نكتهسنجیهای سخنان پيامبر(ص) در مورد همسايه، به باور عمومی تبديل شود
گروه اجتماعی: رئيس اداره اوقاف و امور خيريه قائن با بيان اينكه بايد نكتهسنجیهای سخنان پيامبر(ص) در مورد همسايه به باور عمومی شهروندان تبديل شود، گفت: رعايت حقوق همسايگان و احترام و نيكی به آنها از مهمترين اصولی است كه بايد بدان توجه شود.
حجتالاسلام مهدی عباسی، رئيس اداره اوقاف و امور خيريه قائن در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه خراسان جنوبی، با اشاره به اهميت رعايت حقوق همسايگان در اسلام گفت: درخصوص معنای «حسن همسايگی» احاديث متعددی نقل شده است؛ از جمله امام كاظم(ع) فرمودند؛ «حسن همسايگی، اين نيست كه آزار نرسانی، بلكه حسن همسايگی، اين است كه در برابر آزار و اذيت همسايه شكيبا باشی» امام علی(ع) نيز، جويا شدن از احوال همسايگان را از نشانههای حسن همسايگی معرفی كردهاند.
وی افزود: در لسان ائمه معصومين(ع) علاوه بر تأكيد به رعايت حقوق همسايگان و احترام و نيكی به آنها، از اذيت و آزار رساندن به آنها برحذر داشته شده است و همچنين رسول مكرم اسلام(ص) میفرمايند؛ «به خدا پناه میبرم از همسايه بد، كه چشمانش تو را میبيند و دلش مراقب توست. اگر تو را در خوبی و خوشی ديد، ناراحت میشود و اگر تو را گرفتار و بدحال ديد، خوشحال میشود».
وی با اشاره به حديثی از پيامبر(ص) كه فرمودند؛ «هر كه به خدا و روز واپسين ايمان داشته باشد، نبايد همسايه خود را آزار دهد.» اظهار كرد: اين روايت شريف بيانگر آن است كه آزار و اذيت همسايگان، نشانه ضعف ايمان است. در بيان ديگری حضرت فرمودند؛ «مسلمان كسی است كه مردم از دست و زبان او آسوده باشند و از ما نيست آنكه همسايهاش از شر او در امان نباشند.»
رئيس اداره اوقاف و امور خيريه قائن با اشاره به جايگاه همسايهداری در اسلام بيان كرد: زندگی اجتماعی و جمعی بشر، در عين حال كه محسنات و نقطههای مثبت و قابل تمجيدی دارد، برخی آثار منفی و زيانبار را نيز در پی دارد، از اينرو لازم است قوانين و دستوراتی وضع شود تا زندگی جمعی را سر و سامان بدهد و انسان بهراحتی بتواند به زندگی خويش در كنار جمع ادامه دهد و يكی از مواردی كه نياز به وجود قوانين و دستورات فقهی و اخلاقی دارد، همسايهداری است.
حجتالاسلام عباسی با تأكيد بر اين نكته كه اسلام بهعنوان يك دين كامل و اجتماعساز و تأمينكننده سعادت دنيوی و اخروی انسان، دستورات و توصيههای اخلاقی و حقوقی را برای همسايهداری درنظر گرفته است، افزود: با مراعات اين قوانين انسانها میتوانند در كنار هم بهراحتی و آسايش زندگی كنند.
وی با بيان اينكه همسايه آنقدر در آرامش و امنيت انسان نقش دارد كه قبل از خريد منزل و درنظر گرفتن امتيازات مكانی و ساختمانی بايد نسبت به همسايهها دقت كرد، گفت: اين اهميت بدان سبب است كه عيب خانه را میتوان با تعمير برطرف كرد، ولی همسايه معيوب را بهراحتی نمیتوان اصلاح كرد.
رئيس اداره اوقاف و امور خيريه قائن در باب آداب همسايهداری نيز گفت: در هر جامعهای آداب و رسومی وجود دارد كه مراعات آن در حق همسايه لازم و ضروری است، در كنار آنچه هر انسان از برخوردهای مناسب درك میكند، اسلام نيز سفارشاتی در مورد همسايهداری دارد.
حجتالاسلام عباسی افزود: از جمله سفارشات اسلام احسان و نيكی است كه پيامبر اكرم(ص) فرمود؛ «اگر میخواهيد خدا و پيامبرش(ص) شما را دوست بدارند، سه كار انجام دهيد؛ چون امانت به شما میسپارند، وفا كنيد و چون سخن میگوييد، راست گوييد و به همسايگان نيكی كنيد.»
