مصطفی دلشاد تهرانی، مدير گروه نهجالبلاغه دانشكده علوم حديث، در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) به تشريح مسيری كه روزهدار طی ماه مبارك رمضان بايد طی میكرده است، پرداخت و عنوان كرد: در قرآن كريم تعريفی در خصوص انسان مطلوب وجود دارد و آن تعريف شامل سه شاخصه تقوا، احسان و ايمان میشود. يعنی قرار است انسانی كه با نظام تربيتی قرآن شكل میگيرد انسانی اهل تقوا، ايمان و احسان باشد.
مولف «تفسير موضوعی نهج البلاغه»، روزه ماه مبارك رمضان را يكی از روشهای رسيدن به جايگاه چنين انسانی برشمرد و اظهار كرد: برای تحقق چنين انسانی در قرآن يك نقشه راه وجود دارد كه درون اين نقشه راه روشهايی مطرح شده، يكی از روشهای تحقق انسان مطلوب كه اين سه شاخصه را دارد، روزه ماه مبارك رمضان است.
اين محقق و استاد دانشگاه كشورمان با اشاره به آيات 183 تا 187 سوره بقره كه بحث روزه در آنها مطرح شده است، عنوان كرد: در اين آيات سه مسئله تقوا، رشد و شُكر به عنوان فلسفه روزه عنوان شده كه مناسب با انسان مطلوب و نقشه راه برای امر روزهداری است. يعنی انسانی كه روزه میگيرد قاعدتاً بايد به اين سه چيز دست پيدا كند كه رشد يعنی مقصد را يافتن و به سمت آن حركت كردن و شُكر يعنی امكانات، توان و قدرت انسانی را بتوان در راهی استفاده كرد كه برای آن آفريده شده است.
وی ادامه داد: متناسب با سه شاخصه انسان مطلوب در ماه مبارك رمضان لوازمی وجود دارد، شامل ايمان، يعنی به نقطهای سير كنيم كه جز خدا را نپرستيم، تقوا يعنی مرز و حريم نگهداشتن، خود را در حصار مطلوب نگه داشتن (همه آن چيزی كه با امساك حاصل میشود) و احسان نيز لطافتی است كه انسان در اين ماه پيدا میكند، كه به صورت گذشت، بخشش و ... خود را نشان میدهد.
دلشادتهرانی در نتيجهگيری از اين بخش از سخنان خود، اظهار كرد: بنابراين طی ماه رمضان علیالقاعده بايد سه چيز آرام آرام در انسان خود را نشان دهد «پروا داری»، «عبوديت، بندگی و احسان» و «لطافت و بخشندگی».
وی تصريح كرد: اگر اين سه تاكنون حاصل شده بايد برای حفظ و تقويت آن تلاش كرد، اگر حاصل نشده بايد به اين فكر كرد كه نقشه راه را اشتباه رفتهايم. يعنی با روزه قاعدتاً افراد بايد پروادارتر شوند، حقوق و حريم هم را رعايت كنند، بيشتر همديگر را ملاحظه و تكريم كنند و ... كه همه نشانههای پرواداری است، بايد بندگی كنند يعنی جز در برابر خدا سر خم نكنند، چاپلوسی ساير بندگان را نكنند، چشم به دست بندگان خدا نداشته باشند، نگاهشان به خدا و متعالی باشد و به سمت مقصد حركت كنند.
اين محقق و استاد دانشگاه در خصوص «احسان» نيز عنوان كرد: طی ماه رمضان احسان بايد در انسان ظهور پيدا كند در برخی از اخبار هست كه پيامبر اكرم (ص) طی ماه رمضان از نسيم بهاری نيز لطيفتر میشد.
وی تشريح كرد: بايد لطافت وجودی در انسان ديده شود، نشانه انسان تربيت يافته در منطق قرآن و معصومين(ع) لطافت وجودی است. اميرالمومنين(ع) تعبيری دارد كه میفرمايد بايد غلظتهای انسان لطيف شود و ستبریهای وجود انسان نازك شود. روزه بهترين روش است كه اين اتفاق رخ دهد بنابراين ما يك انسان مطلوب، نقشه راه و برای آن نقشه راه روشهايی داريم كه يكی از آن روشها روزهداری ماه مبارك رمضان است.
مدير گروه نهجالبلاغه دانشكده علوم حديث، در پاسخ به اين سؤال كه اگر چنين حالاتی تاكنون برای روزهدار حاصل نشده چه بايد بكند، گفت: اگر حاصل نشده در چند روز باقیمانده بايد تلاش كنيم كه هر مقدار میتوان با نقشه راه و جهتگيری حركت كنيم.
وی ابتدای اين نقشه راه برای آغاز را گام گذاشتن در مسير تقوا و پرواداری دانست و اظهار كرد: مهمترين مسئله اين است كه انسان حرمت نگهدار باشد و از اينجا شروع كند كه بايد حرمت خودم، زمين، آسمان، طبيعت، دوستان و ... را حفظ كنم. اين نشانههای پرواداری است و كار سختی هم نيست انسان حتی اگر با حفظ و محقق كردن يكی از اين حقوق آغاز كند، يك قدم به جلو نهاده است.
دلشادتهرانی تصريح كرد: ما آفريده نشدهايم كه همديگر را آزار دهيم و برنجانيم، بلكه بايد سعی كنيم آلام ديگران را كم كنيم و همين مقدار كه تلاش كنيم ديگران را نرنجانيم در همين فرصت باقی مانده به سمت يك انسان فطری حركت كردهايم و آن زمان است كه میتوان عيد فطر را جشن فطرت گرفت.