عباس تقويان، عضو هيئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) با اشاره به ترجمههای قرآن گفت: خواندن مستقيم و بدون كم و كاست قرآن نمیتواند برای مخاطب كارگشا باشد؛ از اين رو ما از سويی با اين معضل روبرو هستيم كه همه آنچه كه در آيات قرآن است را نمیتوان با ترجمه به مخاطب منتقل كرد، به ويژه در بعد شكلی و لفظی.
وی افزود: اگر كسی با زبان عربی آشنا باشد از خواندن قرآن هم به لحاظ متنی و هم محتوايی بيشتر لذت میبرد، اما به دليل اينكه زبان مادری ما عربی نيست شايد به زيبايیها و لطافتهايی كه در زبان عربی بوده و به نوعی اعجاز لفظی قرآن بيگانه هستيم.
تقويان با اشاره به نياز مردم به ترجمههای قرآن اظهار كرد: اگر خواسته باشيم از خواندن قرآن لذت ببريم بايد كمی با زبان عربی آشنايی پيدا كنيم، اما به طور معمول همه مردم ما نيازمند ترجمه هستند و اين ترجمه بايد آزاد و روان باشد، همراه با نوعی بيان تفسيری كه در سالهای اخير ترجمههای خوبی نوشته شده است.
وی عنوان كرد: حجتالاسلام والمسلمين محمدرضا صفوی ترجمه خوبی از قرآن ارائه كرده كه مبتنی بر تفسير الميزان است. در واقع ترجمه خود را با يافتههای تفسيری الميزان همراه كردهاند و با يك بيان روان و رسا، اين ترجمه را ارائه كرده و اين ترجمه به چاپ رسيده است.
تقويان در ادامه به ترجمههای آيتی، فولادوند، الهیقمشهای و آيتالله مكارمشيرازی اشاره و تصريح كرد: هر چه به عقب بر میگرديم ترجمههای قرآن فنیتر، علمیتر و سنگينتر میشوند و هر چه به زمان خود نزديك میشويم، خوشبختانه مترجمها به ضرورت تسهيل ترجمه بيشتر پی بردهاند و تمام تلاش خود را به كار گرفتهاند تا ترجمهها به گونهای باشد كه مخاطب انس بيشتری با آن بگيرد.
وی، ضرورت ترجمههای متعدد از قرآن را مورد اشاره قرار داد و بيان كرد: با توجه به اينكه ما نيازمند تفاسير گوناگون هستيم، ترجمههای گوناگون را نيز نياز داريم؛ چه طور ما تفسير كلامی داريم، ترجمه كلامی هم بايد داشته باشيم و همان طور كه تفسير فقهی، قصصی و واعظانه داريم بايد ترجمههای فقهی و واعظانه هم داشته باشيم و به همان ضرورتی كه نيازمند رويكردهای مختلفی از تفسير هستيم، نياز به ترجمه با رويكردهای گوناگون برای ردههای سنی مختلف هم هستيم.
اين مدرس دانشگاه در پاسخ به اينكه آيا ترجمههای متعدد از قرآن با رويكردی واحد ضرورت دارد يا خير، گفت: ممكن است ترجمههای قرآن رويكرد واحدی داشته باشند، اما بيانها متفاوت است و هر بيانی جاذبه و تأثيرگذاری خاصی دارد.
تقويان ادامه داد: زمانی كه يك اديب، قرآن را ترجمه میكند، طبعاً جاذبههای ادبی را رعايت میكند و زمانی كه يك فقيه قرآن را ترجمه میكند، ترجمهاش رنگ و بوی فقهی به خود میگيرد و زمانی كه يك فيلسوف قرآن را ترجمه میكند ترجمه او رنگ و بوی حكمتی و فلسفهای میگيرد؛ از اين رو بايد گفت كه خداوند در هر بيانی اثر خاصی را قرار داده است و با وجود ترجمههای متعدد از قرآن بینياز از ترجمههای ديگر نيستيم.