اگر به منطقه شمالی تهران و محله چيذر سفری كرده باشيد، امامزادهای به نام علیاكبر(ع) را در آنجا میيابيد كه دارای گلزار شهدا، حسينيهای برای برپايی جشنها و عزاداریهای مذهبی و گنجينه آثار شهدا است كه مجموعه اين موارد باعث شده تا اين مكان مقدس حال و هوای ديگری پيدا كند. به خاطر همين ويژگیها بر آن شديم تا اين بار به نزد سيدمحمد جوزی، مدير گنجينه آثار شهدای امامزاده علیاكبر چيذر كه خود برادر دو شهيد است برويم.
جوزی درباره نحوه شكلگيری و تاريخچه اين مركز و گلزار شهدای چيذر گفت: مجموعه گنجينه آثار شهدای امامزاده علیاكبر چيذر در زمينی به مساحت 1000 مترمربع در تاريخ 4 ارديبهشت 76 توسط معاون اول وقت رياست جمهوری در طبقه فوقانی حسينيه و زينبيه امامزاده افتتاح شد.
وی ادامه داد: در اينجا آثار مربوط به 555 شهيد گلزار شهدای اين امامزاده و تعدادی از شهدايی كه در منطقه چيذر زندگی میكردند مانند شهيد محمدعلی كاوه كه مزارشان در بهشت زهرا(س) يا ساير نقاط است، نگهداری میشود. اين آثار هم، بخشی شفاهی است؛ يعنی خانواده شهدا و همرزمانشان يا حتی خود شهيد مطلبی را كه به صورت شفاهی عنوان كردند، به صورت نوار يا فايل صوتی نگهداری میشود.
به گفته جوزی، بخش ديگر آثار هم مربوط به نامهها، وصيتنامهها، عكس، فيلم، لباس، دفترچه خاطرات و حتی دفاتر درسی شهدا است، مانند لباس و وسيل شخصی شهيدان حجتالاسلام شاهآبادی و امير سپهبد صيادشيرازی. در كنار اين موارد، آثار حجمی و سه بعدی مانند صحنه عصر عاشورا و كوچه بنیهاشم يا آثاری از مادران شهدا مثل مادر شهيد كاوه كه تعداد 40 ـ 50 گلدان تزئين شده را به اينجا آورده، نيز نگهداری میكنيم.
وی در ادامه سخنانش گفت: در مورد گلزار شهدای امامزاده نيز بايد عنوان كنم، در گذشته اهالی منطقه اموات خود را در حياط امامزاده دفن میكردند، اما به تدريج از زمانی كه اولين شهيد يعنی هيبتالله گلستانی را در اوايل سال 58 در اينجا به خاك سپردند، ديگر اموات در اينجا دفن نشدند و بدين ترتيب اين آرامگاه قديمی به گلزار شهدا تبديل شد؛ به نحوی كه بعد از گلزار شهدای بهشت زهرا(س)، اينجا دومين گلزار شهدای بزرگ تهران محسوب میشود.
جوزی در توضيحات بيشتر اظهار كرد: در اين گلزار شهدا علاوه بر مزار شهدای ترور، درگيریهای كردستان، جنگ تحميلی، حج خونين گرفته تا شهدای گمنامی كه در تفحصها به دست آمدهاند، مزار شهدايی داريم مانند سرداران شهيد محمود نيليان، فرمانده تخريب لشكر سيدالشهداء(ع)، كهزازی از فرماندهان جنگهای نامنظم كه به تعبير شهيد چمران «از ستارگان درخشنده جنگهای نامنظم بود»، عبدالحميد شاهحسينی، معاون گردان قمر بنیهاشم(ع)، مصطفی احمدیروشن و علیمحمدی از شهدای هستهای نيز وجود دارد.
اين برادر شهيد افزود: از سوی ديگر علاوه بر شهدايی كه پيكرهای مطهر آنها در اينجا آرام گرفته، حدود 20 سنگ بنای ياد بود نيز برای شهدايی كه هنوز پيكرهای مطهرشان باز نگشته مانند شهيدان موسيوند و ابراهيم تارا، فرمانده اطلاعات عمليات سپاه سقز و بوكان در اوايل انقلاب، وجود دارد و همچنين تعداد سه شهيد و دو شهيد از يك خانواده در اين محل آرام گرفتهاند.
وی درباره قديمیترين آثاری كه در اين مجموعه به چشم میخورد، اظهار كرد: قديمیترين اثری كه موجود است مربوط به 37 سال پيش يعنی دوران شكلگيری انقلاب اسلامی در كشورمان، میشود. اين اثر پارچهنوشتهای (پلاكارد) است كه سه جوان انقلابی آن را در دست دارند؛ سه نفری كه يكی از آنها شهيد صادقی از شهدای دوران دفاع مقدس است و دو نفر ديگر نيز هر دو از جانبازان جنگ تحميلی هستند.
جوزی در توضيحات بيشتر گفت: در يك طرف اين پارچهنوشته آمده «خدا، قرآن، خمينی» و در سمت ديگر آن عكس امام خمينی(ره) به همراه اين جمله «فضل الله مجاهدين علی، قاعدين اجرا عظيما» به چشم میخورد؛ سند اين پارچهنوشته هم عكسی است كه از آن دوران باقی مانده و نشان میدهد شهيد صادقی و دو نفر ديگر در حال حمل آن هستند.
وی درباره اينكه آيا نگهداری آثار شهدا فقط محدود به شهدای اين منطقه میشود، اظهار كرد: خير؛ در اين زمينه ما هيچ محدوديتی نداريم. به عنوان مثال آخرين آثاری كه از خانواده شهدا دريافت كرديم مربوط به شهيد حسين خرازی از اصفهان بود كه خانوادهاش تابلويی را برای نگهداری به اين مركز ارسال كردند. بنابراين هر خانواده شهيدی به هر علتی كه امكان نگهداری آثار مربوط به شهيدشان را ندارند، میتوانند از ظرفيت اين مكان استفاده كنند.
جوزی هدف از نگهداری آثار شهدا يا ساخت چنين مراكزی را زنده نگاه داشتن روحيه جهاد و شهادت عنوان كرد و افزود: اين كار برای آن است كه دشمن نتواند طمعی به اين مملكت و انديشه مردم داشته باشد. اگر میبينيد بعد از فتنه 88 جمعيت انبوهی در دفاع از ارزشهای اسلام و انقلاب به خيابانها آمدند، همه آن به بركت خون شهدا است.
وی گفت: با اين وجود میبينيم كه برای يك پارك كوچك به چه شكلی خرج میتراشند، ولی برای اين قبيل مراكز امكانات نمیدهند به شكلی كه در اينجا به غير از بنده فقط يك كارمند قراردادی كه آن هم چهار ماه است حقوق نگرفته و سردار جانباز اسماعيل معروفی، فرمانده تيپ عمار كه 25 سال است نه قادر به تكلم است و نه نوشتن، فعاليت میكنند.
مصاحبه از رحيم محمدی