردا پيامبر( ص) از او در اين باره سؤال كند چه بگويد، بگويد چنين عملى را مرتكب نشده است، اينكه دروغ است واگر راست بگويد حد بر او جارى مىشود، و همين گونه در رابطه با ساير كارهاى خلاف اين طرز فكر و سپس خوددارى و اجتناب براى او پيدا شد و به اين ترتيب ترك دروغ سرچشمه ترك همه گناهان او شد.
رئيس اداره اوقاف و امور خيريه خراسان جنوبی در باب آثار دروغ نيز گفت: دروغ به جز آثار سوءاخلاقی كه در شاكله خود انسان دارد بنيان و شالوده جامعه را ويران میكند.
حجتالاسلام قاصری با بيان اينكه دروغ آثار زيانباری از جهت فرهنگی، اقتصادی، سياسی و اجتماعی بهدنبال دارد، تصريح كرد: دروغ در خانه، دروغ در مدرسه،در بازار و محله و اداره نظام خانواده و مدرسه و بازار و اداره را از هم میپاشد.
وی در باب عذاب ويژه دروغگويان نيز هشدار داد: دروغگو از نماز شب محروم است در نتيجه از بركاتی كه اين عبادت بزرگ دارد محروم میماند كه از آن جمله سعه رزق است، عيسیبن مريم(ع) فرمود؛ «كسیكه دروغگويیاش زياد شود حسن و جمال و وقارش نزد خدا و خلق از بين میرود بهطوری كه مردم از او متنفر و منزجر میشوند»
رئيس اداره اوقاف و امور خيريه خراسان جنوبی در ادامه سخنانش به بيان راهكارهايی برای درمان دروغ پرداخت و گفت: با توجه به عواملی كه در ايجاد اين صفت و ريشهدار ساختن آن مؤثر است راه درمان آن نسبتاً روشن است و بهطور كلی برای درمان اين انحراف اخلاقی بايد از طريق زير اقدام كرد، قبل از هر چيز بايد مبتلايان را به عواقب دردناك و آثار سوء معنوی و مادی، فردی و اجتماعی اين رذيله زشت متوجه ساخت و با تدبير و تفكر در آيات قرآن كريم و سخنان پيشوايان بزرگ دين و تجزيه و تحليل گذشته و گفتار بزرگان به اين نكته برسيد كه دروغ در پاره ای از موارد هر چند نفع شخصی نيز داشته باشد نفعی آنی و زودگذر است و هيچ سرمايهای برای يك انسان در اجتماع بالاتر از سرمايه اعتماد و اطمينان مردم نسبت به وی نيست كه بزرگترين دشمن آن همين دروغ است.
حجتالاسلام قاصری، پرورش شخصيت در افراد را يكی ديگر از مؤثرترين طرق درمان ذكر كرد و افزود: يكی از عوامل مهم روانی دروغ، احساس حقارت و كمبود شخصيت است و در حقيقت دروغ گفتن يك نوع عكسالعمل برای جبران اين موضوع است، اگر مبتلايان به دروغ احساس كنند صاحب نيروها و استعدادهايی در درون خود هستند كه با پرورش آنها میتوانند ارزش و شخصيت خود را بالا ببرند نيازی به توسل جستن به دروغ برای ايجاد شخصيت قلابی در خود نمیبينند به علاوه بايد اينگونه افراد را متوجه ساخت كه ارزش اجتماعی يك انسان راستگو بالاتر است از هر سرمايه مادی و چيزی با آن برابری نمیكند.
وی يادآور شد: برای تقويت پايههای ايمان به خدا در دل مبتلايان بايد كوشش شود و افراد ضعيف الايمان كه به دروغ پناه میبرند را بايد به اين حقيقت كه قدرت خدا مافوق تمام قدرتهاست و قادر برحل تمام مشكلاتی است، توجه داد.