لزوم گسترش روشهای تربيتی و آموزشی امام صادق(ع) در سطح بينالملل
گروه اندیشه: رئيس دانشكده الهيات دانشگاه تبريز بر ضرورت گسترش و بهرهمندی از روشهای تربيتی و آموزشی امام صادق(ع) در حوزههای علميه تأكيد كرد.
حجتالاسلام ناصر فروهی، رئيس دانشكده الهيات دانشگاه تبريز درگفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن (ايكنا) شعبه آذربايجان شرقی، جديت در عرصه پژوهش در كنار آموزش را از ضرورتهای امروز حوزههای علميه عنوان كرد و گفت: بايد با الهام از روشهای تربيتی امام صادق(ع) طلاب را در رشتههای مختلف تربيت كنيم.
وی افزود: نگرش ما نسبت به اهل بيت(ع) و ائمه اطهار(ع) اين است كه اين بزرگواران به عنوان جانشينان بر حق پيامبر عظيمالشأن اسلام هستند و تمامی شئون پيامبر(ص) جز دريافت وحی را دارا هستند.
وی ادامه داد: امام صادق(ع)، اهل بيت(ع) را خزانه داران علم الهی، مفسران وحی پروردگار و حجت آشكار خدا بر آفريدگان معرفی كرده است كه اين سه ويژگی بيانگر اين است كه ائمه اطهار(ع) خلفا و حجت خداوند بر روی زمين هستند، اما هر يك در زمان خود ويژگیهای خاصی داشتهاند كه سياست خاص خود را میطلبد، گاهی در قالب سكوت، گاهی دعا و گاهی صلح و گاهی هم در قالب انقلاب، سياست خود را دنبال میكردند.
رئيس دانشكده الهيات دانشگاه تبريز با بيان اينكه امام صادق(ع) از ويژگیهای منحصر به فردی برخوردار بودند كه باعث شده بيشتر مطرح شوند، تأكيد كرد: ايشان در بين همه ائمه بيشترين عمر را داشته و هيچ كدام از ائمه به اندازه امام صادق(ع) زندگی دنيوی نداشته است، همچنين ايشان طولانیترين دوره امامت را به مدت 34 سال داشتند از اين رو ايشان بيشترين شاگرد را تربيت كرده، بيش از 4 هزار شاگرد، انبوه احاديث در علوم و موضوعات مختلف را از ايشان نقل كرده و به عنوان احياگر مكتب تشيع شناخته میشوند.
حجتالاسلام فروهی اظهار كرد: در اين برهه از زمان میطلبد مردم جهان با شيعه آشنا شوند، البته به بركت انقلاب اسلامی ايران اين امر محقق شده است ولی قبل از انقلاب، مذهب شيعه ناشناخته بود؛ لذا با توجه به نيازهای روزافزون و افزايش شاخههای علم كه باعث افزايش شبهات زيادی نيز میشود، حوزههای علميه و طلاب بايد اين نيازهای جوامع بشری را پاسخگو باشند و اين میطلبد كه حوزه و دانشگاه در كنار هم دست به دست هم داده و اين نيازها را پاسخگو باشند.
وی گفت: حوزه علميه چون در گذشته محدود بود، علمای برجسته زود شناخته میشدند، اما حوزه امروز مانند دريايی شده است كه علمای وارسته به سختی شناخته میشوند، بر همين اساس حوزه بايد بيشتر به استعداد شناسی بپردازد، اخيرا نيز رشتههای تخصصی در حوزه علميه راهاندازی شده و اين قدم بزرگی است.
وی با اشاره به اينكه يكی از آسيبهايی كه حوزه با آن روبه روست، توجه به محور آموزش است خاطرنشان كرد: امروزه به امر پژوهش كمتر توجه میشود، طلبههايی كه در حوزه تحصيل میكنند، بيشتر آموزش محور هستند كه نمونه آشكار آن انتشار محدود مجلات تخصصی علمی پژوهشی است حوزه نبايد طلبه را طوری تربيت كند كه به سمت مدركگرايی حركت كند و به عبارتی دغدغه اصلی آنان مدرك باشد و برای رفع اين مشكل بايد روشهای تربيتی و آموزشی امام صادق(ع) بازنگری شود، آن حضرت، شاگردان خود را در رشتههای مختلف و مورد نياز جامعه تربيت میكردند، بنابراين اگر روش امام صادق(ع) در حوزههای علميه به كار گرفته شود، تربيت عالمان وارسته كه رسالت اصلی حوزههای علميه است محقق میشود.
