مقابله با مخاطبگريزی و راهكارهای ارتقای جذب مخاطب در مؤسسات قرآنی/52
ارائه آموزشهای موازی؛ عامل كاهش كيفی فعاليتهای قرآنی مؤسسات
گروه مؤسسات قرآنی مردمنهاد: تعدد مؤسسات اگر دارای اهداف و برنامههای مشخص باشند، در بودجه اختصاصی چندان دخالت ندارد، اما بیتأثير هم نخواهد بود؛ تعدادی از مؤسسات قرآنی، كارهای هم طول انجام میدهند كه سبب كاهش كيفيت برنامههای آموزش و مخاطبگريزی شده است.
محمدعلی مشهدی، مديرعامل مؤسسه راه قرآن استان كرمان در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا)، در رابطه با معيارهای لازم يك مؤسسه قرآنی برای دريافت مجوز گفت: برای راهاندازی يك مؤسسه قرآنی اول داشتن يك مدير و يا هيئت مؤسس، دوم داشتن اساسنامه كه در آن اهداف آموزشی مؤسسه بيان شده باشد و سپس اجازه تأسيس مؤسسه از سازمان تبليغات اسلامی و يا وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی الزامی است.
مشهدی اهميت منابع آموزشی را در جذب مخاطب دانست و عنوان كرد: منابع آموزشی تأثير بسيار زيادی در جذب قرآنآموزان و نگه داشتن آنها در ادامه مسير دارد؛ در مرحله جذب مؤسسات معمولاً موفق هستند اما در ادامه مسير با توجه به كمبود منابع و يا متعدد نبودن منابع آموزشی، مؤسسات با مشكل مواجه میشوند.
وی همچنين تصريح كرد: بر روی منابع آموزشی رشته روخوانی و روانخوانی قرآن در تمامی مقاطع سنی بسيار خوب كار شده، منابع متعددی در اين زمينه وجود دارد اما در بخشهای مختلف ديگر قرآن مانند فصيحخوانی قرآن منابع قابل توجهی نداريم و در نتيجه مخاطب در اين رشته حضور كمتری دارد.
مديرعامل مؤسسه راه قرآن در رابطه با اهميت نظرسنجی كتابهای آموزشی از سوی مخاطبان عنوان كرد: متأسفانه نظرسنجی در رابطه با كتابهای آموزشی از مخاطبان انجام نشده اما قاعدتاً وقتی نظرسنجی بهصورت جامعه آماری اتفاق نيفتاده باشد، قطعاً در تدبير كتابهای آموزشی هم مؤثر نبوده است.
وی در ادامه بيان كرد: كتب موجود در بخشهای بالاتر از روخوانی و روانخوانی قرآن كه حداقل سابقه 20 ساله و يا 30 ساله دارند و به روز نيستند و همچنين امكانات كمك آموزشی در كنار منابع وجود ندارد و كلاسهای اين دروس هم با استقبال كمی از سوی مخاطبان همراه خواهد شد.
اين فعال قرآنی گريز قرآنآموزان را از ادامه آموزش بيشتر در گروه، ضرورت ترويج آموزش قرآن دانست و توضيح داد: متأسفانه در جامعه اسلامی هنوز ضرورت آموزش قرآن بين مردم ترويج پيدا نكره است، به عنوان نمونه برای دريافت مدرك زبان انگليسی و يا رايانه، بخش عظيمی از مردم شركت میكنند تا بتوانند مدرك مذكور را دريافت كنند و آن را در زندگی خود ترتيب اثر دهند و دريافت اين مدرك را برای خود بسيار مؤثر میدانند؛ اما هنوز نتوانستهايم ضرورت قرآنآموزی را در مخاطب تفهيم كنيم تا با استقبال عظيم مردم روبرو شويم.
وی اشاره كرد: هر گاه ما بتوانيم قرآن را نه به عنوان يك تحصيل و يا پُر كردن اوقات فراغت به مخاطب آموزش دهيم و اين موضوع را به مخاطب انتقال دهيم كه قرآن لازمه زندگی بشريت است، كلاسهايمان با استقبال بيشتر روبرو میشود.
مشهدی در رابطه با اينكه آيا تعدد مؤسسات باعث كم شدن بودجه اختصاصی به آنان میشود، يادآور شد: تعدد مؤسسات اگر دارای اهداف و برنامههای مشخص باشند، در بودجه اختصاصی چندان دخالت ندارد، اما به هرحال بیتأثير هم نخواهد بود، تعدادی از مؤسسات قرآنی، كارهای هم طول انجام میدهند كه باعث شده كيفيت برنامهها پايين بيايد و مورد استقبال مخاطب قرار نگيرد.
