سبک زندگی اسلامی جهت احيای هويت اصيل قرآنی مطرح شده است
گروه اجتماعی: عضو هیئت علمی دانشگاه اروميه گفت: هدف اساسی از طرح مسئله سبك زندگی، احيای دين در ابعاد گسترده و بازگشت به اصالتهای قرآنی و هويت اسلامی، متناسب با مقتضيات روز است.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه آذربايجان غربی، حجتالاسلام والمسلمين كريم جباری، عضو هیئت علمی دانشگاه اروميه 13 مردادماه در نشست «بررسی سبك زندگی اسلامی و رسالت دانشجو» كه بههمت معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی آذربايجان غربی برگزار شد، اظهار كرد: آرمانهای ارزشی مكتب اسلام ناب محمدی در ابعاد گوناگون يك نقشه راه كامل و دقيق الهی و معنوی است كه بايد متناسب با نيازها و شرايط روز در قالبها و الگوهای كاربردی قابل اجرا منطبق بر واقعيات عملی امروز عرضه شود.
وی افزود: سبك زندگی يك پيش زمينه ذهنی، عقيدتی و آرمانی دارد و هر فرد با آن پيش زمينهها وارد حوزه عملی زندگی میشود و اگر آن نگرشها و باورها اصلاح نشود تنها با تغيير عادات، سبك زندگی، اسلامی نخواهد شد.
وی خاطرنشان كرد: واقعيت آن است كه جامعه فعلی از سنتها و الگوهای عملی اسلام بسيار فاصله گرفته و در برخی موارد درست عكس آنها عمل میشود، در حالی كه هدف اساسی از طرح مسئله سبك زندگی، احيای دين در ابعاد گسترده و بازگشت به اصالتهای قرآنی و هويت اسلامی، متناسب با مقتضيات روز است.
حجتالاسلام جباری ادامه داد: سبك زندگی در راستای احيای فرهنگ اصيل اسلامی از سوی رهبر فرزانه انقلاب مطرح شده و بايد الگوها و قالببندیهای ملموس اسلامی از منابع اصيل استخراج و شناسايی شود و آنها را در قالبهای عملياتی برای نسل امروز جامعه تبيين و معرفی كنيم.
مدرس گروه معارف اسلامی دانشگاه اروميه تشريح كرد: منظور مقام معظم رهبری از سبك زندگی اسلامی، سمت و سو دادن جامعه به فرهنگ و سبك زندگی پيامبر(ص)، اهل بيت(ع)، بزرگان دين و اسوههای اسلامی موفق در زمينههای مختلف است كه بايد در تربيت فرزندان، معاشرتها و ارتباطات امروز جريان يابد و ترويج شود.
حجتالاسلام جباری با بيان اينكه دين اسلام يك دين زنده و پويا است، افزود: الگوهای زمان پيامبر(ص) بايد با توجه به نيازهای جديد جامعه تعريف شود و فاصله سبك زندگی ما با آن سنتها و آرمانهای بلند و سبك زندگی آرمانی اسلام مشخص شود؛ چراكه اين گامها میتواند به ترسيم سيمای زندگی اسلامی كمك زيادی بكند.
وی با تأكيد بر نقش دانشجويان در تحقق و عملی شدن سبك زندگی اسلامی در جامعه، اضافه كرد: تمام تحولات كشور از دانشگاهها آغاز میشود و فلسفه اصلی و اوليه تأسيس رشتههای دانشگاهی رفع نيازهای جامعه از طريق توسل به شيوههای علمی بوده ولی متأسفانه در حال حاضر دانشگاهها از مسائل روز جامعه از جمله سياست، اقتصاد و فرهنگ جدا و با مفاهيم آن بيگانه شدهاند.
اين مدرس دانشگاه با اشاره به اينكه امروز دانشگاهها بهصورت جزيرهای عمل میكنند و ارتباط زنده و اثربخشی با بدنه مديريتی كشور و نيازهای واقعی جامعه ندارند، يادآور شد: با توجه به ظرفيت بالای علمی و فرهنگی دانشگاهها، طراحی و الگوسازی خلاقانه سبك زندگی اسلامی برای جهان امروز میتواند از دانشگاهها آغاز شود.
حجتالاسلام جباری تصريح كرد: آسيبهای علمی و فرهنگی موجود در جامعه در فضايی غير از دانشگاهها مطرح شده و حل نشده باقی میمانند يا از سر ناچاری و درماندگی، به شيوههای غلط و عجولانه و براساس الگوهای وارداتی حل و فصل میشوند.