رئيس دانشكده الهيات دانشگاه تبريز افزود: با توجه به ويژگیهايی كه امام صادق(ع) از آن برخوردار بودند و به خاطر نقش برجستهای كه ايشان در احيای مكتب شيعه داشتند میطلبد بيش از اين در عزاداری، تبيين برنامهها و ويژگیها و شاخصههای تربيتی ايشان كار شود تا ويژگیهای آن امام همام برجسته نشان داده شود و بايد با استفاده از فرصت موجود در معرفی هر چه بيشتر شيوههای تربيتی رييس مذهب جعفری تلاش نمود و مرام امام صادق(ع) بايد در طول سال و ايام تحصيلی تبيين كرد چرا كه مذهب شيعه متصل به وحی است.
حجتالاسلام فروهی با اشاره به كمبودها و كاستی های سخت افزاری و نرم افزاری در حوزه های علميه عنوان كرد:حوزه علميه در سال های اخير از نظر نرم افزاری در علوم اسلامی واقعا خوب كار كرده است، نرمافزارهای اسلامی كه در حوزه توليد شده كم نظير است و شاهكاری در مركز تحقيقات كامپيوتری علوم اسلامی انجام شده است، اما كافی نبوده و بايد پاسخگوی نيازهای جهان اسلامی باشيم، چرا كه آنها تشنه علوم اهل بيت(ع) هستند.
وی در رابطه با نقش زبان های خارجی در تربيت طلاب گفت: متاسفانه در حوزه علميه كمتر در اين زمينه كار شده است، البته اين به آموزش زبان در مدارس و جامعه برمی گردد، در هر كشوری كه زبانشان غير زبان انگليسی است در مدارس زبان انگليسی را به عنوان زبان دوم آموزش می دهند، اما در آموزش و پرورش ايران اين مساله كمرنگ است و درصد كمی از دانش آموزان ما بعد از پايان تحصيلات بطور كامل با زبان انگليسی آشنايی دارند و در همين راستا مسئولان حوزه و دانشگاه بايد به اين مساله بيشتر توجه كنند و اين نگرانی هم نبايد وجود داشته باشد كه با آموزش زبان خارجی فرهنگ غيرخودی را ترويج می كنيم، بلكه آموزش زبان يك ابزاری است تا معارف مكتب جعفری و دين اسلام را در سطح بين المللی ترويج كنيم.
رئيس دانشكده الهيات دانشگاه تبريز در پایان افزود: ما طلبه ها يك رسالت ذاتی داريم و آن اين است كه بتوانيم فرهنگ غنی اسلام را به گوش جهانيان برسانيم و اين هم تنها با آموزش و خواندن كتابهای مرسوم حوزوی كافی نيست، طلاب بايد بيشتر پژوهش كنند و اين خلاء پر شود، ما دريايی از علم اهل بيت(ع) در اختيار داريم كه میتوانيم با بهرهگيری از آنها پاسخگوی نيازهای جامعه باشيم.
وی افزود: نگرش ما نسبت به اهل بيت(ع) و ائمه اطهار(ع) اين است كه اين بزرگواران به عنوان جانشينان بر حق پيامبر عظيمالشأن اسلام هستند و تمامی شئون پيامبر(ص) جز دريافت وحی را دارا هستند.
وی ادامه داد: امام صادق(ع)، اهل بيت(ع) را خزانه داران علم الهی، مفسران وحی پروردگار و حجت آشكار خدا بر آفريدگان معرفی كرده است كه اين سه ويژگی بيانگر اين است كه ائمه اطهار(ع) خلفا و حجت خداوند بر روی زمين هستند، اما هر يك در زمان خود ويژگیهای خاصی داشتهاند كه سياست خاص خود را میطلبد، گاهی در قالب سكوت، گاهی دعا و گاهی صلح و گاهی هم در قالب انقلاب، سياست خود را دنبال میكردند.
رئيس دانشكده الهيات دانشگاه تبريز با بيان اينكه امام صادق(ع) از ويژگیهای منحصر به فردی برخوردار بودند كه باعث شده بيشتر مطرح شوند، تأكيد كرد: ايشان در بين همه ائمه بيشترين عمر را داشته و هيچ كدام از ائمه به اندازه امام صادق(ع) زندگی دنيوی نداشته است، همچنين ايشان طولانیترين دوره امامت را به مدت 34 سال داشتند از اين رو ايشان بيشترين شاگرد را تربيت كرده، بيش از 4 هزار شاگرد، انبوه احاديث در علوم و موضوعات مختلف را از ايشان نقل كرده و به عنوان احياگر مكتب تشيع شناخته میشوند.