وی ادامه داد: به عنوان نمونه اكثر مؤسسات قرآنی به دو سمت پيش میروند؛ يا به سمت آموزش به كودكان و خردسالان كه در بخش مهد قرآن و پيشدبستان قرآنی فعاليت میكنند تا بتوانند منبع درآمدی نيز داشته باشند و يا به آموزش رشتههای عمومی يعنی روخوانی، روانخوانی قرآن و يا حفظ بسنده كردهاند كه اين امر باعث ركود فعاليت مؤسسات قرآنی میشود.
مديرعامل مؤسسه راه قرآن در رابطه با چگونگی جلوگيری از كاهش كيفيت برنامه قرآنی مؤسسات در مقابل افزايش مؤسسات قرآنی ديگر را چنين مطرح كرد: بهترين پيشنهاد اين است كه مؤسسات قرآنی در حوزههای مختلف بهصورت تخصصی اداره شوند، بهعنوان نمونه در يك شهر كوچك با ظرفيت 5 مؤسسه، هر 5 مؤسسه فعاليتهای هم طول انجام ندهند، يعنی همه آنها با هم دورههای روخوانی، روانخوانی و يا حفظ كل قرآن برگزار نكنند و هر كدام بهدنبال انجام يك فعاليت قرآنی باشند و بهصورت تخصصی كار كنند.
وی اشاره كرد: فعاليت بهصورت تخصصی باعث میشود، اطلاعات قرآنآموزان تكميل شود و بدانند برای هر زمينه فعاليتی بايد به كدام مؤسسات مراجعه كنند؛ همچنين تكليف مديران و مربيان مؤسسه مشخص میشود و میتوانند روندكاری خود را با يك هدف و برنامه چند ساله آغاز كنند و پيش ببرند.
مديرعامل مؤسسه راه قرآن عملكرد سليقهای مؤسسات قرآنی را در برگزاری كلاسهای قرآنی همراه با دانش و بينش بدون اشكال دانست و تشريح كرد: مؤسسات زمانی كه همراه با بينش و دانش فعاليت كنند، مخاطب از ادامه فعاليت گريزان نمیشود.
وی ادامه داد: بعضی از مؤسسات قرآنی كه افتتاح و تأسيس شدهاند، چه به واسطه سازمان تبليغات اسلامی و چه به واسطه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بر اساس عملكرد مربيان قرآنی و بر اساس تخصص آنها تأسيس نشدهاند، بلكه بر اساس افزايش تعداد مؤسسات قرآنی برای آمار بوده است.
مشهدی در پايان در رابطه با عدم موفقيت مؤسسات تازه تأسيس اظهار كرد: مهمترين دليل عدم موفقيت مؤسسات قرآنی، حال چه مؤسساتی كه تازه تأسيس شدهاند و چه مؤسساتی كه قبلاً تأسيس شدهاند، نداشتن برنامه جامع برای آن مؤسسه است، مؤسسهای كه تنها بر اساس برنامههای روز افتتاح میشود، نمیتواند موفق باشد، اما مؤسسهای كه با برنامهريزی و هدف خاص شروع به فعاليت میكند و برای خود دارای يك چشمانداز است، قطعاً موفق خواهد بود.
مشهدی اهميت منابع آموزشی را در جذب مخاطب دانست و عنوان كرد: منابع آموزشی تأثير بسيار زيادی در جذب قرآنآموزان و نگه داشتن آنها در ادامه مسير دارد؛ در مرحله جذب مؤسسات معمولاً موفق هستند اما در ادامه مسير با توجه به كمبود منابع و يا متعدد نبودن منابع آموزشی، مؤسسات با مشكل مواجه میشوند.
وی همچنين تصريح كرد: بر روی منابع آموزشی رشته روخوانی و روانخوانی قرآن در تمامی مقاطع سنی بسيار خوب كار شده، منابع متعددی در اين زمينه وجود دارد اما در بخشهای مختلف ديگر قرآن مانند فصيحخوانی قرآن منابع قابل توجهی نداريم و در نتيجه مخاطب در اين رشته حضور كمتری دارد.
مديرعامل مؤسسه راه قرآن در رابطه با اهميت نظرسنجی كتابهای آموزشی از سوی مخاطبان عنوان كرد: متأسفانه نظرسنجی در رابطه با كتابهای آموزشی از مخاطبان انجام نشده اما قاعدتاً وقتی نظرسنجی بهصورت جامعه آماری اتفاق نيفتاده باشد، قطعاً در تدبير كتابهای آموزشی هم مؤثر نبوده است.
وی در ادامه بيان كرد: كتب موجود در بخشهای بالاتر از روخوانی و روانخوانی قرآن كه حداقل سابقه 20 ساله و يا 30 ساله دارند و به روز نيستند و همچنين امكانات كمك آموزشی در كنار منابع وجود ندارد و كلاسهای اين دروس هم با استقبال كمی از سوی مخاطبان همراه خواهد شد.
