تبديل آموزههای دينی به فرهنگ؛ عامل تحقق سبك زندگی اسلامی
گروه اجتماعی: مدرس حوزه علميه با بيان اينكه برای ارائه سبك زندگی اسلامی اول بايد آيين زندگی پيامبر و ائمه اطهار را با بيان ساده به مردم معرفی كرد؛ افزود: اگر آموزههای دينی در زندگی ما نفوذ كرده و تبديل به يك فرهنگ شود، سبك زندگی اسلامی تحقق میيابد.
حجتالاسلام رحيمی، مدرس حوزه علميه در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه گيلان، به مفهوم سبك زندگی اسلامی اشاره و اظهار كرد: حكومت اسلامی با ديگر ساختارهای حكومتی دنيا تفاوت دارد؛ ساختار حكومتی در جامعه اسلامی تنها يك ناظر بیطرف در تحولات اجتماعی نيست بلكه گفتمان جمهوری اسلامی ايران داعيههای فرهنگی و اجتماعی دارد كه پيرامون اسلام و سياستگذاریهای اجتماعی است؛ يكی از خصوصيات زندگی انسان داشتن سبك و نظامسازی است، زيرا بدون سبك و نظام اين زندگی قابل گذشت نيست.
وی افزود: برای جامعه اسلامی سياستگذاریهای فرهنگی و اجتماعی، محوريت بيشتری دارد؛ سياستگذاریهای فرهنگی و اجتماعی و حتی اقتصادی جامعه ما بايد به گونهای باشند كه ما را در رسيدن به يك سبك زندگی اسلامی و يك نوع زيست مؤمنانه ياری كنند؛ موانعی كه در راه زيست مؤمنانه وجود دارند، بايد برطرف شود، به عبارت ديگر، تنظيم سياستگذاریهای فرهنگی و اجتماعی جامعه ما بايد تسهيلگر سبك زندگی متديانه باشد و مردم را به سبك زندگی متديانه ترغيب كند.
حجتالاسلام رحيمی واژگان مترادف سبك زندگی اسلامی را سبك زندگی ايرانی، ارزشی، ايدئولوژيك، جهادی، انقلابی، دينی و تعابير معادل سبك زندگی غربی را سبك زندگی اروپايی، مسيحی و آمريكايی دانست و تصريح كرد: آنچه در تعريفهای سبك زندگی، جلوهگر میشود آن است كه اين تعريف قرابت بسياری با مفهوم هويت پيدا میكند، اما با اين تفاوت كه علاوه بر هويت، مناسبتها و رفتارهای عينی و واقعی زندگی را نيز شامل میشود و میتوان مثالها و مصداقهايی از زندگی واقعی را شاهد آورد كه رهبر انقلاب نيز به بيش از بيست مورد از آنها اشاره كردند.
وی به ابعاد سبك زندگی اشاره كرد و افزود: يك بعد سبك زندگی مربوط به انتخابات، اراده و آگاهی ماست كه تمام اعمال و كارهای روزمره را در بر میگيرد؛ مجموعه اعمال و انتخاباتی كه روزانه انجام میدهيم، سبك زندگی و هويت ما را میسازند يعنی سبك زندگی حاصل انتخابات، اراده، آگاهی و مسئوليتهای فردی ماست؛ بعد ديگر شرايط ساختاری جامعه است و اينكه اين شرايط ساختاری، چقدر به ما در رسيدن به زيست مؤمنانه كمك میكند و يا برای ما محدوديت ايجاد میكند؛ بنابراين برای شكلدهی سبك زندگی مؤمنانه، هم شرايط ساختاری و هم عوامل فردی مؤثرند.
مدرس حوزه و دانشگاه به برخی چالشهای سبك زندگی اسلامی اشاره كرد و متذكر شد: سادگی در مقابل مصرفگرايی، يكی ديگر از شاخصهای سبك زندگی اسلامی است، اما امروزه مصرفگرايی به يكی از چالشهای سبك زندگی اسلامی تبديل شده است و پيامدهای بسيار وخيمی دارد؛ چالش ديگر سبك زندگی اسلامی مربوط به حوزه رسانهها است، در رسانههای مختلف سبك زندگی غربی تبليغ میشود زيرا سبكهای زندگی كه در رسانههای مختلف نشان داده میشوند بيشتر آرمانی هستند تا واقعی و فرزندان ما با ديدن اين فيلمها به الگوها و سبك زندگی غربی گرايش پيدا میكنند.
