تبيين سياستها و راهبردهای سازمان ميراث فرهنگی در دولت يازدهم
گروه اجتماعی: نخستين نشست فصلی مديران و معاونان ميراث فرهنگی، صنايع دستی و گردشگری پيش از ظهر امروز، 5 شهريور برگزار و سياستها و راهبردهای سازمان ميراث فرهنگی در دولت يازدهم با حضور محمدعلی نجفی، رئيس جديد اين سازمان تبيين شد.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، نخستين نشست فصلی مديران و معاونان ميراث فرهنگی، صنايع دستی و گردشگری پيش از ظهر، امروز پنج شهريور در محل اين سازمان، برگزار و سياستها و راهبردهای سازمان ميراث فرهنگی در دولت يازدهم با حضور محمدعلی نجفی، رئيس جديد اين سازمان، معاونان و جمع زيادی از مديران و كاركنان تشريح و تبيين شد.
محمدعلی نجفی، رئيس سازمان ميراث فرهنگی، صنايع دستی و گردشگری كشور با اشاره به اينكه در حال حاضر شاهد كاهش سهم هزينههای خانواده در بخش گردشگری هستيم، گفت: بايد با توجه به همه جوانب مذهبی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی، گردشگری را گسترش دهيم زيرا در حال حاضر شاهد كاهش سهم هزينههای خانواده به ميزانی برابر 1.2 درصد در اين بخش بودهايم كه شايد دلايل مختلفی داشته است.
نجفی با بيان اينكه صنايع دستی بخشی از هويت ملی اسلامی ما است كه نبايد به عنوان صنعتی رو به زوال و كوچك تلقی شود بلكه بايد با استفاده از آن پيامهای خود را به جهانيان عرضه و منتقل كنيم، تاكيد كرد: در ميان آموزههای دينی و گنجينههای غنی ادبی، اخلاقی میتوان توجيه و دلايل لازم برای توجه به اين بخش را استخراج كرد و البته مطالعات گستردهای در اين بخش از سال 79 تا 81 انجام شده و برنامه ملی گردشگری بر اساس آن ارائه شده ولی هنوز عملياتی نشده است كه بايد با بروز كردن اين برنامه زمينههای اجرای آن فراهم شود.
وی با اشاره به مسايلی كه سازمان از آنها رنج میبرد، گفت: ناپيوستگی سازمانی در بخشهای مختلف آن، تنزل منزلت يا ابهام در جايگاه آن در توسعه پايدار كشور و وجود نگاه سياسی بيش از حد لازم، مسائلی بودند كه اين سازمان در سالهای اخير از آنها رنج برده و بايد مرتفع شوند.
نجفی با اشاره به چند راهبرد مديريتی در سالهای آتی، گفت: ايفای نقش فرهنگسازی، حلقه واسط فرهنگ و صنعت، بازتعريف نقش و كاركردهای سازمان و فرهنگ و هويت سازمانی، ايجاد عقبه فرهنگی و اجتماعی برای ورود به جريان توسعه كشور، تعامل وسيع با نخبگان و دانشگاهيان، پرهيز از مشغوليت در مباحث تشكيلاتی و تغييرات سازمانی راهبردهای آتيط ما رد سازمان هستند.
وی به رويكردهای جديد سازمان اشاره كرد و گفت: ايجاد مجمع مجازی مشاوران سازمان در سطح كشور و دنيا به عنوان نخستين سازمان در رويكردهای جديد آن برای استفاده از فضای مجازی است كه به مسايل گردشگری و هنری سنتی و صنايع دستی كمك میكند و هزار عضو در دنيا خواهد داشت و تا 8-9 ماه آينده آن را انجام میدهيم.
بنا بر اين گزارش در ابتدای اين نشست نيز مهدی حجت، معاون ميراث فرهنگی سازمان ميراث فرهنگی، صنايع دستی و گردشگری با اشاره به ضرورت ارتقای نقش و موقعيت ميراث فرهنگی در تمام سطح تشكيلاتی سازمانی و موقعيت فيزيكی، گفت: به اين ترتيب فضای لازم برای دستيابی به اهداف سازمان فراهم میشود.
