رمضان رفت ولی كاش صفايش نرود
گروه انديشه: ماه مبارك رمضان با تمام فضيلتها، كرامتها و نسيم روح بخشش آهنگ رحيل كرد، اما يادگار اين ماه پرخير و بركت، تزكيه و خودسازی و ترك شهوات و گناهان و عزم راسخ در جهت حفظ دستاوردهای معنوی اين ماه عظيم است.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه آذربايجان شرقی، ماه مبارك رمضان، ماهی است كه خدا دوست دارد بندگانش را با پرهيزگاری و امساك و روزهداری به مهمانی خود دعوت كند و از نعمتهای فراوان مادی و معنوی بهرهمند سازد.
مسلمانان نيز در اين ماه با تحمل سختیها، گرسنگیها و تشنگیها به نيايش با خالق يكتا میپردازند و با غوطهور شدن در دريای زلال رمضان، انس با قرآن و انجام اعمال نيك و پسنديده، مراتب متعالی تقرب به پروردگار عالميان را سير مینمايند و به لذت و حلاوت بینظيری دست میيابند.
روزهداران در پايان اين ماه، به شكرانه اين كه توانستهاند به لطف و ياری خداوند متعال، يك ماه با مجاهدت و تلاش، مراقبهها و محاسبهها، سختیهای روزهداری را تحمل كنند و بر خواهشهای نفسانی و شهوانی خويش پيروز شده و به درجات معنوی و عالی نزديك شوند و رشد و كمال يابند، مسرور و خرسندند و نماز عيد فطر را با شكوه و عظمت بیمثالی بجا میآورند.
اما از سوی ديگر اندوه وداع با چنين ماه سراسر زيبايی را به جان و دل دارند و عظيمتر از آن بيم و خوف از كف دادن آنچه كه به تحمل شدائد و تضرع و انابه بدست آوردهاند، در درونشان غوغا میكند. و چه با شكوه میفرمايد «پروردگارا! دلهايمان را بعد از آن كه ما را هدايت كردی (از راه حق) منحرف مگردان، و از سوی خود رحمتی بر ما ببخش، زيرا تويی بخشنده. » (آل عمران/ 8)
چنانچه در روايات آمده است، اين دعای راسخان در علم، نشانهای از رسوخ و ثبات آنان در علم است؛ چراكه میدانند هرچه دارند از ناحيه اوست و هرلحظه اين ترس را دارند كه مبادا به واسطه غفلتی ولو اندك، خدا دلهايشان را بعد از رسوخ علم منحرف سازد؛ لذا به پروردگار خود پناه میبرند.
حضرت سيدالساجدين، امام زينالعابدين در صحيفه سجاديه در دعای وداع با ماه رمضان، نيز به اين نكته اشاره زيبايی دارد و میفرمايد «خداوندا! ماه رمضان در ميان ما بس ستوده زيست و ما را مصاحب و ياری نيكو بود و گرانبهاترين سودهای مردم جهان را به ما ارزانی داشت. اما چون زمانش به سررسيد و مدتش و شمار روزهايش پايان گرفت، آهنگ رحيل كرد... خداوندا! اينك با او وداع میكنيم، همانند وداع با عزيزی كه فراقش بر ما گران است و رفتنش ما را غمگين و گرفتار وحشت تنهايی میكند! عزيزی كه او را بر ما پيمانی است كه بايد نگه داريم و حرمتی كه بايد رعايت كنيم و حقی كه بايد ادا نماييم... خدايا! اكنون از هر گناه كه مرتكب شدهايم و از هركار زشت كه زين پيش از ما سرزده و از هرخيال بد كه در دل خود پنهان كردهايم، توبه میكنيم، توبه كسی كه در دل خيال بازگشتش به گناه نيست و بار ديگر به گناه بازنگردد، توبهای بیبازگشت عاری از هرگونه شك و ريب... بارخدايا! چنين توبهای را از ما بپذير و از ما خشنود باش و ما را در آن ثابت قدم گردان... »
مراقبت از نفس و تلاش برای حفظ معنويت و پاكی كسب شده در ماه مبارك رمضان، دغدغه هر مومن مسلمان و عامل به قرآنی است و اهميت اين امر زمانی مشخصتر میشود كه رهبر فرزانه و دورانديش و نكته سنج انقلاب اسلامی در خطبههای نماز عيد فطر امسال، توفيق حفظ دستاوردهای ماه مبارك رمضان را برای همگان از خداوند متعال طلب مینمايند.