وی با اشاره به اينكه مهمترين رسالت يك دانشجو پويايی علمی و حفظ قداست، حرمت علم و مطالعه و تحقيق در فضای دانشگاه است، افزود: پويايی علمی و جستوجوی علمی به معنای واقعی كلمه نيز به نوبه خود يكی از اجزای ضروری سبك زندگی اسلامی است و دانشجويان بهعنوان مديران آينده نظام، بايد در كنار پويايی علمی بهدنبال پويايی و تعالی در معنويات دينی نيز باشند تا با علمزدگی و تخصص محض، علم و دين آسيب نبيند.
مدرس دانشگاه اروميه افزود: اساتيد نيز غالباً گرفتار روزمرگی هستند و به جز تدريس در كلاسها تعامل اثربخشی با دانشجويان در مسير تحول زندگی آنان و الگوسازی برای سبك زندگی مطلوب اسلامی ندارند.
وی افزود: در سبك زندگی اسلامی آموختن علم بهصورت تعاملی زنده و بهعنوان بخشی از زندگی واقعی مطرح است و با قالب خشك و محدود و رسمی نظام آموزشی سنتی موجود در دانشگاههای كشور نمیتوان گامهايی اساسی در مسير اصلاح و تحول و تكامل سبك زندگی بر اساس آرمانهای دينی برداشت و عملاً دانشگاهيان بهطور عموم، دنبالهرو اوضاع جاری و منفعل محض از وضع و حال بيرون از دانشگاه و تحولات ناخواسته فرهنگی جامعه و جهان هستند و با وجود توان بالايی كه دارند، تأثير مطلوب و شايستهای بر فرهنگ جامعه و بهویژه سبك زندگی نمیگذارند يا اين تأثيرگذاری برنامهريزی و سازماندهی شده و ملموس نيست يا به استادانی انگشت شمار منحصر و محدود میشود.
عضو هيئت علمی دانشگاه اروميه اضافه كرد: متأسفانه الگوها و شخصيتهای بسيار برجسته فرهنگی و علمی و معنوی اسلامی و ايرانی برای جامعه ما شناخته شده نيستند و كسانی از اين بزرگان كه هنوز زندهاند، غالباً در اواخر عمر و در دوران بازنشستگی و از كار افتادگی و بستری در تخت بيمارستان در رسانهها مطرح میشوند؛ به طوری كه بسياری از مردم تعجب میكنند كه چگونه چنين بزرگانی در جامعه فعلی در قيد حيات بودهاند و كسی خبر نداشته و در افكار عمومی مطرح نگشته و شناخته نشده ماندهاند و اين مشكل موجب افزايش توجه و شيفتگی و خودباختگی افراطی جوانان به الگوهای علمی و فرهنگی ساير كشورها میشود.
حجتالاسلام جباری گفت: در اين راستا میتوان به موارد بسيار گسترده و كاربردی در سبك زندگی اشاره كرد كه شهدای اسلام و جنگ تحميلی برای ما ارائه دادهاند و اين سرمايه بزرگ در فيلمسازی و هنرها و مشاغل گوناگون در سطح جامعه قابل تعميم و شبيهسازی است؛ فرهنگ جبهه و زندگی در جبهه و تغذيه و تعامل در جبهه با شوخیها و جدیها و ريزهكاریها و لطافتهای رفتاریاش، نكتههای راهگشای بسياری در اين زمينه دارد كه چندان مطرح نشده است.
عضو هیئت علمی دانشگاه اروميه خاطرنشان كرد: با تأسف در حال حاضر در رابطه با عالمان و بزرگان و شهدا و شخصيتهای ماندگار اسلامی و ايرانی چنان كلی گويی و بلند پروازی میشود كه دسترسی به آنها بسيار رويايی و آرمانی غير قابل دسترسی تلقی میشود، در حالی كه اين الگوها بايد بهگونهای مطرح و تبليغ شوند كه به شكل مجسم و ملموس برای همه قابل تكرار و تحقق باشد.
حجتالاسلام جباری اظهار كرد: خواندن صرف آيههای قرآن برای الگوبرداری به تنهايی كافی نيست بلكه شايسته است كه علاوه بر تأمل و تدبر با همدلی با آيات و انتقال فرهنگ و منش قرآنی به اجزا و اضلاع جامعه و كارهای هنری و رسانهای جالب و قوی و اثربخش و ماندگار، قرآن كريم را از مهجوريت درآورد و به متن جامعه برد.