وی با اشاره به اينكه هيچ سند بينالمللی و داخلی محكمتر از آيات قرآن برای مبانی نظری در حوزه ميراث فرهنگی وجود ندارد، عنوان كرد: در اين آيات مجموعهای از راهنمايیها ارائه شده كه به عنوان برنامه و اهداف جدی و محكم برای جهان اسلام در حوزه ميراث فرهنگی میتوانند حرفهای بسيار برای گفتن داشته باشند.
حجت با اشاره به اينكه آثار ما آيات الهی هستند، افزود: هر اثر فرهنگی قواعدی برای ملاقات دارد و ما در حقيقت به زيارت آثار فرهنگی میرويم و اين زيارت ادابی دارد كه مجموعه آثار هر كشور نيز همچون مجموعه كتابهايی است و هر كدام حرفی برای گفتن دارند و در ملاقات آنها بايد آداب زيارت را رعايت كنيم.
وی با اشاره به اينكه پژوهش، حفظ و احيا، و آموزش سه پايه ميراث فرهنگی و «سير» مورد توجه در قرآن نيز از مسايل مهم سازمان است، افزود: ايجاد تركيب معقول در ميراث فرهنگی، صنايع دستی و گردشگری در سازمان معجزه میكند و ما را به ريشههای اصلی خود باز میگرداند.
همچنين در ادامه نشست، صادق ملك شهميرزادی، استاد حوزه باستانشناسی با اشاره به اينكه شناسنامه و گذرنامه سند هويت شخصی افراد در داخل و خارج كشور هستند، بيان كرد: ميراث فرهنگی نيز سند هويت فرهنگی در جامعه جهانی است كه در ادوار مختلفی از تاريخ مملكت ما فراز و نشيبهای بسياری بر خود ديده و دشمنان كشور در مقاطع مختلف با اطلاع از بیتوجهی مسئولان به آنها سوء استفاده های بسياری از آنها كردهاند.
وی با اشاره به اينكه باستانشناسی ستون فقرات ميراث فرهنگی كشور را تشكيل میدهد، ابراز كرد: توجه يا بیتوجهی مسئولان اثرات و پيامدهای بسياری بر اين بخش دارد و میتوان گفت اين امر برسه پايه پژوهش، كاوش، حفاظت و معرفی و آموزش استوار است كه همگی اموری هزينهبر هستند.
شهميرزادی با اشاره به اينكه سازمان ميراث فرهنگی در سال 64 تشكيل شد، گفت: سه سال پس از آن اساسنامهاش به تصويب مجلس رسيد و سال 76 لباسی فاخر بر تن كرد ولی از سال 83 تا 92 به قول آقای نجفی بر زمين افتاد و لگدكوب شد.
وی با ابراز اميدواری برای سكانداری اين سازمان توسط فردی كه با منطق رياضيات آشناست و تحصيلاتی در اين زمينه داشته، ادامه داد: تنها انتظار كارشناسان اين است كه حرمت آنها مانند گذشته محفوظ و مورد توجه قرار گيرد.
همچنين در ادامه اين نشست، محمد نامور مطلق، استاد هنرهای سنتی در بيان ضرورت توجه به هنرهای سنتی، گفت: اين هنرهای سنتی، هويت فرهنگی ما در زندگی روزمره هستند كه قابليت انتقال دارند و موجب غنای فرهنگی ما میشوند و دارای جنبههای وحيانی و بهترين مصداق هنر اسلامی هستند.
نامور مطلق با اشاره به اينكه هنرهای سنتی از هنرهای وحيانی هستند، گفت: اين هنرها ارتباط با عالم قدسی و روحانی دارند و موجب ارزآوری و جلوگيری از خروج ارز میشوند كه تمركز زدايی را در بر دارند و دارای تنوع و مردمی هستند.
