نظارت و سطحبندی مؤسسات قرآنی/19
سطحبندی مؤسسات قرآنی بر اساس نيازهای منطقهای و ملی صورت پذيرد
گروه مؤسسات قرآنی مردمنهاد: اگر با نيازسنجی، نياز گروهها و طبقات مختلف مردم را مشخص كنيم و بر اساس نيازهای منطقهای و ملی، فعاليتهای مؤسسات را دستهبندی و برنامهريزی كنيم، سپس میتوانيم سطح افراد را در زمينه آموزش قرآن ارتقاء دهيم.
يدالله مشهور، بازرس اتحاديه تشكلهای قرآنی كشور در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا)، در رابطه با اين كه سطحبندی مؤسسات قرآنی چه تأثيری در سرعتبخشی ورود قرآنآموزان به مرحله كسب مهارتهای تخصصی قرآن دارد، گفت: برای سطحبندی مؤسسات قرآنی بايد شاخص تعيين شود و مؤسسات براساس توانمندیها درجهبندی شوند و در اين صورت افراد هم براساس اين توانمندیها آموزش میبينند.
وی اظهار كرد: مؤسساتی كه توانمندی لازم را از نظر امكانات دارا هستند و از محتوای آموزشی غنی و اساتيد برجسته برخوردارند، میتوانند رشتههای متعدد قرآنی را برگزار كنند و افراد تحت تعليم، تربيت و آموزش اين مؤسسات در شرايط مطلوب قرار میگيرند.
مدير امور هماهنگی نظارت و ارزشيابی مؤسسه ترويج فرهنگ قرآنی با بيان اين كه روند درجهبندی مؤسسات قرآنی در ارتقای فعاليتهای آموزشی قرآنی تأثير بهسزايی دارد، عنوان كرد: اگر مؤسسهای از امكانات ضعيفتر برخوردار بوده يا در درجه پايينتر قرار داشته باشند، براساس توانمندیهای پايين، آموزشها را ارائه میدهد و نمیتواند در تربيت مدرس قرآن به فعاليت بپردازد و بايد به انجام فعاليتهای در حيطه توانمندی خود بپردازد.
وی در ادامه افزود: با سطحبندی مؤسسات قرآنی، توانمندی اين مراكز نيز ساماندهی میشود و اگر اين مراكز از پراكندهكاری پرهيز كنند و در يك، دو يا چهار رشته تخصصی به فعاليت بپردازند میتوانند در آن زمينه تجربه پيدا كرده و آموزشهای بهتری را به مخاطبان خود ارائه دهند.
مشهور درباره اين كه سطحبندی فعاليتهای مؤسسات قرآنی بايد براساس چه اصولی صورت پذيرد، اظهار كرد: معمولاً منابع بايد دستهبندی شوند و از جمله اين منابع میتوان به منابع انسانی اشاره كرد كه میتواند مهمترين بخش هر تشكيلات باشد و منابع انسانی شامل مديريتهای قرآنی است كه اداره و برنامهريزی فعاليتهای قرآنی در مؤسسات را بر عهده میگيرند و شامل اساتيد برجسته در حوزههای قرآنی است.
وی اضافه كرد: بخش دوم، منابع كالبدی است، يعنی فضاهای مطلوب در مؤسسات و بخش سوم شامل منابع مالی است كه اگر مؤسسات منابع مادی خوبی داشته باشند، میتوانند در دو بخش قبلی، موفقتر عمل كنند، يعنی میتوانند بخش منابع انسانی و فضاهای آموزشی را تقويت كنند.
بازرس اتحاديه تشكلهای قرآنی كشور تصريح كرد: بخش چهارم شامل محتوای آموزشی است، يعنی هر مؤسسه و مجموعه قرآنی بايد برای خود محتوای غنی داشته باشد و محتوا بايد استاندارد شده با شاخصهای مشخص باشد، برای مثال در آموزش تفسير و تجويد و تربيت مربی قرآن هر كدام شاخصهای خود را بايد داشته باشند و اگر شاخصها استاندارد شده باشد، میتواند در روند فعاليت قرآنی تأثيرگذار باشد.