وی پايبندی به اصول اخلاقی را يكی از شاخصهای مهم در سبك زندگی اسلامی دانست و گفت: بايد بتوانيم اصول اخلاقی اسلامی را در عمل پياده كنيم؛ ساختارهای اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی جامعه نقش بسيار مهمی در شكلگيری سبك زندگی متديانه دارند؛ خانوادههای يك جامعه اسلامی بايد نسبت به فراگيری آموزههای اخلاق اسلامی جديت داشته باشند و آن را در زندگی فردی و اجتماعی خود و فرزندان بكار ببرند؛ لذا مهمترين چالش زندگی امروز و افرايش طلاق و اعتياد و فروپاشی كانون خانوادهها، دوری از سبك زندگی اسلامی ايرانی و عدم رعايت اخلاق و گرايش خواسته يا ناخواسته به سبك زندگی بيگانگان است.
اين كارشناس دينی بهترين شيوه زندگی در بيان قرآن كريم را شيوه الگويی معرفی كرد و يادآور شد: بر همين اساس، بهترين مدل و سبك زندگی در جامعه اسلامی «لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ» است كه قرآن كريم در آيه 21 سوره احزاب بر آن تأكيد دارد؛ آشنايی با روش زندگی اولياء خدا، حلال بسياری از ناهنجاریهای اجتماعی است و لذا برای ارائه سبك زندگی اسلامی اول بايد آيين زندگی پيامبر و ائمه اطهار را شناخت و آن را با بيان ساده و جذاب به مردم معرفی كرد؛ اگر آموزههای دينی و اسلامی در زندگی ما نفوذ كرده و تبديل به يك فرهنگ شود، سبك زندگی اسلامی تحقق میيابد.
حجتالاسلام رحيمی با اشاره به هجمههای دشمنان به ويژه هجمههای فرهنگی تبيين سبك زندگی و عينی كردن آن در جامعه را عاملی موثر در كاهش آسيبپذيری اقشار مختلف جامعه دانست و بر لزوم تبيين سبك زندگی برای اقشار مختلف جامعه و ترويج آن در بطن زندگی مردم تاكيد و عنوان كرد: سبك زندگی بايد برای مردم تشريح و اصول اخلاقی و اعتقادی مؤكد در سبك زندگی اسلامی تبيين شود؛ سبك زندگی نبايد تنها يك لفظ باشد بلكه بايد به صورت عملی و عينی در جامعه مصداق پيدا كند؛ برای ارائه مولفههای درستی از سبك زندگی بايد به شناخت صحيحی از انسان و نيازهای آن مبتنی بر ارزشها و اصول اعتقادی و دينی دست يافت.
وی با بيان اينكه دين مبين اسلام در ارائه سبك زندگی برتر پاسخگوی همه نيازهای بشر است، خاطرنشان كرد: دين اسلام، آخرين دين آسمانی است كه توسط پيامبر(ص) برای مردم به ارمغان آورده شده و بنابراين كاملترين و جامعترين دين الهی است؛ امروز تمامی امكانات جهت ترويج و نشر آموزههای دينی فراهم است و مبلغين بايد از فرصت بدست آمده نهايت استفاده را جهت ارتباط سازنده با اقشار مختلف مردم داشته و در جهت تبيين و ترويج سبك زندگی اسلامی و دينی در جامعه تلاش كنند.
وی افزود: برای جامعه اسلامی سياستگذاریهای فرهنگی و اجتماعی، محوريت بيشتری دارد؛ سياستگذاریهای فرهنگی و اجتماعی و حتی اقتصادی جامعه ما بايد به گونهای باشند كه ما را در رسيدن به يك سبك زندگی اسلامی و يك نوع زيست مؤمنانه ياری كنند؛ موانعی كه در راه زيست مؤمنانه وجود دارند، بايد برطرف شود، به عبارت ديگر، تنظيم سياستگذاریهای فرهنگی و اجتماعی جامعه ما بايد تسهيلگر سبك زندگی متديانه باشد و مردم را به سبك زندگی متديانه ترغيب كند.
حجتالاسلام رحيمی واژگان مترادف سبك زندگی اسلامی را سبك زندگی ايرانی، ارزشی، ايدئولوژيك، جهادی، انقلابی، دينی و تعابير معادل سبك زندگی غربی را سبك زندگی اروپايی، مسيحی و آمريكايی دانست و تصريح كرد: آنچه در تعريفهای سبك زندگی، جلوهگر میشود آن است كه اين تعريف قرابت بسياری با مفهوم هويت پيدا میكند، اما با اين تفاوت كه علاوه بر هويت، مناسبتها و رفتارهای عينی و واقعی زندگی را نيز شامل میشود و میتوان مثالها و مصداقهايی از زندگی واقعی را شاهد آورد كه رهبر انقلاب نيز به بيش از بيست مورد از آنها اشاره كردند.