شاعر چه زيبا سروده است:
رمضان رفت ولی كاش صفايش نرود / سحر و جوشن و قرآن و دعايش نرود
كاشكی پرشده باشد دلم از نورسحر / همره روزه و افطار، نوايش نرود
با اين مقدمه برآن شديم تا كمی بيشتر در بحث حفظ دستاوردهای معنوی و معرفتی ماه مبارك رمضان، وارد شده و نظر و توصيههای صاحبان دين و انديشه را جويا شويم:
حجتالاسلام مجتبی نظری، استاد حوزه و دانشگاه تبريز در گفتوگو با خبرنگار ايكنا ابتدا روزهداران ماه مبارك رمضان را به دو دسته تقسيم كرد و گفت: برخی از روزهداران، قبل از شروع اين ماه مبارك، يعنی در ماههای رجب و شعبان به تزكيه و تربيت روح خويش میپردازند و با آمادگی كامل از نظر اعمال و رفتار و افكار، به اين ماه وارد میشوند؛ در نتيجه اعمالشان با معرفت و شناخت انجام میگيرد و عزم و اراده شان در حفظ ثمرات معنوی اين ماه سراسر رحمت، قویتر و استوارتر از ديگر افراد جلوه میكند؛ چراكه محبت آنها محبت مبتنی بر معرفت و اخلاص است و محبت توام با معرفت ماندگارتر است.
حجتالاسلام نظری ادامه داد: دسته ديگر، روزهدارانی هستند كه بدون شناخت كافی و آمادگی روحی، وارد ماه رمضان میشوند؛ اينگونه افراد محبت و دركشان احساسی است و عقبه معرفتی ندارند. همانند گلی كه ريشه در آب دارد ولی برای محكمتر شدن و رشد و تعالی بايد در خاك كاشته شود، لازمه اين امر نيز تفكر، تعمق و معرفت به مبانی نورانی اسلام و قرآن است.
وی قوه عقل را عامل مهمی برای زندگی سراسر پاك و اسلامگونه دانست و اظهار كرد: خداوند قرآن كريم، پيامبراكرم(ص) و دين اسلام را به عنوان فرستنده به نزد آدمی فرستاده است، اما در كنار آن، عقل را نيز به عنوان رسول باطنی در وجودش قرار داده تا همانند گيرنده عمل كند و موجبات سعادتش را فراهم آورد.
اين استاد حوزه و دانشگاه اضافه كرد: اگر عقل سالم باشد، پيامهای الهی و وحيانی را درك كرده و انسان را سعادتمند میسازد، اما اگر درصورت ابتلاء به برخی بيماریها همچون حب دنيا، مقام، جاه، شهوات و غيره آسيب ببيند، زنگار و غبار روی عقل را میپوشاند، كه در اين حال اعمال و عبادات شخص حالت احساسی و زودگذر به خود میگيرد كه نمیتواند عمق اعمال و فرايض دينی را درك كرده و لذت آن را بچشد.
وی در بخش ديگری از سخنانش، تكرار و تفكر را عاملهای ديگری در راستای حفظ دستاوردهای معنوی بيان كرد و گفت: اين كه خيال كنيم با يك ماه روزهداری و انجام عبادات میتوان معرفت و خلوص باطن را بدست آورد، تصور باطلی است؛ چراكه هر روز بايد به غبارروبی و زنگارزدايی از روی عقل و صيقل دهی بر آينه قلب پرداخت، تا روح اعمال و عبادات درونی شده، تثبيت گردد. به گونه ای كه آدمی دائما درحال استغفار و توبه و انابه باشد و زمان توبه و بازگشت را به وقت و فرصتی ديگر در آينده موكول نكند.
