آشنايی با مشاهير فرهنگی آذربايجان غربی/ 5
آيتاللهالعظمی موسوی خويی؛ فرهيختهای از دنیای علم و فقاهت در آذربايجان غربی
گروه انديشه: آيتالله العظمی سيد ابوالقاسم موسوی خويی از فرهيختگان برجسته علم و فقاهت در آذربايجان غربی است، ايشان در شب 15 رحب 1317 هجری قمری در شهر خوی در خانوادهای علمی ديده به جهان گشود.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه آذربايجان غربی، آيتالله العظمی سيد ابوالقاسم موسوی خويی كه پدر بزرگوارشان از شاگردان مرحوم آيتالله مامقانی بود، مراحل اوليه سوادآموزی را در نزد پدر طی كرد. با پيدايش مشروطيت و پيشامدهای اين عالم برجسته به پيروی از پدر كه مجبور به ترك ديار و اقامت در نجف اشرف شده بود وقتی تنها سيزده سال داشت به عراق سفر كرد.
زندگی در جوار مرقد اميرمؤمنان علی(ع) فرصت طلايی برای وی بود تا توانايیهای نهفته خود را نزد اساتيد فن حوزه نجف بارور سازد، او ابتدا ادبيات و منطق و كتب اوليه فقه و اصول را فراگرفت سپس وارد سطوح بالاتر شد و مكاسب شيخ انصاری و كفايةالاصول مرحوم آخوند خراسانی و بالاخره دروس خارج فقه و اصول و ساير علوم ديگر را در 21 سالگی نزد مراجع بزرگ و مدرسان عالی مقام از جمله آيات عظام ميرزا محمدحسين نايينی و شيخ محمدحسين اصفهانی فرا گرفت.
آيتاللهالعظمی خويی در سنين سی سالگی در رديف مدرسان درس خارج درآمد و بر پايه آنچه شاگردان ايشان میگويند وی از سال 1350 هجری قمری يا اندكی بيشتر بحث خارج را آغاز كرد كه در آن گروهی از فضلا شركت کردند، از جمله شاگردان برجسته آن دوره از نظر عرفان و فقاهت در حوزه علميه قم میتوان به آيتاللهالعظمی بجهت اشاره كرد.
اين عالم فرزانه نزديك به 60 سال در جايگاه تدريس، بزرگان بسياری را پروراند و كتب با ارزشی را در زمينههای فقه، اصول و رجال نوشت، او همچنين مراكز متعددی را در كشورهای مختلف در نشر اسلام و حمايت از مسلمين بنيان نهاد.
آيتاللهالعظمی موسوی خويی در نهضت خونين مردم عراق در رمضان سال 1412 هجری قمری قطب اصلی نهضت مركز صدور حكم قيام اسلامی بود و به همين جهت پس از سركوبی اين نهضت به دست عمال رژيم بعثی مورد شكنجه و آزار مأموران سنگدل قرار گرفت و به كوفه تبعيد شد.
سرانجام آيتاللهالعظمی سيد ابوالقاسم موسوی خويی پس از 94 سال عمر بابركت بهدنبال بيماری سختی در بيمارستان بغداد، شامگاه روز 8 ماه صفر 1413 هجری قمری برابر با 17 مرداد 1371 هجری شمسی در كوفه به لقای معبود شتافت و پيكرش در مسجد الخضراء در صحن مطهر امام علی(ع) در نجف اشرف به خاك سپرده شد.
از تأليفات اين عالم و فقيه برجسته میتوان به اختصار به «منهاج الصالحين»، «رساله فی اللباس المشكوك؛ المسائل المنتخبه» اشاره کرد، اين رساله به زبانهای عربی، فارسی، انگليسی، اردو، فرانسه، اندونزيايی و تركی منتشر شده است و «تعليقه بر عروةالوثقی، تعليقه علی المسائل الفقهيه؛ المسائل والردود» اثر دیگری است که شامل مجموعه فتاوی در زمينه فقه و اصول است.
آيتاللهالعظمی موسوی خويی در زمينه تفسير و علوم قرآنی نيز تأليفات ارزندهای با عنوان «نفحان الاعجاز» دارد كه در 25 سالگی ايشان اين كتاب را در پاسخ به حسن اليجاز فی ابطال العجاز نوشته فردی آمريكايی به نام مستعار نصيرالدين ظافر، در رد نوشتههای او و اثبات جاودانه بودن قرآن بهعنوان معجزه خاتم پيامبران در سال 1343 هجری قمری در نجف نگاشته است.
معجم الرجال الحديث عنوان كتابی است كه اين عالم فرهيخته در موضوع رجالی شيعه نوشته و در برگيرنده سرگذشت 15676 نفر است كه با نگارش زيبا و ترتيب جالب و تحليل و روش علمی در 23 جلد به چاپ رسيده است و 900 بيت در قالب قصيده در مدح اميرالمؤمنين(ع) موضوع كتاب «رساله در خلافت» است كه در باب علم كلام تأليف شده است.