وی با اشاره به اينكه وضعيت فعلی هنرهای ايرانی اسلامی شايسته جمهوری اسلامی نيست، افزود: كسانیكه بيشترين شعار در مورد مكتب ايرانی میدادند بيشترين تخريب را بر پيكره آن وارد كردند و بايد اين قطار به ريل اصلی خود بازگردد و جامعه هنری منتظر حسنالقضايی در اين عرصه است.
نامور مطلق وی با اشاره پيشنهاداتی در اين زمينه، گفت: بازسازی ساختار معاونت، بازگرداندن سرمايههای از دست رفته سازمان، احيای ساختارها، مديريت شايسته و پايدار از جمله راهكارهايی است كه در اين زمينه وجود دارد و پيشنهاداتی ديگر نيز وجود دارد كه از جمله انها الحاق فرش به هنرهای سنتی است.
وی با پيشنهاداتی در حوزه توليد در اين بخش، اظهار كرد: احيای كارگاههای توليدی، نظارت بر كيفيت محصولات، اعتماد به صنايع دستی، توجه به بازارهای داخلی و خارجی، ايجاد بورس صنايع دستی و هنرهای سنتی، ارتقای جايگاه شغلی صنايع دستی، ساماندهی و ايجاد امنيت شغلی و بيمهها از جمله اين پيشنهادات است.
نامور مطلق با پيشنهاداتی در حوزه آموزش، گفت: ارتباط با دانشگاهها، ايجاد فرهنگستان، از جمله پيشنهادات ما در اين عرصه است.
در ادامه نيز رجبعلی خسروآبادی، كارشناس گردشگری با اشاره به اينكه سنت ميهماننوازی جزء ارزشهای ما است، افزود: ايرانيان پيشينه قابل توجهی در اين زمينه دارند و در حال حاضر دنيا آن را به صنعت بدل كرده و حوزه گردشگری، ميانبخشی است كه عوامل مختلف و بخشهای متعددی در آن تاثيرگذار است.
وی با بيان اينكه در سه حوزه نيازمند كار هستيم، بيان كرد: هدايت، حمايت و نظارت اموری هستند كه بايد مورد توجه قرار گيرند به طوری كه در بخش هدايت سازمان بايد آمايش مورد توجه قرار گيرد زيرا 50 درصد ظرفيت ما در اين حوزه مورد استفاده قرار نمیگيرد و تبليغات و فرهنگسازی نيز در حمايت از گردشگری بايد مورد توجه قرار گيرد.
محمدعلی نجفی، رئيس سازمان ميراث فرهنگی، صنايع دستی و گردشگری كشور با اشاره به اينكه در حال حاضر شاهد كاهش سهم هزينههای خانواده در بخش گردشگری هستيم، گفت: بايد با توجه به همه جوانب مذهبی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی، گردشگری را گسترش دهيم زيرا در حال حاضر شاهد كاهش سهم هزينههای خانواده به ميزانی برابر 1.2 درصد در اين بخش بودهايم كه شايد دلايل مختلفی داشته است.
نجفی با بيان اينكه صنايع دستی بخشی از هويت ملی اسلامی ما است كه نبايد به عنوان صنعتی رو به زوال و كوچك تلقی شود بلكه بايد با استفاده از آن پيامهای خود را به جهانيان عرضه و منتقل كنيم، تاكيد كرد: در ميان آموزههای دينی و گنجينههای غنی ادبی، اخلاقی میتوان توجيه و دلايل لازم برای توجه به اين بخش را استخراج كرد و البته مطالعات گستردهای در اين بخش از سال 79 تا 81 انجام شده و برنامه ملی گردشگری بر اساس آن ارائه شده ولی هنوز عملياتی نشده است كه بايد با بروز كردن اين برنامه زمينههای اجرای آن فراهم شود.
وی با اشاره به مسايلی كه سازمان از آنها رنج میبرد، گفت: ناپيوستگی سازمانی در بخشهای مختلف آن، تنزل منزلت يا ابهام در جايگاه آن در توسعه پايدار كشور و وجود نگاه سياسی بيش از حد لازم، مسائلی بودند كه اين سازمان در سالهای اخير از آنها رنج برده و بايد مرتفع شوند.