حجتالاسلام جباری تأكيد كرد: با شعار دادن و بخشنامهای عمل كردن سبك زندگی اسلامی در جامعه جريان نمیيابد و احيا نمیشود و اهل علم و نظر و هنر بايد در اين راستا، ذوق و لطافت و خلاقيت و انرژی و وقت بيشتری را صرف كنند و اين قابل قبول نيست كه ضمن شعارهای زيبا و متنوع اسلامی و قرآنی در بسياری از زمينهها عملاً تحت تأثير الگوها و روشها و سبك زندگی غربی و شرقی باشيم.
وی با بيان اينكه جامعه اسلامی نبايد در مرحله جمود در ظواهر باقی بماند، افزود: فعاليتهای دينی و آموزشهای مذهبی كه تا چند سال گذشته تنها در مساجد رواج داشت، امروزه به حوزههای گسترده رسانههای ديداری و شنيداری و پایگاههای اينترنتی و شبکههای ماهوارهای وارد شده و رشد فزايندهای يافته است و اين امر نشان میدهد كه اگر با هوشمندی و دقت و تعهد كافی كار شود، هيچ تناقضی بين سنت و مدرنيسم به وجود نخواهد آمد؛ چرا كه سنت مربوط به اخلاق و آرمانها بوده و مدرنيسم نيز به روشها و ابزارهای رسيدن به آن آرمانها توجه دارد و اينها مكمل يكديگرند و نه مقابل و معارض هم.
حجتالاسلام جباری با تأكيد بر نقش سياستمداران در سبك زندگی اسلامی، گفت: نقش سياستمداران در اين ميان يك نقش اساسی و غيرقابل انكار است و بر اساس آموزههای اسلامی تا حد زيادی سرنوشت دنيوی و اخروی مردم به دست حاكمانشان تعيين میشود و طبق احاديث نبوی فكر و فرهنگ و منش و برنامهها و عملكردهای مسئولان و مديران بيش از والدين و ساير عوامل تأثيرگذار در زندگی مردم و جوانان نقش ايفا میكند و بر اساس اين احاديث مردم به مديرانشان نزديکتر و شبيهتر هستند تا به خانوادههايشان.
مدرس دانشگاه اروميه در پايان خاطرنشان كرد: هرچه جديت و درايت و معنويت و تعهدكاری مديران جامعه و اعضای خانواده، بستگان، همكاران و متعلقانشان، بالاتر و آسيبپذيری و نواقص كاری و خطای آنان كمتر باشد، مردم نيز با الگوبرداری از آنها خطای كمتر و زندگی بهتری خواهند داشت كه میتواند مقدمه رسيدن به حيات طيبه قرآنی باشد.
وی افزود: سبك زندگی يك پيش زمينه ذهنی، عقيدتی و آرمانی دارد و هر فرد با آن پيش زمينهها وارد حوزه عملی زندگی میشود و اگر آن نگرشها و باورها اصلاح نشود تنها با تغيير عادات، سبك زندگی، اسلامی نخواهد شد.
وی خاطرنشان كرد: واقعيت آن است كه جامعه فعلی از سنتها و الگوهای عملی اسلام بسيار فاصله گرفته و در برخی موارد درست عكس آنها عمل میشود، در حالی كه هدف اساسی از طرح مسئله سبك زندگی، احيای دين در ابعاد گسترده و بازگشت به اصالتهای قرآنی و هويت اسلامی، متناسب با مقتضيات روز است.
حجتالاسلام جباری ادامه داد: سبك زندگی در راستای احيای فرهنگ اصيل اسلامی از سوی رهبر فرزانه انقلاب مطرح شده و بايد الگوها و قالببندیهای ملموس اسلامی از منابع اصيل استخراج و شناسايی شود و آنها را در قالبهای عملياتی برای نسل امروز جامعه تبيين و معرفی كنيم.
مدرس گروه معارف اسلامی دانشگاه اروميه تشريح كرد: منظور مقام معظم رهبری از سبك زندگی اسلامی، سمت و سو دادن جامعه به فرهنگ و سبك زندگی پيامبر(ص)، اهل بيت(ع)، بزرگان دين و اسوههای اسلامی موفق در زمينههای مختلف است كه بايد در تربيت فرزندان، معاشرتها و ارتباطات امروز جريان يابد و ترويج شود.