حجتالاسلام فروهی اظهار كرد: در اين برهه از زمان میطلبد مردم جهان با شيعه آشنا شوند، البته به بركت انقلاب اسلامی ايران اين امر محقق شده است ولی قبل از انقلاب، مذهب شيعه ناشناخته بود؛ لذا با توجه به نيازهای روزافزون و افزايش شاخههای علم كه باعث افزايش شبهات زيادی نيز میشود، حوزههای علميه و طلاب بايد اين نيازهای جوامع بشری را پاسخگو باشند و اين میطلبد كه حوزه و دانشگاه در كنار هم دست به دست هم داده و اين نيازها را پاسخگو باشند.
وی گفت: حوزه علميه چون در گذشته محدود بود، علمای برجسته زود شناخته میشدند، اما حوزه امروز مانند دريايی شده است كه علمای وارسته به سختی شناخته میشوند، بر همين اساس حوزه بايد بيشتر به استعداد شناسی بپردازد، اخيرا نيز رشتههای تخصصی در حوزه علميه راهاندازی شده و اين قدم بزرگی است.
وی با اشاره به اينكه يكی از آسيبهايی كه حوزه با آن روبه روست، توجه به محور آموزش است خاطرنشان كرد: امروزه به امر پژوهش كمتر توجه میشود، طلبههايی كه در حوزه تحصيل میكنند، بيشتر آموزش محور هستند كه نمونه آشكار آن انتشار محدود مجلات تخصصی علمی پژوهشی است حوزه نبايد طلبه را طوری تربيت كند كه به سمت مدركگرايی حركت كند و به عبارتی دغدغه اصلی آنان مدرك باشد و برای رفع اين مشكل بايد روشهای تربيتی و آموزشی امام صادق(ع) بازنگری شود، آن حضرت، شاگردان خود را در رشتههای مختلف و مورد نياز جامعه تربيت میكردند، بنابراين اگر روش امام صادق(ع) در حوزههای علميه به كار گرفته شود، تربيت عالمان وارسته كه رسالت اصلی حوزههای علميه است محقق میشود.
رئيس دانشكده الهيات دانشگاه تبريز افزود: با توجه به ويژگیهايی كه امام صادق(ع) از آن برخوردار بودند و به خاطر نقش برجستهای كه ايشان در احيای مكتب شيعه داشتند میطلبد بيش از اين در عزاداری، تبيين برنامهها و ويژگیها و شاخصههای تربيتی ايشان كار شود تا ويژگیهای آن امام همام برجسته نشان داده شود و بايد با استفاده از فرصت موجود در معرفی هر چه بيشتر شيوههای تربيتی رييس مذهب جعفری تلاش نمود و مرام امام صادق(ع) بايد در طول سال و ايام تحصيلی تبيين كرد چرا كه مذهب شيعه متصل به وحی است.
حجتالاسلام فروهی با اشاره به كمبودها و كاستی های سخت افزاری و نرم افزاری در حوزه های علميه عنوان كرد:حوزه علميه در سال های اخير از نظر نرم افزاری در علوم اسلامی واقعا خوب كار كرده است، نرمافزارهای اسلامی كه در حوزه توليد شده كم نظير است و شاهكاری در مركز تحقيقات كامپيوتری علوم اسلامی انجام شده است، اما كافی نبوده و بايد پاسخگوی نيازهای جهان اسلامی باشيم، چرا كه آنها تشنه علوم اهل بيت(ع) هستند.
وی در رابطه با نقش زبان های خارجی در تربيت طلاب گفت: متاسفانه در حوزه علميه كمتر در اين زمينه كار شده است، البته اين به آموزش زبان در مدارس و جامعه برمی گردد، در هر كشوری كه زبانشان غير زبان انگليسی است در مدارس زبان انگليسی را به عنوان زبان دوم آموزش می دهند، اما در آموزش و پرورش ايران اين مساله كمرنگ است و درصد كمی از دانش آموزان ما بعد از پايان تحصيلات بطور كامل با زبان انگليسی آشنايی دارند و در همين راستا مسئولان حوزه و دانشگاه بايد به اين مساله بيشتر توجه كنند و اين نگرانی هم نبايد وجود داشته باشد كه با آموزش زبان خارجی فرهنگ غيرخودی را ترويج می كنيم، بلكه آموزش زبان يك ابزاری است تا معارف مكتب جعفری و دين اسلام را در سطح بين المللی ترويج كنيم.
رئيس دانشكده الهيات دانشگاه تبريز در پایان افزود: ما طلبه ها يك رسالت ذاتی داريم و آن اين است كه بتوانيم فرهنگ غنی اسلام را به گوش جهانيان برسانيم و اين هم تنها با آموزش و خواندن كتابهای مرسوم حوزوی كافی نيست، طلاب بايد بيشتر پژوهش كنند و اين خلاء پر شود، ما دريايی از علم اهل بيت(ع) در اختيار داريم كه میتوانيم با بهرهگيری از آنها پاسخگوی نيازهای جامعه باشيم.