نجفی با اشاره به چند راهبرد مديريتی در سالهای آتی، گفت: ايفای نقش فرهنگسازی، حلقه واسط فرهنگ و صنعت، بازتعريف نقش و كاركردهای سازمان و فرهنگ و هويت سازمانی، ايجاد عقبه فرهنگی و اجتماعی برای ورود به جريان توسعه كشور، تعامل وسيع با نخبگان و دانشگاهيان، پرهيز از مشغوليت در مباحث تشكيلاتی و تغييرات سازمانی راهبردهای آتيط ما رد سازمان هستند.
وی به رويكردهای جديد سازمان اشاره كرد و گفت: ايجاد مجمع مجازی مشاوران سازمان در سطح كشور و دنيا به عنوان نخستين سازمان در رويكردهای جديد آن برای استفاده از فضای مجازی است كه به مسايل گردشگری و هنری سنتی و صنايع دستی كمك میكند و هزار عضو در دنيا خواهد داشت و تا 8-9 ماه آينده آن را انجام میدهيم.
بنا بر اين گزارش در ابتدای اين نشست نيز مهدی حجت، معاون ميراث فرهنگی سازمان ميراث فرهنگی، صنايع دستی و گردشگری با اشاره به ضرورت ارتقای نقش و موقعيت ميراث فرهنگی در تمام سطح تشكيلاتی سازمانی و موقعيت فيزيكی، گفت: به اين ترتيب فضای لازم برای دستيابی به اهداف سازمان فراهم میشود.
وی با اشاره به اينكه هيچ سند بينالمللی و داخلی محكمتر از آيات قرآن برای مبانی نظری در حوزه ميراث فرهنگی وجود ندارد، عنوان كرد: در اين آيات مجموعهای از راهنمايیها ارائه شده كه به عنوان برنامه و اهداف جدی و محكم برای جهان اسلام در حوزه ميراث فرهنگی میتوانند حرفهای بسيار برای گفتن داشته باشند.
حجت با اشاره به اينكه آثار ما آيات الهی هستند، افزود: هر اثر فرهنگی قواعدی برای ملاقات دارد و ما در حقيقت به زيارت آثار فرهنگی میرويم و اين زيارت ادابی دارد كه مجموعه آثار هر كشور نيز همچون مجموعه كتابهايی است و هر كدام حرفی برای گفتن دارند و در ملاقات آنها بايد آداب زيارت را رعايت كنيم.
وی با اشاره به اينكه پژوهش، حفظ و احيا، و آموزش سه پايه ميراث فرهنگی و «سير» مورد توجه در قرآن نيز از مسايل مهم سازمان است، افزود: ايجاد تركيب معقول در ميراث فرهنگی، صنايع دستی و گردشگری در سازمان معجزه میكند و ما را به ريشههای اصلی خود باز میگرداند.
همچنين در ادامه نشست، صادق ملك شهميرزادی، استاد حوزه باستانشناسی با اشاره به اينكه شناسنامه و گذرنامه سند هويت شخصی افراد در داخل و خارج كشور هستند، بيان كرد: ميراث فرهنگی نيز سند هويت فرهنگی در جامعه جهانی است كه در ادوار مختلفی از تاريخ مملكت ما فراز و نشيبهای بسياری بر خود ديده و دشمنان كشور در مقاطع مختلف با اطلاع از بیتوجهی مسئولان به آنها سوء استفاده های بسياری از آنها كردهاند.
وی با اشاره به اينكه باستانشناسی ستون فقرات ميراث فرهنگی كشور را تشكيل میدهد، ابراز كرد: توجه يا بیتوجهی مسئولان اثرات و پيامدهای بسياری بر اين بخش دارد و میتوان گفت اين امر برسه پايه پژوهش، كاوش، حفاظت و معرفی و آموزش استوار است كه همگی اموری هزينهبر هستند.