وی در رابطه با اين كه سطحبندی مؤسسات قرآنی چه تأثيری بر روند شناسايی مراكز قرآنی دارد، اظهار كرد: وقتی مؤسسات قرآنی سطحبندی شوند، میتوانيم حتی مؤسسات خاص را تعريف كنيم، مثلاً مؤسساتی فعاليت عمومی انجام میدهند و برخی مؤسسات قرآنی به صورت تخصصی به ارائه آموزههای قرآنی میپردازند كه اگر سطحبندی به صورت اصولی صورت پذيرد در ساماندهی تمامی فعاليتهای قرآنی و ارزشيابی فعاليتها و تعريف شاخص فعاليتهای قرآنی میتواند تأثيرگذار باشد و كار را برای انجام فعاليتهای جامع و گستردهتر در سطح كشور آسانتر كند.
مشهور با اشاره به سطحبندی مؤسسات قرآنی و انطباق آنها با استانداردهای موجود، افزود: در حال حاضر سطحبندی كه لازمه فعاليتهای قرآنی در سطح كشور است، انجام نشده است و پس از مشخص شدن تعاريف بايد مؤسسات قرآنی براساس توانمندیهايی كه دارند، دستهبندی شده و در نتيجه سطحبندی براساس شاخصهای مشخص میتواند كار قرآن را در سطح كشور گسترش دهد و افراد بيشتری را جذب كند.
وی گفت: در حال حاضر بسياری از مؤسسات قرآنی در سطحبندی قرار ندارند و مخاطبان سردرگم هستند كه پس از شركت در كلاسهای آموزشی مؤسسهای كه ممكن است پس از مدت تعطيل شود، چه تكليفی دارند.
مدير امور هماهنگی نظارت و ارزشيابی موسسه ترويج فرهنگ قرآنی با مؤثر دانستن نقش اساتيد، مديران و فعاليتهای پژوهشی در سطحبندی مؤسسات قرآنی اظهار كرد: بايد ابتدا نيازسنجی صورت پذيرد و ببينيم كه در جامعه چه نيازهايی وجود دارد، آيا بايد در زمينه حفظ قرآن بيشتر كار شود يا در زمينه قرائت قرآن و يا ديگر رشتههای آموزشی و اگر با نيازسنجی، نياز گروهها و طبقات مختلف مردم را مشخص كنيم و بر اساس نيازها، فعاليتها را دستهبندی و برنامهريزی كنيم و به مؤسسات توصيه كنيم كه فعاليتهايشان را براساس نيازهای منطقهای و ملی دستهبندی كنند، سپس میتوانيم سطح افراد را در زمينه آموزش قرآن ارتقاء دهيم.
وی بيان كرد: فعاليتهای پژوهشی اگر با نيازسنجی خوبی صورت پذيرد در ارتقاء سطح فعاليتهای قرآنی، آموزشهای قرآنی و جذب بيشتر افراد در امور قرآنی مؤثر است.
مشهور با اشاره به ضرورت و چالشهای سطحبندی مؤسسات قرآنی، بيان كرد: يكی از مهمترين چالشها برای سطحبندی مؤسسات قرآنی اين است كه اولاً شاخصها در فعاليتهای مختلف قرآنی تعريف نشده است و دوم اينكه مؤسسات از امكانات خوبی برخوردار نيستند و سوم اينكه اطلاعات جامعی از مؤسسات و فعاليتهای آنها در سطح كشور فراهم نشده است كه براساس فعاليتها سطحبندی انجام شود.
وی در ادامه افزود: همچنين از ديگر چالشهای سطحبندی مؤسسات قرآنی اين است كه مؤسسهای به عنوان الگو معرفی نشده است، يعنی اينكه اگر بخواهيم مؤسسات را درجهبندی كنيم، بايد با كدام مؤسسه مورد مقايسه قرار گيرد.
بازرس اتحاديه تشكلهای قرآنی تصريح كرد: اين چهار محور، چالشهای فعلی مؤسسات قرآنی است و يكی از موارد نيز میتواند عدم پذيرش نسبی مؤسسات قرآنی باشد، يعنی برخی مؤسسات هنوز در شرايط قرار نگرفتهاند كه در سطحبندی شركت كنند در حالی كه اگر اين اتفاق بيافتد میتوانيم مؤسسات را از جهت منابع مادی و نيروی انسانی و غيره تقويت كنيم.