حجتالاسلام جباری با بيان اينكه دين اسلام يك دين زنده و پويا است، افزود: الگوهای زمان پيامبر(ص) بايد با توجه به نيازهای جديد جامعه تعريف شود و فاصله سبك زندگی ما با آن سنتها و آرمانهای بلند و سبك زندگی آرمانی اسلام مشخص شود؛ چراكه اين گامها میتواند به ترسيم سيمای زندگی اسلامی كمك زيادی بكند.
وی با تأكيد بر نقش دانشجويان در تحقق و عملی شدن سبك زندگی اسلامی در جامعه، اضافه كرد: تمام تحولات كشور از دانشگاهها آغاز میشود و فلسفه اصلی و اوليه تأسيس رشتههای دانشگاهی رفع نيازهای جامعه از طريق توسل به شيوههای علمی بوده ولی متأسفانه در حال حاضر دانشگاهها از مسائل روز جامعه از جمله سياست، اقتصاد و فرهنگ جدا و با مفاهيم آن بيگانه شدهاند.
اين مدرس دانشگاه با اشاره به اينكه امروز دانشگاهها بهصورت جزيرهای عمل میكنند و ارتباط زنده و اثربخشی با بدنه مديريتی كشور و نيازهای واقعی جامعه ندارند، يادآور شد: با توجه به ظرفيت بالای علمی و فرهنگی دانشگاهها، طراحی و الگوسازی خلاقانه سبك زندگی اسلامی برای جهان امروز میتواند از دانشگاهها آغاز شود.
حجتالاسلام جباری تصريح كرد: آسيبهای علمی و فرهنگی موجود در جامعه در فضايی غير از دانشگاهها مطرح شده و حل نشده باقی میمانند يا از سر ناچاری و درماندگی، به شيوههای غلط و عجولانه و براساس الگوهای وارداتی حل و فصل میشوند.
وی با اشاره به اينكه مهمترين رسالت يك دانشجو پويايی علمی و حفظ قداست، حرمت علم و مطالعه و تحقيق در فضای دانشگاه است، افزود: پويايی علمی و جستوجوی علمی به معنای واقعی كلمه نيز به نوبه خود يكی از اجزای ضروری سبك زندگی اسلامی است و دانشجويان بهعنوان مديران آينده نظام، بايد در كنار پويايی علمی بهدنبال پويايی و تعالی در معنويات دينی نيز باشند تا با علمزدگی و تخصص محض، علم و دين آسيب نبيند.
مدرس دانشگاه اروميه افزود: اساتيد نيز غالباً گرفتار روزمرگی هستند و به جز تدريس در كلاسها تعامل اثربخشی با دانشجويان در مسير تحول زندگی آنان و الگوسازی برای سبك زندگی مطلوب اسلامی ندارند.
وی افزود: در سبك زندگی اسلامی آموختن علم بهصورت تعاملی زنده و بهعنوان بخشی از زندگی واقعی مطرح است و با قالب خشك و محدود و رسمی نظام آموزشی سنتی موجود در دانشگاههای كشور نمیتوان گامهايی اساسی در مسير اصلاح و تحول و تكامل سبك زندگی بر اساس آرمانهای دينی برداشت و عملاً دانشگاهيان بهطور عموم، دنبالهرو اوضاع جاری و منفعل محض از وضع و حال بيرون از دانشگاه و تحولات ناخواسته فرهنگی جامعه و جهان هستند و با وجود توان بالايی كه دارند، تأثير مطلوب و شايستهای بر فرهنگ جامعه و بهویژه سبك زندگی نمیگذارند يا اين تأثيرگذاری برنامهريزی و سازماندهی شده و ملموس نيست يا به استادانی انگشت شمار منحصر و محدود میشود.
عضو هيئت علمی دانشگاه اروميه اضافه كرد: متأسفانه الگوها و شخصيتهای بسيار برجسته فرهنگی و علمی و معنوی اسلامی و ايرانی برای جامعه ما شناخته شده نيستند و كسانی از اين بزرگان كه هنوز زندهاند، غالباً در اواخر عمر و در دوران بازنشستگی و از كار افتادگی و بستری در تخت بيمارستان در رسانهها مطرح میشوند؛ به طوری كه بسياری از مردم تعجب میكنند كه چگونه چنين بزرگانی در جامعه فعلی در قيد حيات بودهاند و كسی خبر نداشته و در افكار عمومی مطرح نگشته و شناخته نشده ماندهاند و اين مشكل موجب افزايش توجه و شيفتگی و خودباختگی افراطی جوانان به الگوهای علمی و فرهنگی ساير كشورها میشود.
