انسان سالم و راه رسيدن به سلامت كامل در قرآن/
راه رسيدن به سلامت كامل در قرآن از طريق شفای الهی هموار میشود
گروه سلامت: توبه نخستين گام و قلب سليم نهايت سلامت است كه برخورداری از شفای الهی، مسير رسيدن سلامت كامل را هموار میكند اگر چه عوامل موفقيت درمان بيماری به عنوان يكی از همراهان هميشگی انسان نيز در آموزههای اسلامی مورد توجه قرار گرفته است.
انسان سالم از منظر پزشكی امروز انسانی است كه هيچ نشانهای از علائم و نشانههای متعارف بيماریهای روحی و روانی نداشته باشد اما از منظر اسلامی، انسان سالم و بيمار دارای ويژگیهايی فراتر از اين هستند به طوری كه بر اساس آن نه برای سلامت حد و مرزی تعريف شده وجود دارد و نه فقط انسان سالم انسانی است كه بيمار نباشد.
بر اساس آيه 84 سوره اسراء «كُلٌّ یَعْمَلُ عَلَى شَاكِلَتِهِ: هر كس بر حسب ساختار [روانى و بدنى] خود عمل مىكند» به اين معنا كه هر كس بر اساسى حركت و عمل مىكند كه شخصيت او را در ابعاد جسمی و روانی شكل داده است و طبيعى است كه انسان هشيار بىترديد، درمىيابد بايد دنبال اين اشاره را بگيرد و در اين باره به طور جدى پژوهش كند تا راه رسيدن به سلامت را بر اين اساس دريابد.
شناسايی آنچه شخصيت انسان را شكل میدهد و عواملی كه سلامت و بيماری انسان را رقم میزند در ابعاد جسمی و روحی از اهميت بسزايی برخوردار است تا انسان مختار و با اراده بر اساس اين شالوده، زندگی خود را در مسير صحيح هدايت كند و به تعالی، كمال و سلامت رهنمون شود و به عبادت و بندگی كه هدف اصلی از آفرينش است اهتمام كند و رضايت الهی را از آن خود سازد.
قرآن نگاه ويژهای به مسئله سلامت انسان دارد و راه رسيدن به سلامت كامل در قرآن از طريق برخورداری از شفای الهی هموار خواهد شد كه به همين منظور شناخت معنای شفا و چگونگی برخورداری از آن برای هر انسان مومنی لازم به نظر میرسد و حتی بهبودی انسان پس از بيماری و يا ارتقای سلامت او بايد بر طبق قاعده و قانونی باشد كه با خلقت بشر از يك سو و شخصيت او سازگاری داشته باشد.
توبه نخستين گام و قلب سليم افق و نهايت سلامت كامل است كه برای رسيدن به اين مرحله بايد عواملی دست به دست همديگر دهند و مراحلی پيموده شوند كه توجه به رشد و تعالی شخصيت انسان، تغذيه شفابخش مورد توجه قرآن، موعظه، هدايت، ذكر خداوند، نماز و قرائت قرآن از جمله آنها است.
خداوند قرآن را مايه هدايت و شفا قرار داده است و البته به نظر میرسد بر اساس آيه 44 سوره فصلت: «هُوَ لِلَّذِينَ آمَنُوا هُدًى وَشِفَاء: براى كسانى كه ايمان آوردهاند رهنمود و درمانى است» در مرحله اول هدايت و در مرحله دوم شفا مورد توجه قرار گرفته است و اين هدايت و شفا مخصوص كسانی است كه ايمان آورده، عمل صالح انجام داده، حسن برخورد دارند و ..
در قرآن نام بسياری از مخلوقات از جمله عسل، انجير و .. آورده شده و احكام مربوط به هر يك و فوايد و چگونگی استفاده از آنان نيز آورده شده است كه بهرهمندی از آنها موجب ارتقای سلامت جسمی و تغذيهای شفا بخش است كه امروزه در بسياری از تحقيقات علمی نيز آثار و نتايج آنها بر ای بهبود بسياری بيماریها و ارتقای سلامت به اثبات رسيده است.