وی به ابعاد سبك زندگی اشاره كرد و افزود: يك بعد سبك زندگی مربوط به انتخابات، اراده و آگاهی ماست كه تمام اعمال و كارهای روزمره را در بر میگيرد؛ مجموعه اعمال و انتخاباتی كه روزانه انجام میدهيم، سبك زندگی و هويت ما را میسازند يعنی سبك زندگی حاصل انتخابات، اراده، آگاهی و مسئوليتهای فردی ماست؛ بعد ديگر شرايط ساختاری جامعه است و اينكه اين شرايط ساختاری، چقدر به ما در رسيدن به زيست مؤمنانه كمك میكند و يا برای ما محدوديت ايجاد میكند؛ بنابراين برای شكلدهی سبك زندگی مؤمنانه، هم شرايط ساختاری و هم عوامل فردی مؤثرند.
مدرس حوزه و دانشگاه به برخی چالشهای سبك زندگی اسلامی اشاره كرد و متذكر شد: سادگی در مقابل مصرفگرايی، يكی ديگر از شاخصهای سبك زندگی اسلامی است، اما امروزه مصرفگرايی به يكی از چالشهای سبك زندگی اسلامی تبديل شده است و پيامدهای بسيار وخيمی دارد؛ چالش ديگر سبك زندگی اسلامی مربوط به حوزه رسانهها است، در رسانههای مختلف سبك زندگی غربی تبليغ میشود زيرا سبكهای زندگی كه در رسانههای مختلف نشان داده میشوند بيشتر آرمانی هستند تا واقعی و فرزندان ما با ديدن اين فيلمها به الگوها و سبك زندگی غربی گرايش پيدا میكنند.
وی پايبندی به اصول اخلاقی را يكی از شاخصهای مهم در سبك زندگی اسلامی دانست و گفت: بايد بتوانيم اصول اخلاقی اسلامی را در عمل پياده كنيم؛ ساختارهای اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی جامعه نقش بسيار مهمی در شكلگيری سبك زندگی متديانه دارند؛ خانوادههای يك جامعه اسلامی بايد نسبت به فراگيری آموزههای اخلاق اسلامی جديت داشته باشند و آن را در زندگی فردی و اجتماعی خود و فرزندان بكار ببرند؛ لذا مهمترين چالش زندگی امروز و افرايش طلاق و اعتياد و فروپاشی كانون خانوادهها، دوری از سبك زندگی اسلامی ايرانی و عدم رعايت اخلاق و گرايش خواسته يا ناخواسته به سبك زندگی بيگانگان است.
اين كارشناس دينی بهترين شيوه زندگی در بيان قرآن كريم را شيوه الگويی معرفی كرد و يادآور شد: بر همين اساس، بهترين مدل و سبك زندگی در جامعه اسلامی «لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ» است كه قرآن كريم در آيه 21 سوره احزاب بر آن تأكيد دارد؛ آشنايی با روش زندگی اولياء خدا، حلال بسياری از ناهنجاریهای اجتماعی است و لذا برای ارائه سبك زندگی اسلامی اول بايد آيين زندگی پيامبر و ائمه اطهار را شناخت و آن را با بيان ساده و جذاب به مردم معرفی كرد؛ اگر آموزههای دينی و اسلامی در زندگی ما نفوذ كرده و تبديل به يك فرهنگ شود، سبك زندگی اسلامی تحقق میيابد.
حجتالاسلام رحيمی با اشاره به هجمههای دشمنان به ويژه هجمههای فرهنگی تبيين سبك زندگی و عينی كردن آن در جامعه را عاملی موثر در كاهش آسيبپذيری اقشار مختلف جامعه دانست و بر لزوم تبيين سبك زندگی برای اقشار مختلف جامعه و ترويج آن در بطن زندگی مردم تاكيد و عنوان كرد: سبك زندگی بايد برای مردم تشريح و اصول اخلاقی و اعتقادی مؤكد در سبك زندگی اسلامی تبيين شود؛ سبك زندگی نبايد تنها يك لفظ باشد بلكه بايد به صورت عملی و عينی در جامعه مصداق پيدا كند؛ برای ارائه مولفههای درستی از سبك زندگی بايد به شناخت صحيحی از انسان و نيازهای آن مبتنی بر ارزشها و اصول اعتقادی و دينی دست يافت.
وی با بيان اينكه دين مبين اسلام در ارائه سبك زندگی برتر پاسخگوی همه نيازهای بشر است، خاطرنشان كرد: دين اسلام، آخرين دين آسمانی است كه توسط پيامبر(ص) برای مردم به ارمغان آورده شده و بنابراين كاملترين و جامعترين دين الهی است؛ امروز تمامی امكانات جهت ترويج و نشر آموزههای دينی فراهم است و مبلغين بايد از فرصت بدست آمده نهايت استفاده را جهت ارتباط سازنده با اقشار مختلف مردم داشته و در جهت تبيين و ترويج سبك زندگی اسلامی و دينی در جامعه تلاش كنند.