حجتالاسلام نظری به اصل «مراقبت» در اعمال تأكيد كرد و يادآور شد: انسان هميشه بايد در حال مراقبه باشد؛ از عقل مراقبت كند كه مبادا افكار نادرست به آن راه يابد، از اعمال مراقبت كند كه مبادا ريا در آن رخنه كند و از قلب مرابت كند كه مبادا حب دنيا در آن رسوخ پيدا كند.
وی افزون بر سخنان قبلی، انجام واجبات و دوری از محرمات، شركت در نمازجماعت و مراسمات مذهبی، اهتمام بر خواندن نماز اول وقت، نمازهای مستحبی و نماز شب را ازجمله راهكارهای ماندگاری اعمال ماه مبارك رمضان يرشمرد.
همچنين حجتالاسلام حسين تقیزاده، رئيس شورای هماهنگی تبليغات اسلامی آذربایجان شرقی با اشاره به افزايش آمار حضور افراد در مساجد و اماكن مذهبی در ماه مبارك رمضان و برگزاری باشكوه نمازهای جمعه و نماز عيد فطر، تداوم شركت در چنين اماكن و مجالسی را از عوامل حفظ و ذخيره معنويت ماه رمضان عنوان كرد و افزود: تمام اين اعمال، مصداق بارز ذكر الهی است؛ چنانچه خداوند در آيه شريفه «اقم الصلوة لذكری»، برپاداشتن نماز توسط مسلمانان را عامل توجه قلبی به وجود لايزالش معرفی می كند و نتيجه اين ذكر و توجه، ماندگاری اعمال نيك و پسنديده است.
وی اطاعت از فرمان الهی، انس با قرآن و آشنايی و توسل هرچه بيشتر به اهل بيت(ع) را از بركات ماه مبارك رمضان دانست و اظهار كرد: روزه داران در اين ماه به دعوت الهی لبيك گفته و با پيشه كردن تقوای الهی، مبارزه با نفس اماره را تمرين كردند و به جهاد با آن پرداخته، روحيه استقامت و خوباوری را در درونشان تقويت كردند.
حجتالاسلام تقیزاده تلاش برای كسب روزی حلال و مالك بودن و تحت كنترل بودن چشم و گوش و زبان و ديگر اعضاء و جوارح بدن و تداوم صله ارحام و ديگر سنتهای پسنديده ماه مبارك رمضان را راهكارهای مناسبی درجهت دوری از گناه و حفظ حالات روحانی روزه داران بيان كرد.
رئيس شورای هماهنگی تبليغات اسلامی استان نيز با استناد به روايات ائمه اطهار(ع) كه همواره سفارش كرده اند خدای متعال را ناظر و شاهد اعمال خويش بدانند و بر اين امر اعتقاد راسخ داشته باشتد، خاطرنشان كرد: در اين صورت است كه آدمی همواره در حالت «مراقبت» به سر میبرد و برای حفظ اندوختهها و ذخاير باارزش و معنوی ماه مبارك رمضان از گناه دوری جسته و بر انجام واجبات تأكيد میكند.
همچنين حجتالاسلام محمدرضا نقييان، مدير حوزه علوم اسلامی دانشگاهيان تبريز، خميرمايه و عنصر اصلی تمام ذخاير معرفتی و معنوی كسب شده در ماه مبارك رمضان را توسط روزه داران، «مراقبت» بيان كرد و با اشاره به خاطرهای كه آيتالله امينی، امام جمعه فعلی قم و نماينده خبرگان رهبری درگفتگويی برايشان نقل كرده بود، اظهار كرد: آيتالله امينی نقل میكرد كه علامه طباطبايی(ره) در حال احتزار بودند كه برسربالينشان حاضر شده و پرسيدم به ما چه سفارشی می كنيد؟ و ايشان با صدای ضعيفی سه بار فرمودند: مراقبه، مراقبه، مراقبه!