رئيس اداره اوقاف و امور خيريه قائن با اشاره به تفقد و دلجويی بهعنوان يكی ديگر از سفارشات اسلام درخصوص همسايه اظهار كرد: امام علی(ع) در اينباره فرمود؛ «از نشانههای نيكو همسايهداری كردن، دلجويی از همسايه است.»
وی در ادامه به مجازات آزار همسايه اشاره كرد و افزود: هر گناهی متناسب با خود مجازاتی دارد؛ از جمله، گناه همسايهآزاری است كه در روز قيامت شخص همسايهآزار با دست و پای بريده محشور میشود.
رئيس اداره اوقاف و امور خيريه قائن با بيان اينكه در مواردی لازم است انسان در مقابل آزار و اذيت همسايه نادان و غافل صبر كند، گفت: امام كاظم(ع) فرمود؛ «خوب همسايهداری كردن فقط اين نيست كه از اذيت خودداری كنی؛ بلكه نيكو همسايهداری كردن اين است كه بر آزار و اذيتهای همسايه صبر كنی.»
حجتالاسلام عباسی به همسايهداری نيكو اشاره كرد و افزود: هر كار خير و نيك، آثاری دارد و از جمله، خوب همسايهداری كردن، دارای آثار و بركات فراوانی است كه به آثاری همچون، دفع بلا، كسب سعادت دنيا و آخرت و محبوبيت در نزد خدا و رسولش میتوان اشاره كرد و در همين باب، آبادی شهرها و طولانی شدن عمرها را نيز میتوان از بركات همسايهداری نيكو برشمرد.
وی تصريح كرد: اگر حق و حد فردی از هر چهار طرف چهل همسايه مسئولانه شناخته و رعايت شود در جامعه اسلامی، نيازمند و بينوای بیسرپرست و رنجيدگان آبرومند كه صورت خود را با سيلی سرخ نگه میدارند يافت نمیشود.
رئيس اداره اوقاف و امور خيريه قائن با بيان اينكه هر چند برخی تلاشهای كوچك در جهت بهبود نگاه و عمل به حق همسايه رخ داده، بيان كرد: نكتهسنجیها از سخن پيامبر اسلام(ص) در مورد همسايه هنوز به باور عمومی شهروندان ايرانی تبديل نشده است.
وی خاطرنشان كرد: بايد برای تحقق اين مهم سراغ از همسايههايمان بگيريم، با آنها بيشتر آشنا شويم، ديگر آنكه نهادهايی همچون آموزش و پرورش، آموزش عالی، وزرات فرهنگ و ديگر نهادها و دستگاههای فرهنگی با همافزايی هدفمند قدم در اين راه بگذارند و اين فرهنگ را نهادينه كنند و در آخر نهادهای پژوهشی اقدام به پژوهشهای مختلف به تعيين مصاديق همسايگی و وظايف همسايهداری با درنظر گرفتن اقتضائات زندگی امروزی كنند و نتايج كاربردی آن را در اختيار دستگاههای اجرايی قرار دهند.
وی افزود: در لسان ائمه معصومين(ع) علاوه بر تأكيد به رعايت حقوق همسايگان و احترام و نيكی به آنها، از اذيت و آزار رساندن به آنها برحذر داشته شده است و همچنين رسول مكرم اسلام(ص) میفرمايند؛ «به خدا پناه میبرم از همسايه بد، كه چشمانش تو را میبيند و دلش مراقب توست. اگر تو را در خوبی و خوشی ديد، ناراحت میشود و اگر تو را گرفتار و بدحال ديد، خوشحال میشود».
وی با اشاره به حديثی از پيامبر(ص) كه فرمودند؛ «هر كه به خدا و روز واپسين ايمان داشته باشد، نبايد همسايه خود را آزار دهد.» اظهار كرد: اين روايت شريف بيانگر آن است كه آزار و اذيت همسايگان، نشانه ضعف ايمان است. در بيان ديگری حضرت فرمودند؛ «مسلمان كسی است كه مردم از دست و زبان او آسوده باشند و از ما نيست آنكه همسايهاش از شر او در امان نباشند.»
رئيس اداره اوقاف و امور خيريه قائن با اشاره به جايگاه همسايهداری در اسلام بيان كرد: زندگی اجتماعی و جمعی بشر، در عين حال كه محسنات و نقطههای مثبت و قابل تمجيدی دارد، برخی آثار منفی و زيانبار را نيز در پی دارد، از اينرو لازم است قوانين و دستوراتی وضع شود تا زندگی جمعی را سر و سامان بدهد و انسان بهراحتی بتواند به زندگی خويش در كنار جمع ادامه دهد و يكی از مواردی كه نياز به وجود قوانين و دستورات فقهی و اخلاقی دارد، همسايهداری است.