حجتالاسلام جباری گفت: در اين راستا میتوان به موارد بسيار گسترده و كاربردی در سبك زندگی اشاره كرد كه شهدای اسلام و جنگ تحميلی برای ما ارائه دادهاند و اين سرمايه بزرگ در فيلمسازی و هنرها و مشاغل گوناگون در سطح جامعه قابل تعميم و شبيهسازی است؛ فرهنگ جبهه و زندگی در جبهه و تغذيه و تعامل در جبهه با شوخیها و جدیها و ريزهكاریها و لطافتهای رفتاریاش، نكتههای راهگشای بسياری در اين زمينه دارد كه چندان مطرح نشده است.
عضو هیئت علمی دانشگاه اروميه خاطرنشان كرد: با تأسف در حال حاضر در رابطه با عالمان و بزرگان و شهدا و شخصيتهای ماندگار اسلامی و ايرانی چنان كلی گويی و بلند پروازی میشود كه دسترسی به آنها بسيار رويايی و آرمانی غير قابل دسترسی تلقی میشود، در حالی كه اين الگوها بايد بهگونهای مطرح و تبليغ شوند كه به شكل مجسم و ملموس برای همه قابل تكرار و تحقق باشد.
حجتالاسلام جباری اظهار كرد: خواندن صرف آيههای قرآن برای الگوبرداری به تنهايی كافی نيست بلكه شايسته است كه علاوه بر تأمل و تدبر با همدلی با آيات و انتقال فرهنگ و منش قرآنی به اجزا و اضلاع جامعه و كارهای هنری و رسانهای جالب و قوی و اثربخش و ماندگار، قرآن كريم را از مهجوريت درآورد و به متن جامعه برد.
حجتالاسلام جباری تأكيد كرد: با شعار دادن و بخشنامهای عمل كردن سبك زندگی اسلامی در جامعه جريان نمیيابد و احيا نمیشود و اهل علم و نظر و هنر بايد در اين راستا، ذوق و لطافت و خلاقيت و انرژی و وقت بيشتری را صرف كنند و اين قابل قبول نيست كه ضمن شعارهای زيبا و متنوع اسلامی و قرآنی در بسياری از زمينهها عملاً تحت تأثير الگوها و روشها و سبك زندگی غربی و شرقی باشيم.
وی با بيان اينكه جامعه اسلامی نبايد در مرحله جمود در ظواهر باقی بماند، افزود: فعاليتهای دينی و آموزشهای مذهبی كه تا چند سال گذشته تنها در مساجد رواج داشت، امروزه به حوزههای گسترده رسانههای ديداری و شنيداری و پایگاههای اينترنتی و شبکههای ماهوارهای وارد شده و رشد فزايندهای يافته است و اين امر نشان میدهد كه اگر با هوشمندی و دقت و تعهد كافی كار شود، هيچ تناقضی بين سنت و مدرنيسم به وجود نخواهد آمد؛ چرا كه سنت مربوط به اخلاق و آرمانها بوده و مدرنيسم نيز به روشها و ابزارهای رسيدن به آن آرمانها توجه دارد و اينها مكمل يكديگرند و نه مقابل و معارض هم.
حجتالاسلام جباری با تأكيد بر نقش سياستمداران در سبك زندگی اسلامی، گفت: نقش سياستمداران در اين ميان يك نقش اساسی و غيرقابل انكار است و بر اساس آموزههای اسلامی تا حد زيادی سرنوشت دنيوی و اخروی مردم به دست حاكمانشان تعيين میشود و طبق احاديث نبوی فكر و فرهنگ و منش و برنامهها و عملكردهای مسئولان و مديران بيش از والدين و ساير عوامل تأثيرگذار در زندگی مردم و جوانان نقش ايفا میكند و بر اساس اين احاديث مردم به مديرانشان نزديکتر و شبيهتر هستند تا به خانوادههايشان.
مدرس دانشگاه اروميه در پايان خاطرنشان كرد: هرچه جديت و درايت و معنويت و تعهدكاری مديران جامعه و اعضای خانواده، بستگان، همكاران و متعلقانشان، بالاتر و آسيبپذيری و نواقص كاری و خطای آنان كمتر باشد، مردم نيز با الگوبرداری از آنها خطای كمتر و زندگی بهتری خواهند داشت كه میتواند مقدمه رسيدن به حيات طيبه قرآنی باشد.