حجتالاسلام نقييان، نظارت آدمی بر اعمال و رفتار فردی و اجتماعی روزمرهاش را عامل مهمی بر حفظ معنويت و قداست روح دانست و افزود: توصيه بزرگان و اوليای دينی نيز برهمين امر تأكيد دارد كه انسان بايد همواره ناظر براعمالش باشد و خود را درمقابل آنان جوابگو بداند؛ همچنين هر شب به حساب اعمالش رسيدگی كرده و بر اعمال نيكش حمد بجا آورد و از رفتار زشت و منفی استغفار كرده، تا جائيكه ممكن است درصدد جبران برآيد.
وی با بيان اينكه بعد از ماه رمضان، روزهداران برخی تصميمهای اساسی همچون پرهيز از ارتكاب گناهان گذشته، شركت در نماز جمعه، اهتمام به تلاوت و عمل به قرآن و آموزههای نجاتبخش آن و غيره را میگيرند، خاطرنشان كرد: انجام اين اعمال میتواند مسلمانان را در حفظ معنويت كسب شده ياری كند، اما انسان بايد همواره هوشيار و ثابت قدم و خوش عهد بر سر قول و پيمانش باشد؛ چرا كه شيطان دركمين است تا به اندك غفلتی اندوختههای آدمی را ربوده و به سوی شقاوت و بدبختی سوق دهد.
مدير حوزه علوم اسلامی دانشگاهيان تبريز از نشانههای شيعه بودن را تلاوت روزانه 51 آيه از آيات قران كريم و تعمق در مفاهيم آن عنوان كرد و افزود: حالت توجه داشتن، دائم الوضو بودن، اهتمام در بجاآوردن نماز اول وقت همراه با حضورقلب، دست گيری از نيازمندان و شركت كردن در مجامع و اماكن مذهبی و امور خداپسندانه و عام المنفعه از جمله اعمالی است كه موجب تقرب هرچه بيشتر به خدای تعالی شده و انسان به واسطه انجام اين اعمال میتواند علاوه بر حفظ قداست و معنويت كسب شده در ماه رمضان، بر كارنامه اعمال نيكش بيافزايد و در ماههای ديگر سال نيز همچون ماه رمضان، وارسته و نمونه باشد.
سميرا عباسی
مسلمانان نيز در اين ماه با تحمل سختیها، گرسنگیها و تشنگیها به نيايش با خالق يكتا میپردازند و با غوطهور شدن در دريای زلال رمضان، انس با قرآن و انجام اعمال نيك و پسنديده، مراتب متعالی تقرب به پروردگار عالميان را سير مینمايند و به لذت و حلاوت بینظيری دست میيابند.
روزهداران در پايان اين ماه، به شكرانه اين كه توانستهاند به لطف و ياری خداوند متعال، يك ماه با مجاهدت و تلاش، مراقبهها و محاسبهها، سختیهای روزهداری را تحمل كنند و بر خواهشهای نفسانی و شهوانی خويش پيروز شده و به درجات معنوی و عالی نزديك شوند و رشد و كمال يابند، مسرور و خرسندند و نماز عيد فطر را با شكوه و عظمت بیمثالی بجا میآورند.
اما از سوی ديگر اندوه وداع با چنين ماه سراسر زيبايی را به جان و دل دارند و عظيمتر از آن بيم و خوف از كف دادن آنچه كه به تحمل شدائد و تضرع و انابه بدست آوردهاند، در درونشان غوغا میكند. و چه با شكوه میفرمايد «پروردگارا! دلهايمان را بعد از آن كه ما را هدايت كردی (از راه حق) منحرف مگردان، و از سوی خود رحمتی بر ما ببخش، زيرا تويی بخشنده. » (آل عمران/ 8)
چنانچه در روايات آمده است، اين دعای راسخان در علم، نشانهای از رسوخ و ثبات آنان در علم است؛ چراكه میدانند هرچه دارند از ناحيه اوست و هرلحظه اين ترس را دارند كه مبادا به واسطه غفلتی ولو اندك، خدا دلهايشان را بعد از رسوخ علم منحرف سازد؛ لذا به پروردگار خود پناه میبرند.