وی در مورد اين كه سطحبندی مؤسسات قرآنی نيازمند پشتيبانی و راهنمايی مناسب از سوی چه مراكزی است، خاطرنشان كرد: قطع يقين متوليان اصلی قرآن كشور، يعنی شورای توسعه فرهنگ قرآنی به عنوان يك مركز، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان مركز ديگر، سازمان دارالقرآن به عنوان يكی ديگر از مراكز و حوزههای علميه و حتی آموزش و پرورش و دانشگاهها مراكزی هستند كه اگر با هم متحد شوند و همفكری كنند و كميته واحدی را تشكيل دهند و روی ابعاد مختلف اين كار بحث و بررسی كنند و بودجه لازم را تعيين كنند، میتوانند در سطحبندی و درجهبندی مؤسسات قرآنی كمك شايان توجهی كنند.
وی اظهار كرد: مؤسساتی كه توانمندی لازم را از نظر امكانات دارا هستند و از محتوای آموزشی غنی و اساتيد برجسته برخوردارند، میتوانند رشتههای متعدد قرآنی را برگزار كنند و افراد تحت تعليم، تربيت و آموزش اين مؤسسات در شرايط مطلوب قرار میگيرند.
مدير امور هماهنگی نظارت و ارزشيابی مؤسسه ترويج فرهنگ قرآنی با بيان اين كه روند درجهبندی مؤسسات قرآنی در ارتقای فعاليتهای آموزشی قرآنی تأثير بهسزايی دارد، عنوان كرد: اگر مؤسسهای از امكانات ضعيفتر برخوردار بوده يا در درجه پايينتر قرار داشته باشند، براساس توانمندیهای پايين، آموزشها را ارائه میدهد و نمیتواند در تربيت مدرس قرآن به فعاليت بپردازد و بايد به انجام فعاليتهای در حيطه توانمندی خود بپردازد.
وی در ادامه افزود: با سطحبندی مؤسسات قرآنی، توانمندی اين مراكز نيز ساماندهی میشود و اگر اين مراكز از پراكندهكاری پرهيز كنند و در يك، دو يا چهار رشته تخصصی به فعاليت بپردازند میتوانند در آن زمينه تجربه پيدا كرده و آموزشهای بهتری را به مخاطبان خود ارائه دهند.
مشهور درباره اين كه سطحبندی فعاليتهای مؤسسات قرآنی بايد براساس چه اصولی صورت پذيرد، اظهار كرد: معمولاً منابع بايد دستهبندی شوند و از جمله اين منابع میتوان به منابع انسانی اشاره كرد كه میتواند مهمترين بخش هر تشكيلات باشد و منابع انسانی شامل مديريتهای قرآنی است كه اداره و برنامهريزی فعاليتهای قرآنی در مؤسسات را بر عهده میگيرند و شامل اساتيد برجسته در حوزههای قرآنی است.
وی اضافه كرد: بخش دوم، منابع كالبدی است، يعنی فضاهای مطلوب در مؤسسات و بخش سوم شامل منابع مالی است كه اگر مؤسسات منابع مادی خوبی داشته باشند، میتوانند در دو بخش قبلی، موفقتر عمل كنند، يعنی میتوانند بخش منابع انسانی و فضاهای آموزشی را تقويت كنند.
بازرس اتحاديه تشكلهای قرآنی كشور تصريح كرد: بخش چهارم شامل محتوای آموزشی است، يعنی هر مؤسسه و مجموعه قرآنی بايد برای خود محتوای غنی داشته باشد و محتوا بايد استاندارد شده با شاخصهای مشخص باشد، برای مثال در آموزش تفسير و تجويد و تربيت مربی قرآن هر كدام شاخصهای خود را بايد داشته باشند و اگر شاخصها استاندارد شده باشد، میتواند در روند فعاليت قرآنی تأثيرگذار باشد.
وی در رابطه با اين كه سطحبندی مؤسسات قرآنی چه تأثيری بر روند شناسايی مراكز قرآنی دارد، اظهار كرد: وقتی مؤسسات قرآنی سطحبندی شوند، میتوانيم حتی مؤسسات خاص را تعريف كنيم، مثلاً مؤسساتی فعاليت عمومی انجام میدهند و برخی مؤسسات قرآنی به صورت تخصصی به ارائه آموزههای قرآنی میپردازند كه اگر سطحبندی به صورت اصولی صورت پذيرد در ساماندهی تمامی فعاليتهای قرآنی و ارزشيابی فعاليتها و تعريف شاخص فعاليتهای قرآنی میتواند تأثيرگذار باشد و كار را برای انجام فعاليتهای جامع و گستردهتر در سطح كشور آسانتر كند.