یادآور میشود، در زمينه تأسيس مراكز فرهنكی و تبليغی آيتاللهالعظمی موسوی خويی میتوان به مدرسه و كتابخانه در مشهد، مدينه العلم در قم، مدرسه دارالعلم در نجف اشراف و تأسيس مراكز فرهنگی در نقاط مختلف جهان از جمله بانكوك، بمبئی، داكا، پاكستان، مالزی، بيروت، فرانسه، لوس انجلس، نيويورك، لندن و اندوزی و فرانسه اشاره كرد كه در تبليغ مذهب تشيع در جهان بسيار مؤثر و كارآمد بوده است.
زندگی در جوار مرقد اميرمؤمنان علی(ع) فرصت طلايی برای وی بود تا توانايیهای نهفته خود را نزد اساتيد فن حوزه نجف بارور سازد، او ابتدا ادبيات و منطق و كتب اوليه فقه و اصول را فراگرفت سپس وارد سطوح بالاتر شد و مكاسب شيخ انصاری و كفايةالاصول مرحوم آخوند خراسانی و بالاخره دروس خارج فقه و اصول و ساير علوم ديگر را در 21 سالگی نزد مراجع بزرگ و مدرسان عالی مقام از جمله آيات عظام ميرزا محمدحسين نايينی و شيخ محمدحسين اصفهانی فرا گرفت.
آيتاللهالعظمی خويی در سنين سی سالگی در رديف مدرسان درس خارج درآمد و بر پايه آنچه شاگردان ايشان میگويند وی از سال 1350 هجری قمری يا اندكی بيشتر بحث خارج را آغاز كرد كه در آن گروهی از فضلا شركت کردند، از جمله شاگردان برجسته آن دوره از نظر عرفان و فقاهت در حوزه علميه قم میتوان به آيتاللهالعظمی بجهت اشاره كرد.
اين عالم فرزانه نزديك به 60 سال در جايگاه تدريس، بزرگان بسياری را پروراند و كتب با ارزشی را در زمينههای فقه، اصول و رجال نوشت، او همچنين مراكز متعددی را در كشورهای مختلف در نشر اسلام و حمايت از مسلمين بنيان نهاد.
آيتاللهالعظمی موسوی خويی در نهضت خونين مردم عراق در رمضان سال 1412 هجری قمری قطب اصلی نهضت مركز صدور حكم قيام اسلامی بود و به همين جهت پس از سركوبی اين نهضت به دست عمال رژيم بعثی مورد شكنجه و آزار مأموران سنگدل قرار گرفت و به كوفه تبعيد شد.
سرانجام آيتاللهالعظمی سيد ابوالقاسم موسوی خويی پس از 94 سال عمر بابركت بهدنبال بيماری سختی در بيمارستان بغداد، شامگاه روز 8 ماه صفر 1413 هجری قمری برابر با 17 مرداد 1371 هجری شمسی در كوفه به لقای معبود شتافت و پيكرش در مسجد الخضراء در صحن مطهر امام علی(ع) در نجف اشرف به خاك سپرده شد.
از تأليفات اين عالم و فقيه برجسته میتوان به اختصار به «منهاج الصالحين»، «رساله فی اللباس المشكوك؛ المسائل المنتخبه» اشاره کرد، اين رساله به زبانهای عربی، فارسی، انگليسی، اردو، فرانسه، اندونزيايی و تركی منتشر شده است و «تعليقه بر عروةالوثقی، تعليقه علی المسائل الفقهيه؛ المسائل والردود» اثر دیگری است که شامل مجموعه فتاوی در زمينه فقه و اصول است.
آيتاللهالعظمی موسوی خويی در زمينه تفسير و علوم قرآنی نيز تأليفات ارزندهای با عنوان «نفحان الاعجاز» دارد كه در 25 سالگی ايشان اين كتاب را در پاسخ به حسن اليجاز فی ابطال العجاز نوشته فردی آمريكايی به نام مستعار نصيرالدين ظافر، در رد نوشتههای او و اثبات جاودانه بودن قرآن بهعنوان معجزه خاتم پيامبران در سال 1343 هجری قمری در نجف نگاشته است.
معجم الرجال الحديث عنوان كتابی است كه اين عالم فرهيخته در موضوع رجالی شيعه نوشته و در برگيرنده سرگذشت 15676 نفر است كه با نگارش زيبا و ترتيب جالب و تحليل و روش علمی در 23 جلد به چاپ رسيده است و 900 بيت در قالب قصيده در مدح اميرالمؤمنين(ع) موضوع كتاب «رساله در خلافت» است كه در باب علم كلام تأليف شده است.
یادآور میشود، در زمينه تأسيس مراكز فرهنكی و تبليغی آيتاللهالعظمی موسوی خويی میتوان به مدرسه و كتابخانه در مشهد، مدينه العلم در قم، مدرسه دارالعلم در نجف اشراف و تأسيس مراكز فرهنگی در نقاط مختلف جهان از جمله بانكوك، بمبئی، داكا، پاكستان، مالزی، بيروت، فرانسه، لوس انجلس، نيويورك، لندن و اندوزی و فرانسه اشاره كرد كه در تبليغ مذهب تشيع در جهان بسيار مؤثر و كارآمد بوده است.