حضرت سيدالساجدين، امام زينالعابدين در صحيفه سجاديه در دعای وداع با ماه رمضان، نيز به اين نكته اشاره زيبايی دارد و میفرمايد «خداوندا! ماه رمضان در ميان ما بس ستوده زيست و ما را مصاحب و ياری نيكو بود و گرانبهاترين سودهای مردم جهان را به ما ارزانی داشت. اما چون زمانش به سررسيد و مدتش و شمار روزهايش پايان گرفت، آهنگ رحيل كرد... خداوندا! اينك با او وداع میكنيم، همانند وداع با عزيزی كه فراقش بر ما گران است و رفتنش ما را غمگين و گرفتار وحشت تنهايی میكند! عزيزی كه او را بر ما پيمانی است كه بايد نگه داريم و حرمتی كه بايد رعايت كنيم و حقی كه بايد ادا نماييم... خدايا! اكنون از هر گناه كه مرتكب شدهايم و از هركار زشت كه زين پيش از ما سرزده و از هرخيال بد كه در دل خود پنهان كردهايم، توبه میكنيم، توبه كسی كه در دل خيال بازگشتش به گناه نيست و بار ديگر به گناه بازنگردد، توبهای بیبازگشت عاری از هرگونه شك و ريب... بارخدايا! چنين توبهای را از ما بپذير و از ما خشنود باش و ما را در آن ثابت قدم گردان... »
مراقبت از نفس و تلاش برای حفظ معنويت و پاكی كسب شده در ماه مبارك رمضان، دغدغه هر مومن مسلمان و عامل به قرآنی است و اهميت اين امر زمانی مشخصتر میشود كه رهبر فرزانه و دورانديش و نكته سنج انقلاب اسلامی در خطبههای نماز عيد فطر امسال، توفيق حفظ دستاوردهای ماه مبارك رمضان را برای همگان از خداوند متعال طلب مینمايند.
شاعر چه زيبا سروده است:
رمضان رفت ولی كاش صفايش نرود / سحر و جوشن و قرآن و دعايش نرود
كاشكی پرشده باشد دلم از نورسحر / همره روزه و افطار، نوايش نرود
با اين مقدمه برآن شديم تا كمی بيشتر در بحث حفظ دستاوردهای معنوی و معرفتی ماه مبارك رمضان، وارد شده و نظر و توصيههای صاحبان دين و انديشه را جويا شويم:
حجتالاسلام مجتبی نظری، استاد حوزه و دانشگاه تبريز در گفتوگو با خبرنگار ايكنا ابتدا روزهداران ماه مبارك رمضان را به دو دسته تقسيم كرد و گفت: برخی از روزهداران، قبل از شروع اين ماه مبارك، يعنی در ماههای رجب و شعبان به تزكيه و تربيت روح خويش میپردازند و با آمادگی كامل از نظر اعمال و رفتار و افكار، به اين ماه وارد میشوند؛ در نتيجه اعمالشان با معرفت و شناخت انجام میگيرد و عزم و اراده شان در حفظ ثمرات معنوی اين ماه سراسر رحمت، قویتر و استوارتر از ديگر افراد جلوه میكند؛ چراكه محبت آنها محبت مبتنی بر معرفت و اخلاص است و محبت توام با معرفت ماندگارتر است.
حجتالاسلام نظری ادامه داد: دسته ديگر، روزهدارانی هستند كه بدون شناخت كافی و آمادگی روحی، وارد ماه رمضان میشوند؛ اينگونه افراد محبت و دركشان احساسی است و عقبه معرفتی ندارند. همانند گلی كه ريشه در آب دارد ولی برای محكمتر شدن و رشد و تعالی بايد در خاك كاشته شود، لازمه اين امر نيز تفكر، تعمق و معرفت به مبانی نورانی اسلام و قرآن است.