شهميرزادی با اشاره به اينكه سازمان ميراث فرهنگی در سال 64 تشكيل شد، گفت: سه سال پس از آن اساسنامهاش به تصويب مجلس رسيد و سال 76 لباسی فاخر بر تن كرد ولی از سال 83 تا 92 به قول آقای نجفی بر زمين افتاد و لگدكوب شد.
وی با ابراز اميدواری برای سكانداری اين سازمان توسط فردی كه با منطق رياضيات آشناست و تحصيلاتی در اين زمينه داشته، ادامه داد: تنها انتظار كارشناسان اين است كه حرمت آنها مانند گذشته محفوظ و مورد توجه قرار گيرد.
همچنين در ادامه اين نشست، محمد نامور مطلق، استاد هنرهای سنتی در بيان ضرورت توجه به هنرهای سنتی، گفت: اين هنرهای سنتی، هويت فرهنگی ما در زندگی روزمره هستند كه قابليت انتقال دارند و موجب غنای فرهنگی ما میشوند و دارای جنبههای وحيانی و بهترين مصداق هنر اسلامی هستند.
نامور مطلق با اشاره به اينكه هنرهای سنتی از هنرهای وحيانی هستند، گفت: اين هنرها ارتباط با عالم قدسی و روحانی دارند و موجب ارزآوری و جلوگيری از خروج ارز میشوند كه تمركز زدايی را در بر دارند و دارای تنوع و مردمی هستند.
وی با اشاره به اينكه وضعيت فعلی هنرهای ايرانی اسلامی شايسته جمهوری اسلامی نيست، افزود: كسانیكه بيشترين شعار در مورد مكتب ايرانی میدادند بيشترين تخريب را بر پيكره آن وارد كردند و بايد اين قطار به ريل اصلی خود بازگردد و جامعه هنری منتظر حسنالقضايی در اين عرصه است.
نامور مطلق وی با اشاره پيشنهاداتی در اين زمينه، گفت: بازسازی ساختار معاونت، بازگرداندن سرمايههای از دست رفته سازمان، احيای ساختارها، مديريت شايسته و پايدار از جمله راهكارهايی است كه در اين زمينه وجود دارد و پيشنهاداتی ديگر نيز وجود دارد كه از جمله انها الحاق فرش به هنرهای سنتی است.
وی با پيشنهاداتی در حوزه توليد در اين بخش، اظهار كرد: احيای كارگاههای توليدی، نظارت بر كيفيت محصولات، اعتماد به صنايع دستی، توجه به بازارهای داخلی و خارجی، ايجاد بورس صنايع دستی و هنرهای سنتی، ارتقای جايگاه شغلی صنايع دستی، ساماندهی و ايجاد امنيت شغلی و بيمهها از جمله اين پيشنهادات است.
نامور مطلق با پيشنهاداتی در حوزه آموزش، گفت: ارتباط با دانشگاهها، ايجاد فرهنگستان، از جمله پيشنهادات ما در اين عرصه است.
در ادامه نيز رجبعلی خسروآبادی، كارشناس گردشگری با اشاره به اينكه سنت ميهماننوازی جزء ارزشهای ما است، افزود: ايرانيان پيشينه قابل توجهی در اين زمينه دارند و در حال حاضر دنيا آن را به صنعت بدل كرده و حوزه گردشگری، ميانبخشی است كه عوامل مختلف و بخشهای متعددی در آن تاثيرگذار است.
وی با بيان اينكه در سه حوزه نيازمند كار هستيم، بيان كرد: هدايت، حمايت و نظارت اموری هستند كه بايد مورد توجه قرار گيرند به طوری كه در بخش هدايت سازمان بايد آمايش مورد توجه قرار گيرد زيرا 50 درصد ظرفيت ما در اين حوزه مورد استفاده قرار نمیگيرد و تبليغات و فرهنگسازی نيز در حمايت از گردشگری بايد مورد توجه قرار گيرد.