اين فعال قرآنی گريز قرآنآموزان را از ادامه آموزش بيشتر در گروه، ضرورت ترويج آموزش قرآن دانست و توضيح داد: متأسفانه در جامعه اسلامی هنوز ضرورت آموزش قرآن بين مردم ترويج پيدا نكره است، به عنوان نمونه برای دريافت مدرك زبان انگليسی و يا رايانه، بخش عظيمی از مردم شركت میكنند تا بتوانند مدرك مذكور را دريافت كنند و آن را در زندگی خود ترتيب اثر دهند و دريافت اين مدرك را برای خود بسيار مؤثر میدانند؛ اما هنوز نتوانستهايم ضرورت قرآنآموزی را در مخاطب تفهيم كنيم تا با استقبال عظيم مردم روبرو شويم.
وی اشاره كرد: هر گاه ما بتوانيم قرآن را نه به عنوان يك تحصيل و يا پُر كردن اوقات فراغت به مخاطب آموزش دهيم و اين موضوع را به مخاطب انتقال دهيم كه قرآن لازمه زندگی بشريت است، كلاسهايمان با استقبال بيشتر روبرو میشود.
مشهدی در رابطه با اينكه آيا تعدد مؤسسات باعث كم شدن بودجه اختصاصی به آنان میشود، يادآور شد: تعدد مؤسسات اگر دارای اهداف و برنامههای مشخص باشند، در بودجه اختصاصی چندان دخالت ندارد، اما به هرحال بیتأثير هم نخواهد بود، تعدادی از مؤسسات قرآنی، كارهای هم طول انجام میدهند كه باعث شده كيفيت برنامهها پايين بيايد و مورد استقبال مخاطب قرار نگيرد.
وی ادامه داد: به عنوان نمونه اكثر مؤسسات قرآنی به دو سمت پيش میروند؛ يا به سمت آموزش به كودكان و خردسالان كه در بخش مهد قرآن و پيشدبستان قرآنی فعاليت میكنند تا بتوانند منبع درآمدی نيز داشته باشند و يا به آموزش رشتههای عمومی يعنی روخوانی، روانخوانی قرآن و يا حفظ بسنده كردهاند كه اين امر باعث ركود فعاليت مؤسسات قرآنی میشود.
مديرعامل مؤسسه راه قرآن در رابطه با چگونگی جلوگيری از كاهش كيفيت برنامه قرآنی مؤسسات در مقابل افزايش مؤسسات قرآنی ديگر را چنين مطرح كرد: بهترين پيشنهاد اين است كه مؤسسات قرآنی در حوزههای مختلف بهصورت تخصصی اداره شوند، بهعنوان نمونه در يك شهر كوچك با ظرفيت 5 مؤسسه، هر 5 مؤسسه فعاليتهای هم طول انجام ندهند، يعنی همه آنها با هم دورههای روخوانی، روانخوانی و يا حفظ كل قرآن برگزار نكنند و هر كدام بهدنبال انجام يك فعاليت قرآنی باشند و بهصورت تخصصی كار كنند.
وی اشاره كرد: فعاليت بهصورت تخصصی باعث میشود، اطلاعات قرآنآموزان تكميل شود و بدانند برای هر زمينه فعاليتی بايد به كدام مؤسسات مراجعه كنند؛ همچنين تكليف مديران و مربيان مؤسسه مشخص میشود و میتوانند روندكاری خود را با يك هدف و برنامه چند ساله آغاز كنند و پيش ببرند.
مديرعامل مؤسسه راه قرآن عملكرد سليقهای مؤسسات قرآنی را در برگزاری كلاسهای قرآنی همراه با دانش و بينش بدون اشكال دانست و تشريح كرد: مؤسسات زمانی كه همراه با بينش و دانش فعاليت كنند، مخاطب از ادامه فعاليت گريزان نمیشود.
وی ادامه داد: بعضی از مؤسسات قرآنی كه افتتاح و تأسيس شدهاند، چه به واسطه سازمان تبليغات اسلامی و چه به واسطه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بر اساس عملكرد مربيان قرآنی و بر اساس تخصص آنها تأسيس نشدهاند، بلكه بر اساس افزايش تعداد مؤسسات قرآنی برای آمار بوده است.
مشهدی در پايان در رابطه با عدم موفقيت مؤسسات تازه تأسيس اظهار كرد: مهمترين دليل عدم موفقيت مؤسسات قرآنی، حال چه مؤسساتی كه تازه تأسيس شدهاند و چه مؤسساتی كه قبلاً تأسيس شدهاند، نداشتن برنامه جامع برای آن مؤسسه است، مؤسسهای كه تنها بر اساس برنامههای روز افتتاح میشود، نمیتواند موفق باشد، اما مؤسسهای كه با برنامهريزی و هدف خاص شروع به فعاليت میكند و برای خود دارای يك چشمانداز است، قطعاً موفق خواهد بود.