وی قوه عقل را عامل مهمی برای زندگی سراسر پاك و اسلامگونه دانست و اظهار كرد: خداوند قرآن كريم، پيامبراكرم(ص) و دين اسلام را به عنوان فرستنده به نزد آدمی فرستاده است، اما در كنار آن، عقل را نيز به عنوان رسول باطنی در وجودش قرار داده تا همانند گيرنده عمل كند و موجبات سعادتش را فراهم آورد.
اين استاد حوزه و دانشگاه اضافه كرد: اگر عقل سالم باشد، پيامهای الهی و وحيانی را درك كرده و انسان را سعادتمند میسازد، اما اگر درصورت ابتلاء به برخی بيماریها همچون حب دنيا، مقام، جاه، شهوات و غيره آسيب ببيند، زنگار و غبار روی عقل را میپوشاند، كه در اين حال اعمال و عبادات شخص حالت احساسی و زودگذر به خود میگيرد كه نمیتواند عمق اعمال و فرايض دينی را درك كرده و لذت آن را بچشد.
وی در بخش ديگری از سخنانش، تكرار و تفكر را عاملهای ديگری در راستای حفظ دستاوردهای معنوی بيان كرد و گفت: اين كه خيال كنيم با يك ماه روزهداری و انجام عبادات میتوان معرفت و خلوص باطن را بدست آورد، تصور باطلی است؛ چراكه هر روز بايد به غبارروبی و زنگارزدايی از روی عقل و صيقل دهی بر آينه قلب پرداخت، تا روح اعمال و عبادات درونی شده، تثبيت گردد. به گونه ای كه آدمی دائما درحال استغفار و توبه و انابه باشد و زمان توبه و بازگشت را به وقت و فرصتی ديگر در آينده موكول نكند.
حجتالاسلام نظری به اصل «مراقبت» در اعمال تأكيد كرد و يادآور شد: انسان هميشه بايد در حال مراقبه باشد؛ از عقل مراقبت كند كه مبادا افكار نادرست به آن راه يابد، از اعمال مراقبت كند كه مبادا ريا در آن رخنه كند و از قلب مرابت كند كه مبادا حب دنيا در آن رسوخ پيدا كند.
وی افزون بر سخنان قبلی، انجام واجبات و دوری از محرمات، شركت در نمازجماعت و مراسمات مذهبی، اهتمام بر خواندن نماز اول وقت، نمازهای مستحبی و نماز شب را ازجمله راهكارهای ماندگاری اعمال ماه مبارك رمضان يرشمرد.
همچنين حجتالاسلام حسين تقیزاده، رئيس شورای هماهنگی تبليغات اسلامی آذربایجان شرقی با اشاره به افزايش آمار حضور افراد در مساجد و اماكن مذهبی در ماه مبارك رمضان و برگزاری باشكوه نمازهای جمعه و نماز عيد فطر، تداوم شركت در چنين اماكن و مجالسی را از عوامل حفظ و ذخيره معنويت ماه رمضان عنوان كرد و افزود: تمام اين اعمال، مصداق بارز ذكر الهی است؛ چنانچه خداوند در آيه شريفه «اقم الصلوة لذكری»، برپاداشتن نماز توسط مسلمانان را عامل توجه قلبی به وجود لايزالش معرفی می كند و نتيجه اين ذكر و توجه، ماندگاری اعمال نيك و پسنديده است.
وی اطاعت از فرمان الهی، انس با قرآن و آشنايی و توسل هرچه بيشتر به اهل بيت(ع) را از بركات ماه مبارك رمضان دانست و اظهار كرد: روزه داران در اين ماه به دعوت الهی لبيك گفته و با پيشه كردن تقوای الهی، مبارزه با نفس اماره را تمرين كردند و به جهاد با آن پرداخته، روحيه استقامت و خوباوری را در درونشان تقويت كردند.