حجتالاسلام عباسی با تأكيد بر اين نكته كه اسلام بهعنوان يك دين كامل و اجتماعساز و تأمينكننده سعادت دنيوی و اخروی انسان، دستورات و توصيههای اخلاقی و حقوقی را برای همسايهداری درنظر گرفته است، افزود: با مراعات اين قوانين انسانها میتوانند در كنار هم بهراحتی و آسايش زندگی كنند.
وی با بيان اينكه همسايه آنقدر در آرامش و امنيت انسان نقش دارد كه قبل از خريد منزل و درنظر گرفتن امتيازات مكانی و ساختمانی بايد نسبت به همسايهها دقت كرد، گفت: اين اهميت بدان سبب است كه عيب خانه را میتوان با تعمير برطرف كرد، ولی همسايه معيوب را بهراحتی نمیتوان اصلاح كرد.
رئيس اداره اوقاف و امور خيريه قائن در باب آداب همسايهداری نيز گفت: در هر جامعهای آداب و رسومی وجود دارد كه مراعات آن در حق همسايه لازم و ضروری است، در كنار آنچه هر انسان از برخوردهای مناسب درك میكند، اسلام نيز سفارشاتی در مورد همسايهداری دارد.
حجتالاسلام عباسی افزود: از جمله سفارشات اسلام احسان و نيكی است كه پيامبر اكرم(ص) فرمود؛ «اگر میخواهيد خدا و پيامبرش(ص) شما را دوست بدارند، سه كار انجام دهيد؛ چون امانت به شما میسپارند، وفا كنيد و چون سخن میگوييد، راست گوييد و به همسايگان نيكی كنيد.»
رئيس اداره اوقاف و امور خيريه قائن با اشاره به تفقد و دلجويی بهعنوان يكی ديگر از سفارشات اسلام درخصوص همسايه اظهار كرد: امام علی(ع) در اينباره فرمود؛ «از نشانههای نيكو همسايهداری كردن، دلجويی از همسايه است.»
وی در ادامه به مجازات آزار همسايه اشاره كرد و افزود: هر گناهی متناسب با خود مجازاتی دارد؛ از جمله، گناه همسايهآزاری است كه در روز قيامت شخص همسايهآزار با دست و پای بريده محشور میشود.
رئيس اداره اوقاف و امور خيريه قائن با بيان اينكه در مواردی لازم است انسان در مقابل آزار و اذيت همسايه نادان و غافل صبر كند، گفت: امام كاظم(ع) فرمود؛ «خوب همسايهداری كردن فقط اين نيست كه از اذيت خودداری كنی؛ بلكه نيكو همسايهداری كردن اين است كه بر آزار و اذيتهای همسايه صبر كنی.»
حجتالاسلام عباسی به همسايهداری نيكو اشاره كرد و افزود: هر كار خير و نيك، آثاری دارد و از جمله، خوب همسايهداری كردن، دارای آثار و بركات فراوانی است كه به آثاری همچون، دفع بلا، كسب سعادت دنيا و آخرت و محبوبيت در نزد خدا و رسولش میتوان اشاره كرد و در همين باب، آبادی شهرها و طولانی شدن عمرها را نيز میتوان از بركات همسايهداری نيكو برشمرد.
وی تصريح كرد: اگر حق و حد فردی از هر چهار طرف چهل همسايه مسئولانه شناخته و رعايت شود در جامعه اسلامی، نيازمند و بينوای بیسرپرست و رنجيدگان آبرومند كه صورت خود را با سيلی سرخ نگه میدارند يافت نمیشود.
رئيس اداره اوقاف و امور خيريه قائن با بيان اينكه هر چند برخی تلاشهای كوچك در جهت بهبود نگاه و عمل به حق همسايه رخ داده، بيان كرد: نكتهسنجیها از سخن پيامبر اسلام(ص) در مورد همسايه هنوز به باور عمومی شهروندان ايرانی تبديل نشده است.
وی خاطرنشان كرد: بايد برای تحقق اين مهم سراغ از همسايههايمان بگيريم، با آنها بيشتر آشنا شويم، ديگر آنكه نهادهايی همچون آموزش و پرورش، آموزش عالی، وزرات فرهنگ و ديگر نهادها و دستگاههای فرهنگی با همافزايی هدفمند قدم در اين راه بگذارند و اين فرهنگ را نهادينه كنند و در آخر نهادهای پژوهشی اقدام به پژوهشهای مختلف به تعيين مصاديق همسايگی و وظايف همسايهداری با درنظر گرفتن اقتضائات زندگی امروزی كنند و نتايج كاربردی آن را در اختيار دستگاههای اجرايی قرار دهند.