مشهور با اشاره به سطحبندی مؤسسات قرآنی و انطباق آنها با استانداردهای موجود، افزود: در حال حاضر سطحبندی كه لازمه فعاليتهای قرآنی در سطح كشور است، انجام نشده است و پس از مشخص شدن تعاريف بايد مؤسسات قرآنی براساس توانمندیهايی كه دارند، دستهبندی شده و در نتيجه سطحبندی براساس شاخصهای مشخص میتواند كار قرآن را در سطح كشور گسترش دهد و افراد بيشتری را جذب كند.
وی گفت: در حال حاضر بسياری از مؤسسات قرآنی در سطحبندی قرار ندارند و مخاطبان سردرگم هستند كه پس از شركت در كلاسهای آموزشی مؤسسهای كه ممكن است پس از مدت تعطيل شود، چه تكليفی دارند.
مدير امور هماهنگی نظارت و ارزشيابی موسسه ترويج فرهنگ قرآنی با مؤثر دانستن نقش اساتيد، مديران و فعاليتهای پژوهشی در سطحبندی مؤسسات قرآنی اظهار كرد: بايد ابتدا نيازسنجی صورت پذيرد و ببينيم كه در جامعه چه نيازهايی وجود دارد، آيا بايد در زمينه حفظ قرآن بيشتر كار شود يا در زمينه قرائت قرآن و يا ديگر رشتههای آموزشی و اگر با نيازسنجی، نياز گروهها و طبقات مختلف مردم را مشخص كنيم و بر اساس نيازها، فعاليتها را دستهبندی و برنامهريزی كنيم و به مؤسسات توصيه كنيم كه فعاليتهايشان را براساس نيازهای منطقهای و ملی دستهبندی كنند، سپس میتوانيم سطح افراد را در زمينه آموزش قرآن ارتقاء دهيم.
وی بيان كرد: فعاليتهای پژوهشی اگر با نيازسنجی خوبی صورت پذيرد در ارتقاء سطح فعاليتهای قرآنی، آموزشهای قرآنی و جذب بيشتر افراد در امور قرآنی مؤثر است.
مشهور با اشاره به ضرورت و چالشهای سطحبندی مؤسسات قرآنی، بيان كرد: يكی از مهمترين چالشها برای سطحبندی مؤسسات قرآنی اين است كه اولاً شاخصها در فعاليتهای مختلف قرآنی تعريف نشده است و دوم اينكه مؤسسات از امكانات خوبی برخوردار نيستند و سوم اينكه اطلاعات جامعی از مؤسسات و فعاليتهای آنها در سطح كشور فراهم نشده است كه براساس فعاليتها سطحبندی انجام شود.
وی در ادامه افزود: همچنين از ديگر چالشهای سطحبندی مؤسسات قرآنی اين است كه مؤسسهای به عنوان الگو معرفی نشده است، يعنی اينكه اگر بخواهيم مؤسسات را درجهبندی كنيم، بايد با كدام مؤسسه مورد مقايسه قرار گيرد.
بازرس اتحاديه تشكلهای قرآنی تصريح كرد: اين چهار محور، چالشهای فعلی مؤسسات قرآنی است و يكی از موارد نيز میتواند عدم پذيرش نسبی مؤسسات قرآنی باشد، يعنی برخی مؤسسات هنوز در شرايط قرار نگرفتهاند كه در سطحبندی شركت كنند در حالی كه اگر اين اتفاق بيافتد میتوانيم مؤسسات را از جهت منابع مادی و نيروی انسانی و غيره تقويت كنيم.
وی در مورد اين كه سطحبندی مؤسسات قرآنی نيازمند پشتيبانی و راهنمايی مناسب از سوی چه مراكزی است، خاطرنشان كرد: قطع يقين متوليان اصلی قرآن كشور، يعنی شورای توسعه فرهنگ قرآنی به عنوان يك مركز، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان مركز ديگر، سازمان دارالقرآن به عنوان يكی ديگر از مراكز و حوزههای علميه و حتی آموزش و پرورش و دانشگاهها مراكزی هستند كه اگر با هم متحد شوند و همفكری كنند و كميته واحدی را تشكيل دهند و روی ابعاد مختلف اين كار بحث و بررسی كنند و بودجه لازم را تعيين كنند، میتوانند در سطحبندی و درجهبندی مؤسسات قرآنی كمك شايان توجهی كنند.