حجتالاسلام تقیزاده تلاش برای كسب روزی حلال و مالك بودن و تحت كنترل بودن چشم و گوش و زبان و ديگر اعضاء و جوارح بدن و تداوم صله ارحام و ديگر سنتهای پسنديده ماه مبارك رمضان را راهكارهای مناسبی درجهت دوری از گناه و حفظ حالات روحانی روزه داران بيان كرد.
رئيس شورای هماهنگی تبليغات اسلامی استان نيز با استناد به روايات ائمه اطهار(ع) كه همواره سفارش كرده اند خدای متعال را ناظر و شاهد اعمال خويش بدانند و بر اين امر اعتقاد راسخ داشته باشتد، خاطرنشان كرد: در اين صورت است كه آدمی همواره در حالت «مراقبت» به سر میبرد و برای حفظ اندوختهها و ذخاير باارزش و معنوی ماه مبارك رمضان از گناه دوری جسته و بر انجام واجبات تأكيد میكند.
همچنين حجتالاسلام محمدرضا نقييان، مدير حوزه علوم اسلامی دانشگاهيان تبريز، خميرمايه و عنصر اصلی تمام ذخاير معرفتی و معنوی كسب شده در ماه مبارك رمضان را توسط روزه داران، «مراقبت» بيان كرد و با اشاره به خاطرهای كه آيتالله امينی، امام جمعه فعلی قم و نماينده خبرگان رهبری درگفتگويی برايشان نقل كرده بود، اظهار كرد: آيتالله امينی نقل میكرد كه علامه طباطبايی(ره) در حال احتزار بودند كه برسربالينشان حاضر شده و پرسيدم به ما چه سفارشی می كنيد؟ و ايشان با صدای ضعيفی سه بار فرمودند: مراقبه، مراقبه، مراقبه!
حجتالاسلام نقييان، نظارت آدمی بر اعمال و رفتار فردی و اجتماعی روزمرهاش را عامل مهمی بر حفظ معنويت و قداست روح دانست و افزود: توصيه بزرگان و اوليای دينی نيز برهمين امر تأكيد دارد كه انسان بايد همواره ناظر براعمالش باشد و خود را درمقابل آنان جوابگو بداند؛ همچنين هر شب به حساب اعمالش رسيدگی كرده و بر اعمال نيكش حمد بجا آورد و از رفتار زشت و منفی استغفار كرده، تا جائيكه ممكن است درصدد جبران برآيد.
وی با بيان اينكه بعد از ماه رمضان، روزهداران برخی تصميمهای اساسی همچون پرهيز از ارتكاب گناهان گذشته، شركت در نماز جمعه، اهتمام به تلاوت و عمل به قرآن و آموزههای نجاتبخش آن و غيره را میگيرند، خاطرنشان كرد: انجام اين اعمال میتواند مسلمانان را در حفظ معنويت كسب شده ياری كند، اما انسان بايد همواره هوشيار و ثابت قدم و خوش عهد بر سر قول و پيمانش باشد؛ چرا كه شيطان دركمين است تا به اندك غفلتی اندوختههای آدمی را ربوده و به سوی شقاوت و بدبختی سوق دهد.
مدير حوزه علوم اسلامی دانشگاهيان تبريز از نشانههای شيعه بودن را تلاوت روزانه 51 آيه از آيات قران كريم و تعمق در مفاهيم آن عنوان كرد و افزود: حالت توجه داشتن، دائم الوضو بودن، اهتمام در بجاآوردن نماز اول وقت همراه با حضورقلب، دست گيری از نيازمندان و شركت كردن در مجامع و اماكن مذهبی و امور خداپسندانه و عام المنفعه از جمله اعمالی است كه موجب تقرب هرچه بيشتر به خدای تعالی شده و انسان به واسطه انجام اين اعمال میتواند علاوه بر حفظ قداست و معنويت كسب شده در ماه رمضان، بر كارنامه اعمال نيكش بيافزايد و در ماههای ديگر سال نيز همچون ماه رمضان، وارسته و نمونه باشد.
سميرا عباسی