توجه به موعظه نيز به عنوان دعوتی عمومی بر اساس آيه 57 سوره يونس «یَا أَیُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءتْكُم مَّوْعِظَةٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَشِفَاء لِّمَا فِی الصُّدُورِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِينَ: اى مردم به يقين براى شما از جانب پروردگارتان اندرزى و درمانى براى آنچه در سينههاست و رهنمود و رحمتى براى گروندگان [به خدا] آمده است» راهی برای رسيدن به شفا از منظر قرآن است.
ذكر خداوند، نماز و قرائت قرآن از ديگر راههای رسيدن به سلامت كامل است كه در آيات مختلفی چون آيه 78 و 79 سوره اسرا و .. به آنها پرداخته شده است و هم اكنون تاثيرات متنوع جسمی و روحی نماز بر كسی پوشيده نيست. اما با اين حال هنوز هم از قدرت آن در راستای سلامتی انسان غافليم و اهميت اين موضوع را در عمل درك نكردهايم. قرائت قرآن بعد از نمازها بخصوص نماز صبح راه نزديك برای شفاء گرفتن از قرآن است.
انسان سالم میتواند وارث بهشت جاودان باشد. يعنی ادامه زندگی ابدی خود را بيمه میكند و در اين مدت كوتاه زندگی دنيايی خود كاری كند كه ادامه مدت زندگی خود را در سلامت به سر ببرد.
به هر حال بيماری نيز مسئلهای است كه به دلايل مختلف بر انسان عارض میشود و عوامل مختلفی بر بهبود بيماری موثر هستند و عوامل مختلفی در ديدگاه قرآن به عنوان عوامل موفقيت در درمان مطرح شدهاند كه بهبود روحيه بيمار، ذكر و ياد خدا و دعا، صدقه دادن و عدم درمان با حرام، صبر بر بيماری و اجر بيمار، پنهان داشتن بيماری و عدم شكايت از آن اميد به بهبودی و ضرورت درمان از ديدگاه اسلام، عيادت از بيمار و ... عوامل موفقيت درمان از ديدگاه اسلام و از جمله عواملی هستند كه شفا و بهبودی را تسريع میكند.
بايد دانست كه ذكر اين موضوعات به معنای نفی جستجوی راههای درمان و مراجعه به پزشك نيست به طوری كه علامه فقيه محمد تقی جعفری چنين میگويد: البته از نظر واقعی توجه انسان در همه حال به خداوند بزرگ بسيار مطلوب است ولی معنای اين اصل چنين نيست كه كوششها و فعاليتهای خود را رها ساخته و دعا را وسيله مادی و معنوی قرار بدهيم.
بر اساس آيه 84 سوره اسراء «كُلٌّ یَعْمَلُ عَلَى شَاكِلَتِهِ: هر كس بر حسب ساختار [روانى و بدنى] خود عمل مىكند» به اين معنا كه هر كس بر اساسى حركت و عمل مىكند كه شخصيت او را در ابعاد جسمی و روانی شكل داده است و طبيعى است كه انسان هشيار بىترديد، درمىيابد بايد دنبال اين اشاره را بگيرد و در اين باره به طور جدى پژوهش كند تا راه رسيدن به سلامت را بر اين اساس دريابد.
شناسايی آنچه شخصيت انسان را شكل میدهد و عواملی كه سلامت و بيماری انسان را رقم میزند در ابعاد جسمی و روحی از اهميت بسزايی برخوردار است تا انسان مختار و با اراده بر اساس اين شالوده، زندگی خود را در مسير صحيح هدايت كند و به تعالی، كمال و سلامت رهنمون شود و به عبادت و بندگی كه هدف اصلی از آفرينش است اهتمام كند و رضايت الهی را از آن خود سازد.
قرآن نگاه ويژهای به مسئله سلامت انسان دارد و راه رسيدن به سلامت كامل در قرآن از طريق برخورداری از شفای الهی هموار خواهد شد كه به همين منظور شناخت معنای شفا و چگونگی برخورداری از آن برای هر انسان مومنی لازم به نظر میرسد و حتی بهبودی انسان پس از بيماری و يا ارتقای سلامت او بايد بر طبق قاعده و قانونی باشد كه با خلقت بشر از يك سو و شخصيت او سازگاری داشته باشد.
توبه نخستين گام و قلب سليم افق و نهايت سلامت كامل است كه برای رسيدن به اين مرحله بايد عواملی دست به دست همديگر دهند و مراحلی پيموده شوند كه توجه به رشد و تعالی شخصيت انسان، تغذيه شفابخش مورد توجه قرآن، موعظه، هدايت، ذكر خداوند، نماز و قرائت قرآن از جمله آنها است.
خداوند قرآن را مايه هدايت و شفا قرار داده است و البته به نظر میرسد بر اساس آيه 44 سوره فصلت: «هُوَ لِلَّذِينَ آمَنُوا هُدًى وَشِفَاء: براى كسانى كه ايمان آوردهاند رهنمود و درمانى است» در مرحله اول هدايت و در مرحله دوم شفا مورد توجه قرار گرفته است و اين هدايت و شفا مخصوص كسانی است كه ايمان آورده، عمل صالح انجام داده، حسن برخورد دارند و ..
در قرآن نام بسياری از مخلوقات از جمله عسل، انجير و .. آورده شده و احكام مربوط به هر يك و فوايد و چگونگی استفاده از آنان نيز آورده شده است كه بهرهمندی از آنها موجب ارتقای سلامت جسمی و تغذيهای شفا بخش است كه امروزه در بسياری از تحقيقات علمی نيز آثار و نتايج آنها بر ای بهبود بسياری بيماریها و ارتقای سلامت به اثبات رسيده است.
توجه به موعظه نيز به عنوان دعوتی عمومی بر اساس آيه 57 سوره يونس «یَا أَیُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءتْكُم مَّوْعِظَةٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَشِفَاء لِّمَا فِی الصُّدُورِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِينَ: اى مردم به يقين براى شما از جانب پروردگارتان اندرزى و درمانى براى آنچه در سينههاست و رهنمود و رحمتى براى گروندگان [به خدا] آمده است» راهی برای رسيدن به شفا از منظر قرآن است.
ذكر خداوند، نماز و قرائت قرآن از ديگر راههای رسيدن به سلامت كامل است كه در آيات مختلفی چون آيه 78 و 79 سوره اسرا و .. به آنها پرداخته شده است و هم اكنون تاثيرات متنوع جسمی و روحی نماز بر كسی پوشيده نيست. اما با اين حال هنوز هم از قدرت آن در راستای سلامتی انسان غافليم و اهميت اين موضوع را در عمل درك نكردهايم. قرائت قرآن بعد از نمازها بخصوص نماز صبح راه نزديك برای شفاء گرفتن از قرآن است.
انسان سالم میتواند وارث بهشت جاودان باشد. يعنی ادامه زندگی ابدی خود را بيمه میكند و در اين مدت كوتاه زندگی دنيايی خود كاری كند كه ادامه مدت زندگی خود را در سلامت به سر ببرد.
به هر حال بيماری نيز مسئلهای است كه به دلايل مختلف بر انسان عارض میشود و عوامل مختلفی بر بهبود بيماری موثر هستند و عوامل مختلفی در ديدگاه قرآن به عنوان عوامل موفقيت در درمان مطرح شدهاند كه بهبود روحيه بيمار، ذكر و ياد خدا و دعا، صدقه دادن و عدم درمان با حرام، صبر بر بيماری و اجر بيمار، پنهان داشتن بيماری و عدم شكايت از آن اميد به بهبودی و ضرورت درمان از ديدگاه اسلام، عيادت از بيمار و ... عوامل موفقيت درمان از ديدگاه اسلام و از جمله عواملی هستند كه شفا و بهبودی را تسريع میكند.
بايد دانست كه ذكر اين موضوعات به معنای نفی جستجوی راههای درمان و مراجعه به پزشك نيست به طوری كه علامه فقيه محمد تقی جعفری چنين میگويد: البته از نظر واقعی توجه انسان در همه حال به خداوند بزرگ بسيار مطلوب است ولی معنای اين اصل چنين نيست كه كوششها و فعاليتهای خود را رها ساخته و دعا را وسيله مادی و معنوی قرار بدهيم.
